रोजिन शाक्य
प्रतिष्ठित कान्स फिल्म फेस्टिभलमा काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक मेयर सुनिता डंगोलको उपस्थिति सांस्कृतिक कूटनीति र फेसन अभिव्यक्तिको शक्तिशाली संयोजनका रूपमा देखियो । परम्परागत नेवार समुदायको पहिरनको आधुनिक पुनव्र्याख्यामा प्रस्तुत उनको शैलीले अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा नेपाली सांस्कृतिक पहिचानलाई उजागर गर्नुका साथै काठमाडौंको विश्वव्यापी सिर्जनात्मक समुदायसँग बढ्दो सम्बन्धलाई पनि प्रतिबिम्बित गरेको देख्न पाइयो ।
यस सांस्कृतिक प्रतिनिधित्वलाई अझ सशक्त बनाउने तत्व थियो डंगोलले लगाएको आकर्षक पहिरन जुन परम्परा र आधुनिक डिजाइनको प्रभावशाली संयोजनका प्रस्तुत गरिएको थियो । उनले नेवार सांस्कृतिक पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको प्रतिष्ठित हाकु पटासीको आधुनिक पुनव्र्याख्या गरिएको साडी लगाएकी थिइन्, जसमा उनी परम्परागत नेवारी गहना न्यापु सिख:मा सजिएकी थिइन् । यो विशेष परिधानलाई राजधानी शहरको दरबारमार्गस्थित एम्बासडर डिजाइन्सकी डिजाइनर सृजा श्रेष्ठले तयार गरेकी हुन् । एम्बासडर डिजाइन्स नेपाली सांस्कृतिक कथनलाई समकालीन अन्तर्राष्ट्रिय फेसन सौन्दर्यसँग जोड्ने प्रयासका लागि परिचित छ ।
यस परिधानको मूल अवधारणा ‘सम्पदामा आधारित आधुनिक शक्ति–अभिव्यक्ति’ हो । परम्परागत रूपमा कालो आधार र रातो किनाराले चिनिने हाकु पटासीले नेवार महिलाको शक्ति, सौन्दर्य र सांस्कृतिक गौरवलाई प्रतिनिधित्व गर्दै आएको छ । यस डिजाइनमा त्यो परम्परा प्रतिस्थापन गरिएको होइन, बरु नयाा दृष्टिकोणसहित उचाइमा पुर्याइएको छ । समकालीन विश्वमञ्चमा प्रतिध्वनित हुने शैलीमा पुन:परिकल्पना गरिएको ।
यस पोशाकको मुख्य आकर्षण ब्लाउज हो, जसलाई टेलर्ड ब्लेजर सिलुएटमा रूपान्तरण गरिएको छ । नरम घुमाउरो शल ल्यापेल र संरचित कटले आधुनिक पावर–ड्रेसिङको परिष्कृत आधिकारिता प्रस्तुत गर्छ । यसले शरीरको मुऽालाई सुदृढ बनाउादै आत्मविश्वास र उपस्थितिलाई प्रखर बनाउाछ, जबकि ल्यापेलको कोमल घुमाउरोपनले स्त्रीसुलभ सौन्दर्यलाई कायम राखेको छ । बनावटयुक्त ठाडा ढााचा र कपडाले ढाकिएका बटनहरूले डिजाइनमा थप गहिराइ र परिष्कृत स्वरुप सृजना गरेको छ्, जसले परम्परा र नवप्रवर्तनबीच सन्तुलन कायम राख्ने प्रयास गरेको छ ।
यस सावधानीपूर्वक सिर्जना गरिएको परिधानमार्फत कार्यवाहक मेयर सुनिता डंगोलको कान्स उपस्थितिले फेसनको सीमाभन्दा परको सन्देश बोकेको छ । यो आधुनिक नेपाली महिलाको प्रतीकात्मक कथा हो—दूरदर्शी, आत्मविश्वासी र आफ्नो सांस्कृतिक जडसाग गहिरो रूपमा जोडिएकी महिला । विश्वकै प्रभावशाली फिल्म महोत्सवमध्ये एकको पृष्ठभूमिमा उनको उपस्थिति काठमाडौाको बढ्दो सांस्कृतिक प्रभाव र नेपालको विकसित हुादै गएको सिर्जनात्मक पहिचानको शक्तिशाली अभिव्यक्ति बनेको छ ।
डंगोल फ्रान्स पुगेकी थिइन् कान्सका मेयर डेविड लिस्नार्डको औपचारिक निमन्त्रणामा । ७९औा क्यान्स फिल्म फेस्टिभल को रेड कार्पेट कार्यक्रमअघि उनलाई कान्स नगरपालिकाको ऐतिहासिक भवन होटल डी भिला डी कान्सको सिटी हलमा मेयर लिसनार्डले स्वागत गरेका थिए । उक्त स्वागत समारोह दुई शहरबीचको विशेष सम्बन्धको प्रतीक बनेको थियो, किनकि दुवै शहर युनेक्सको क्रिएटिभ सिटीज् नेटवर्क अन्तर्गत “सिटी अफ फिल्म” का रूपमा विश्वव्यापी मान्यता प्राप्त छन् । काठमाडौाले सन् २०२३ अक्टोबर ३१ मा यो प्रतिष्ठित मान्यता प्राप्त गर्दै नेपालको सांस्कृतिक तथा सिनेमाटिक पहिचानमा महत्वपूर्ण उपलब्धि हासिल गरेको थियो ।
डंगोलको यो भ्रमणको मुख्य उद्देश्य अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा काठमाडौं फिल्म फेस्टिभलको प्रवद्र्धन गर्नुका साथै शहर–शहरबीचको सांस्कृतिक सहकार्यलाई सुदृढ बनाउनु हो । कान्स भ्रमणका क्रममा उनले मेयर लिसनार्ड तथा फेस्टिभलका निर्देशकहरूसाग उच्चस्तरीय बैठक तथा विशेष सत्रहरूमा सहभागिता जनाएकी थिइन् । यस वर्षको कान्स फेस्टिभल नेपालका लागि अझ विशेष बनेको छ, किनकि फेस्टिभलमा प्रदर्शनका लागि अविनाश विक्रम शाहको निर्देशनमा तयार भएको नेपाली छोटो फिल्म इलिफ्यान्ट इन द फग, चयन गरिएको थियो । यसले अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र जगतमा नेपालको उदीयमान रचनात्मक आवाजलाई थप मजबुत रूपमा प्रस्तुत गरेको छ ।
