गाडीका पाटपुर्जाबाट भेन्टिलेटर बनाउँदै अफगानी किशोरी

लक्ष्मी भण्डारी

जेष्ठ १०, २०७७ अफगानिस्तान रोबोटिक्स किशोरी समूहले कारका पुराना पाटपुर्जा र मोटरसाइलको चेन ड्राईभको प्रयोग गरीकोरोना भाइरस बिरामीहरुका लागि सस्तो भेन्टिलेटर बनाइरहेका छन् । सन् २०१७ माअन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा हेडलाइन बनेका यि टिनएजर्स युवतीहरु अहिले आफ्नै देशमा उत्साहका साथ यस्तो कार्यमा लागेका हुन् । त्यसवर्ष उनीहरूले अमेरिकामा अन्तर्राष्ट्रिय रोबोटिक्स प्रतियोगितामा विशेष पुरस्कार जितेका थिए । अहिले उनीहरु आगामी मे महिनाको अन्त्यसम्ममा आफूहरुद्धारा निर्मित भेन्टिलेटर वितरण गरिसक्ने दौडमा छन् ।

वर्षौको युद्धले क्षतबिक्षत अफगानिस्तानमा करिब ३९ मिलियन जनसंख्याका लागि अधिकतम् ४ सय भेन्टिलेटर मात्रै उपलब्ध छन् । हालसम्म लगभग ८ हजार कोरोना भाइस संक्रमित तथा १ सय ८० जनाको मृत्युको पुष्टि भइसकेको अफगानिस्तानमा पहिले नै कमजोर स्वास्थ्य उपचार प्रणालीलाई असर गर्ने डर त छ नै त्यस माथिपनि अबको अवस्था झनै खराब हुने बिश्लेषकहरु बताउँछन् ।

महिला रोबोटिक्स टोलीकी एक सदस्य  १७ वर्षीया नाहिद रहीमी भन्छिन्, ‘हामीले एउटा मात्रै ज्यान बचाउन सकियो भने पनि यो निक्कै महत्वपूर्ण हुनेछ । ‘अफगान ड्रिमर’ भनेर चिनिने यी केटीहरू त्यहांको पश्चिमी प्रान्त हेरातबाट आएका हुन्, जहांबाट अफगानिस्तानमा कोविड १९ को पहिलो घटना रिपोर्ट गरिएको थियो ।

१४ देखि १७ वर्षबीचका यि अफगानी किशोरीले टोयोटा कोरोलाबाट मोटर र होन्डा मोटरसाइकलको चेन ड्राईभको प्रयोग गरेर प्रोटोटाइप बनाइरहेका छन् । उनीहरू भन्छन्, ‘हाम्रा उत्पादनले आपतकालमा श्वासप्रश्वासको समस्याभएका बिरामीहरूलाई अस्थायी राहत दिनेछन् ।’

टोलीकप्तान सोम्याफारुकी भन्छिन्, ‘म गर्व महसुस गर्दछु र टोलीका सम्पूर्ण सदस्यहरुलाई धन्यवाद दिन चाहान्छु, जसले हाम्रा डाक्टर र नर्सहरूलाई सहयोग पु¥याउन अर्थपूर्ण कोशिस गरिरहेका छन् ।’

अहिले भेन्टिलेटर अभाव विश्वव्यापी समस्या बनिरहेको छ । करिब ३० हजार देखि ५० हजार अमेरिकी डलर मूल्य पर्ने यि उपकरण धेरै गरीब देशहरूले तत्काल खरिद गर्ने स्थिति छैन । तर ति किशोरीहरु ६ सय अमेरिकी डलरमा खरिद गर्न सकिने यो र यस्तै अन्य उपकरणहरु आफैं निर्माण र उत्पादनको तयारीमा लागिरहेको बताउँछन् । 

अहिले हेरात सहर लकडाउनमा छ, सम्पूर्ण कलकारखाना, उद्योग, पसल ठप्प छन् । यस्तो अवश्थामा पनि यि किशोरीहरु चुनौती मोल्दै स्रोतसाधन जुटाउन अर्थात् गाडी र मोटरसाइकलका पार्टस बटुल्न बाहिरी प्रदेश र भुगागमा निस्किने गरेका छन् । अफगानिस्तान रोबोटिक्स युवती टोलीकी संस्थापक रोया महबूब टाइम म्यागजिनको सबैभन्दा प्रभावशाली १०० व्यक्तिको सूचीमा सूचीकृत युवती हुन् । उनी भन्छिन्, ‘हाम्रो टोलीले मे महिनाको अन्त्यसम्म भेन्टिलेटरहरू दिनसक्नेछ, यसले अफगान सरकारलाई समेत ठूलो राहत मिल्नेछ ।’

यो पहललाई अफगान सरकारले स्वागत गरेको छ । ‘मलाई खुशी छ कि राष्ट्रपति अशरफ घानीले व्यक्तिगत रूपमा अधिकारीहरुलाई हाम्रो परियोजना हेर्न र कुनै पनि हालतमा मद्दत गर्न आदेश दिएका छन् ।’ महबूबले भनिन् । अफगान स्वास्थ्य मन्त्रालयले समेत ती युवतीहरुलाई सहयोग गर्दैछ ।

स्वास्थ्यमन्त्रालयका प्रवक्ता वाहिदमयार भन्छन्, ‘प्रक्रिया पूरा भएपछि हामी यि उपकरणहरुलाई प्रयोगमा ल्याउनेछौं । बिरामी सुरक्षा हाम्रो प्राथमिकता हो, त्यसैले हामीले कोरोना भाइरस बिरामीहरूमाथि प्रयास गर्नुअघि यो जनावरहरूमा परीक्षण गर्नेछौं ।’

(बीबीसीन्युजको सहयोगमा)

 

तपाईको प्रतिक्रिया

कमेन्टको लागि यहाँ click गर्नुहोस्

फेसबूक कमेन्ट गर्नुहोस्

फेसबूक छैन? यो फारम प्रयोग गर्नुहोस्


?>