सूर्तीजन्य पदार्थ र महिला    

  •    सन्दर्भ : विश्व धूमपानरहित दिवस र महिला सचेतना

डा. प्रकाश बुढाथोकी

जेष्ठ १८, २०७७ धूमपान तथा सूर्तीजन्य पदार्थले उत्पन्न गरेका समस्याको समाधानमा सहयोग पु¥याउन, सुर्तीसेवनबाट उत्पन्न जटिलता, सुर्ती एवं चुरोट उत्पादक कम्पनीहरूको व्यापारिक नीति तथा सूर्ती मन्दविष र कडा लागूपदार्थको प्रवेशद्वार भएको आमनागरिकलाई जानकारी गराई सुर्तीसेवन निरुत्साहित गर्न विश्व स्वास्थ्य संगठनद्वारा हरेक वर्ष मे ३१ मा विश्व धूमपानरहित दिवस मनाइन्छ । हरेक वर्ष विभिन्न समसामयिक नारा तय गरी यो दिवस मनाईन्छ ।

यस वर्ष सूर्तीजन्य उद्योगहरुले गर्ने छलकपटपूर्ण प्रवद्र्धनबाट युवालाई बचाऔं र उनीहरुलाई धूमपान तथा निकोटिनबाट हुने असरहरुको रोकथाम गरौं भन्ने मूल नाराका साथ विश्वभर यो दिवस मनाइँदै आइएको छ । सूर्तीजन्य उद्योगले विज्ञापनमा ८० अर्ब बढी अमेरिकन डलर खर्चिरहेका र सूर्तीजन्य पदार्थकै कारण विश्वमा प्रत्यक्ष ७० लाख र निस्क्रियबाट १२ लाख गरी ८२ लाख वार्षिक मृत्यु भइरहेको छ । नेपालमा वार्षिक २७ हजारको मृत्यृ र हरेक ३ मा १ नेपाली अम्मली भएको आंकडा छ ।

  

भयानक स्थिति 

नयाँ पिढीको जीवनशैलीमा आएका कतिपय खुला र परिवर्तित व्यवहारका कारण धेरै युवतीको प्रिय  बनेको छ, चुरोट संस्कृति । यस्ता महिला अम्मलीको संख्या दिन बढ्दै गएको छ । शुरुमा फेसन, मनोरञ्जन, पहिलो अनुभवका लागि साथीहरुको लहैलहमा लागेर सुरु गरेको धूमपान पछि लतका रुपमा विकसित भएको छ । यति मात्र नभइ बिरामी, पीडा, विभिन्न किसिमका रोगको खाडलतिर घचेटिरहेको र फजुलमा पैसा खर्च भइरहेको छ । 

     

नेपालका २९ प्रतिशत महिलाले धूमपान गर्दछन् । १५ प्रतिशत सहरी क्षेत्रका गर्भवती महिलाले पनि धूमपान गरेको अध्ययनमा पाइएको छ । ७० प्रतिशत भन्दा बढी महिला कुनै न कुनै रुपमा सूर्तीजन्य पदार्थको सेवन गर्ने गरेको संलग्न हजारौं स्वास्थ्य शिविरमा मुख परीक्षण गर्दा पत्ता लागेको छ । साथीका कारण ५३ आफन्तको सिको गरेर १९ उत्सुकताले ८ लोग्नेको हौसलाले २ इच्छा लागेर ८ प्रतिशतले धूमपान गर्ने गरेको पाइन्छ । 

  कोभिड १९ संक्रमण  

कोभिड १९ को संक्रमण र जटिलता धूमपान गर्नेमा बढी देखिएका छन् । सूर्तीजन्य पदार्थले धेरै  नसर्ने रोगहरु उत्पन्न गर्ने, प्रतिरोधात्मक क्षमता कमजोर बनाउने, स्वासनली र फोक्सो पहिले नै क्षति पु¥याउने भएकाले कोभिड १९ संक्रमण हुने, सर्ने, गम्भिर बन्ने, जटिलता देखिने तथा मृत्यु हुने अम्मलीमा बढी हुन्छ ।

 

