गीता भण्डारी, नर्स, बीएस्सी नर्सिङ

सामान्य रोगका लागि प्राथमिक उपचार के हुनसक्छ ?

ज्वरो आउँदा पानीपट्टी दिनुका साथै सिटामोल, निम्सजस्ता सामान्य औषधि ख्वाउन सकिन्छ । ज्वरो आउँदा पानी धेरै पिउनु हुँदैन भन्ने भनाइ गलत हो । ज्वरो आएको अवस्थामा डिहाइड्रेसन हुने हुँदा प्रशस्त मनतातो पानी पिउन दिनुपर्छ । झ्यालढोका खुल्ला राखी पातलो कपडा ओढ्नुपर्छ । रुघाखोकीमा बाफ लिने अनि तुलसीको पात, हिङ तथा जिरा हालेर पकाइएको पानी मनतातो बनाएर पिउनुपर्छ । चोटपटक लागेको स्थितिमा उपलब्ध भए बेटाडिन नभए साबुनपानीले घाउ सफा गर्ने अनि मर्किएको ठाउँमा आइडेक्सले हल्का मसाज गर्नु प्राथमिक उपचारभित्र पर्छन् ।

यस्ता प्राथमिक उपचार रोग निको पार्न कत्तिको सहयोगी हुन्छन् ?

यस्ता उपचारले रोग चट्टै निको पार्नेभन्दा पनि कालान्तरमा गएर थप समस्या हुन दिँदैनन् । यो बिरामीको उपचारमा लाग्नुअघिको प्रक्रिया मात्र हो ।

प्राथमिक उपचार गर्दा ध्यान दिनुपर्ने कुराहरू के–के हुन् ?

सर्वप्रथम सरसफाइमा ध्यान दिनु जरुरी छ । त्यसपछि सामग्री उपलब्ध हुनुपर्छ । खिया लागेका कैंची वा ब्लेड प्रयोग गर्नु हुँदैन । यस्तो बेला भर्खर आरनबाट झिकेका औजार प्रयोग गर्नु उत्तम हुन्छ भने उपलब्ध नभएको खण्डमा पानीमा उमाल्नुपर्छ । उपचार दिने मानिसले पनि मास्क लगाउने, उपचार सुरु गर्नुअघि साबुनपानीले हात धुनुका सरसफाइमा विशेष ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ । 

यस्तो उपचारले कस्ता रोग निको हुन्छन् ?

अत्यन्त सरल र सामान्य रुघाखोकी, ज्वरो, पेट दुख्ने, हातखुट्टा बाउँडिने वा झमझमाउने साधारण रोग निको हुन्छन् । प्राथमिक उपचार भन्नेबित्तिकै उपचारको पहिलो चरण हो त्यसपछि पनि उपचारलाई निरन्तरता दिनु जरुरी हुन्छ ।

प्राथमिक उपचारमा हुने सामान्य गल्ती के हो ?

कतिपय अवस्थामा बिरामी बेहोस भएर लडिरहेको हुन्छ त्यसलाई मर्‍यो भनेर छाडिन्छ । थप उपचार नपाएपछि उसको ज्यान खतरामा पर्छ । सर्वप्रथम बिरामीलाई के भएको हो भन्ने खुट्याउनु जरुरी हुन्छ । कतिपय रोगमा उठाउनु हुँदैन । मानिसहरू आत्तिएर बिरामीलाई घिसारिरहेका हुन्छन् । सर्पको टोकाइमा विष मुखले चुस्ने, टोकेको ठाउँमा आगोले डाम्ने आदि काम गर्नुहुँदैन । सरुवा रोग हुनसक्ने भएकाले  उपचारपछिका सामग्री नष्ट गर्ने कुरामा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्छ । प्राथमिक उपचार गर्दा बिरामीप्रति स्नेहभाव राख्नुपर्छ ।