महामारीको फाईदा उठाउंदै अनलाईनमा बाल दुव्र्यवहार 

लक्ष्मी भण्डारी

वैशाख ५, २०७७ कुमुद भट्ट छतकुली, प्रारम्भिक बालशिक्षा बिशेषज्ञ 

अनलाइनमा बाल दुव्र्यवहार गर्नेहरूले संसारभर कोरोना भाइरस महामारीमा मौकाको फाईदा लिन खोजिरहेको रिपोर्ट गत साता बिबिसी वल्र्ड सर्भिसले प्रसारण गरेको थियो । यसमा अन्तर्राष्ट्रिय कानून प्रवर्तन एजेन्सी युरोपाले चेतावनी समेत दिएको थियो । यसमा बाल दुव्र्यवहार सामग्री खोज्नेहरूले अनलाइन गतिविधि बढाउने संकेत गरेको थियो । 

अहिले स्कूलहरू बन्द भएपछि धेरै बालबालिकाहरू इन्टरनेटमा रमाइरहेका छन् । बालबालिकाहरु इन्टरनेटमा धेरै आइरहेको देखेर अनलाइन अपराधीहरू फाइदा लिने दाउमा रहेका छन् । उनीहरु बालबालिकाको विभिन्न अनलाइन फोरमहरुमा आएर बाल दुव्र्यवहार गर्ने दाउमा रहेका छन् । उनीहरु बालबालिकालाई प्रलोभनमा पार्ने, अभिभावकले कम ध्यान दिइरहेको मौकाको फाइदा उठाउने जस्ता दाउमा रहेका छन् । जसको कारण अहिले बालबालिकालाई अनलाइनको क्षेत्रवाट हुने दुव्र्यवहारवाट जोगाउनु पर्ने अर्को जोखिम देखिएको छ ।

अहिले लकडाउनको समयमा धेरै अभिभावकहरुले घरबाटै अफिसको काम गरेको कारण आफ्ना बच्चाहरुलाई मोवाइल वा ट्याव दिएर अल्मल्याउँछन् । अभिभावकको यो कार्यले बालबालिका प्रति अभिभावकको कम निगरानी हुन्छ । यस्तै वेला अनलाईन अपराधीले फाइदा उठाउन सक्छन् । 

दुव्र्यवहारका रुप

अनलाइनमा हुने बाल अपराधमा यौन शोषण, यौनजन्य क्रियाकलाप देखी लिएर यौन दुव्यवहार हुने गरेको छ । यसका लागि अपराधिहरुले बालबलिकालाई यौन उद्देश्यका लागि जबरजस्ती गर्ने, ब्ल्याकमेल गर्ने सम्मका काम समेत गर्छन् । प्रविधिको क्षेत्रमा भएको प्रगतिको फाइदा उठाउदैं अपराधिहरु आफ्नो ठेगानालाई परिवर्तन गरिरहेका हुन्छन् । उनीहरु बालबालिकाहरूसँग सम्पर्क बनाउन, अश्लिल तस्विरहरू पठाउन समेत हिच्किचाउदैनन् । 

यसको असर

अहिले हामी डिजिटल संसारमा बाँच्ने अभ्यासमा रहेका छौं । बाल यौन शोषणका प्रभावहरुका बारेमा अनलाइनमै पढेर मात्र केही थाहा पाएका छौं । वाथ  र बर्मिघंम विश्वविद्यालयले १९ बर्ष मुनिका समूहसंग अन्तर्वार्ता गरेर गरेको शोध अनुसार अनलाईनका अपराधिहरुले शब्द, तस्विर, कार्टुन र भिडियो क्लिप बच्चाहरुलाई पठाउने गरेको पाईयो । यसरी आएको समाग्रीहरु उनीहरु पटक पटक देहोर्याएर हेर्ने र एकान्तवास मन पराउने गरेको देखियो । यस्तो किसिमको स्वभावले बालबालिकामा  चिडचिडे पन बढाउने र केहीमा डिप्रेसन समेत भएको देखिएको थियो । 

पर्यवेक्षण आवश्यक

स्कूलका धेरै बच्चाहरू अहिले घरमै सिमित भएको कारण अभिभावकहरुले नै आफ्ना बालबालिका अनलाइनमा के गरिरहेका छन् भनेर निगरानी राख्नु पर्ने भएको छ । उनीहरुलाई अनलाइन गेम, मोबाइल र ल्यापटपमा भन्दा व्यवहारिक तथा सृजनशिल काममा व्यस्त राख्नुपर्ने देखिएको छ । 

( लक्ष्मी भण्डारीसंग गरेको कुराकानीमा आधारित )

 

तपाईको प्रतिक्रिया

कमेन्टको लागि यहाँ click गर्नुहोस्

फेसबूक कमेन्ट गर्नुहोस्

फेसबूक छैन? यो फारम प्रयोग गर्नुहोस्


?>