महिला स्वास्थ्य

धूमपान नगर्ने महिलाको भन्दा गर्ने महिलाको मासिक चक्र बढी गढबढ हुने, रिस डाह धेरै गर्ने प्रवृत्ति, क्षणमै हतास हुने, तनावमा डुब्ने र कुनै–कुनै बेलामा अरुभन्दा बढी असुरक्षित महसुस गर्ने हुन्छन् । महिलाको जीवरस निर्माण गर्ने ग्रन्थीहरुमा नकारात्मक प्रभाव पारी यौन समस्या र बाँझोपना भई आमा बन्न नसक्ने समेत हुन सक्छ ।  

    

गर्भवती महिलाका लागि धूमपानले विषको भन्दा बढी काम गरेको पाइन्छ । गर्भावस्थामा धूमपान गर्नाले शिशुमा मष्तिष्क ज्वरोलगायत ५० थरीका रोग लाग्ने, विभिन्न खतरा उत्पन्न हुने संभावना हुन्छ । गर्भभित्रै शिशुको सुकेनास लागि मृत्यु हुने, अचानक मृत्यु, गर्भपात, कम समयमै शिशु जन्मने, कम तौल भएका शिशु जन्मने, शिशुको शारीरिक र मानसिक विकास अवरुद्ध हुन सक्ने, गर्भस्थ शिशु तथा जन्मेका बच्चालाई विभिन्न रोग लाग्ने संभावना र खतरा रहन्छ । 

सन् २००५ मा काठमाडांै र ललितपुरमा गरिएको सर्वेक्षणमा धूमपान गर्ने आमाबाट जन्मिएका ६१.५ प्रतिशत शिशु कम तौलका जन्मेका थिए । महिलाको दूधमा निकोटिनको मात्रा रहने हुँदा शिशु स्वस्थ नहुने, झगडा मात्र गरिरहने स्वभावका हुन्छन् । धुवाँले वरपरको वातावरण प्रदूषित भई सँगै रहने बालबालिका, वृद्ध वृद्धालाई पनि असर पार्दछ । 

    

धूमपानले महिलाको सौन्दर्यमा असर पार्छ । मुख गन्ध आउने, दाँतमा कालो दाग रहने, दन्त लेउ र पत्थर बढाउने, दन्त सड्न, गिँजासम्बन्धी रोगहरु, गिँजाबाट रगत आउनेलगायत समस्या हुन्छ । विशेष गरी आँखा वरिपरि र गालामा चाउरीपन देखिन्छ । महिलाले प्रतिदिन १० खिल्ली चुरोट ५० वर्षसम्म सेवन गरेमा ५ गुणा बढी चाउरी परेको पाइएको छ । यसैगरी रांै र कपाललाई नकारात्मक असर पारी सुख्खा, छोटो, नराम्रो बनाउँछ । रक्तसञ्चारबाट अक्सिजन छालामा घटाउँछ । नङ पहेंलो वा खैरो हुने, हातका औंला बेरुपी बनाउँछ । चुरोट, सुर्ती खाने महिलाको आर्थिक अवस्था कमजोर हुने, स्वास्थ्य कमजोर हुने तथा सामाजिक रुपले तिरस्कृत हुन सक्छन् । 

  

समग्रमा, घरमा महिलाको स्वास्थ्य स्थिति सवल रहँदा परिवारको घरायसी वातावरण समुन्नत बन्दछ नै । यसले सामाजिक तथा आर्थिक क्रियाकलापका पक्षमा समेत सकारात्मक संकेत प्रदर्शन हुन्छ । कडा नियम कानुन तर्जुमा र तिनका कडाईका साथ लागू गर्न गराउन र सूर्तीजन्य पदार्थको नियन्त्रणमा सम्पूर्ण नागरिक लाग्नैपर्छ ।

(स्वास्थ्य सेवा विभागमा कार्यरत बरिष्ठ कन्सल्टयाण्ट डेण्टल सर्जन डा. बुढाथोकी  नेपाल चिकित्सक  संघका केन्द्रीय कोषाध्यक्ष हुन् ।)

 

तपाईको प्रतिक्रिया

कमेन्टको लागि यहाँ click गर्नुहोस्

फेसबूक कमेन्ट गर्नुहोस्

फेसबूक छैन? यो फारम प्रयोग गर्नुहोस्


?>