कला

बोल्ड शिवाङ्गिनी

मीठो मुस्कान र हिस्सी परेको अनुहार भएकी शिवाङ्गिनी राणाले ‘मधुमास’ चलचित्रमा अभिनय गरेको पाँच वर्ष भइसक्यो । धेरै दर्शकले उनलाई नायिकाका रूपमा चिन्नै छाडिसकेका छन् । तर त्यस अवधिमा उनले आफ्नो अध्ययन भने पूरा गरेकी छन् । होटल म्यानेजमेन्ट पढ्न बिदेसिएपछि उनी चलचित्र क्षेत्रबाट टाढा रहिन् । विदेशमै बस्ने अवसर आए पनि उनी पलायन हुन चाहिनन् । पुर्ख्यौली व्यवसाय सम्हाल्न उनी स्वदेश फर्किन् ।नेपालगन्जकी राणाले पछिल्लो समय आफ्नो पुर्ख्यौली होटल वाटिकाको प्रबन्ध निर्देशकको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी छन् ।नेपालगन्ज उप–महानगरपालिकाका मेयर धवलशम्शेर राणाकी एक मात्रै सन्तान राणालाई पुर्खाको परिश्रम सम्हाल्नुपर्ने जिम्मा पनि छ । विदेशमा अध्ययनका क्रममा उनले सिकेको सीप र ज्ञानलाई स्वदेशमा फैलाउने सपना बोकेर जन्मभूमि फर्केको उनी बताउँछिन् ।एक व्यक्तिका अनेकौं आयाम हुन्छन् । राणाको जीवनमा त्यो प्रत्यक्ष देखिन्छ । अभिनेतृ, उद्यमीसँगै उनको परिचय चित्रकारका रूपमा पनि थपिएको छ । ‘म आमाबुवाको एक्लो सन्तान हुँ, पुर्ख्यौली व्यवसाय सम्हाल्न विदेश छोडेर आएँ,’ उनी भन्छिन्, ‘अहिले वाटिकालाई कलामय बनाउन खोजिरहेकी छु । ग्यालरी पनि संचालनमा ल्याएकी छु ।’उनले कोर्ने चित्रहरूमा उनकै मनोभाव रंगमार्फत छल्किने गरेको पाइन्छ । सामूहिक रूपमा कला प्रदर्शनी गरेको अनुभव बटुलिसकेकी उनले पहिलो पटक काठमाडौंको सिद्धार्थ आर्ट ग्यालरीमा साउन दोस्रो साता एकल चित्रकला प्रदर्शनी गरी आनो क्षमता प्रमाणित गरेकी छन् ।लकडाउनभरि युवा बेरोजगार भएको सुनिरहँदा ३० वर्षीया राणालाई भने समय पुग्दै पुगेन । उनको व्यवसाय ठप्प थियो । होटल बन्द थियो । त्यही समयमा उनले क्यानभास रंगाउनमा समय पाइन् । उनी भन्छिन्, ‘लकडाउनको सदुपयोग मैले क्यानभास रंगाएर गरें ।’‘सिंगल एन्ड बोल्ड’ शीर्षकमा बबरमहलस्थित सिद्धार्थ आर्ट ग्यालरीमा कला प्रदर्शन गरेको एक सातामै उनका ८० प्रतिशत चित्र बिक्री भए । महामारीले थलिएको बजारमा कला कसले किन्छ ? भनेर उनको मनमा चिसो पसेको थियो । तर, अनुमान गरेभन्दा ठीक उल्टो नतिजा आउँदा उनी दङ्ग छिन् । भन्छिन्, ‘महामारीको समयमा जोखिम मोलेरै प्रदर्शनीको योजना गरेकीे थिएँ, तर सोचेभन्दा पनि राम्रो नतिजा पाएँ ।’उनले चित्र कोर्न कुनै प्रशिक्षण लिएकी होइनन् । उनले चित्र कोर्न आफै अभ्यास गरेकी हुन् । उनको चित्रसँग सानैदेखि रुचि थियो । आमा (प्रतिमा राणा) चित्र बनाउँथिन् । आमाको चित्र हेर्दाहेर्दै रंग र कुचीले आफ्नो मन तानेको उनी बताउँछिन् । अमूर्त शैलीका आकृति क्यानभासमा उतार्ने शिवाङ्गिनीका चित्रमा कालो रंग बढी देखिन्छ ।उनी प्रकृति र वातावरणसँग रमाउँछिन् । उनका चित्रमा प्रकृति मुस्कुराइरहेको आभास हुन्छ । एक्रोलिक माध्यम प्रयोग गरिएका चित्रमा कालो रंग बढी प्रतिबिम्बित भएको पाइन्छ ।समाजमा कालो रंगलाई नकारात्मक रूपमा व्याख्या गरिन्छ । तर, आनो रंगप्रतिको दृष्टिकोण फराकिलो रहेको उनी बताउँछिन् । कालो रंग उनको नजरमा उज्यालो हो । सम्भावना, सकारात्मकता र पूर्णता कालो रंगमै हुने उनको दावी छ । जस्तै अँध्यारो भएर नै चन्द्रमा उज्यालो देखिन्छ । कालो रंगहरूको मूल आधार हो । उनले रंगलाई प्रतिबिम्ब बनाएर आफूभित्र लुकेको सकारात्मक भाव कलामार्फत अभिव्यक्त गरेकी हुन् । कालो रंगको पृष्ठभूमि बनाएर, नीलो, गोल्डन, हरियो, सिल्भरजस्ता चम्किला रंगको संयोजन उनका चित्रमा देख्न सकिन्छ । यी रंगले अँध्यारोभित्र खुल्ने उज्याला सम्भावनायुक्त भाव प्रकट गरेको आभास हुन्छ । कतिपय चित्रमा फूल र चराजस्ता आकृतिको समेत झल्को आउँछ । जब कुनै कलाप्रेमीले उनका सिर्जना नियाल्छन्, तब आकृतिविहीन मौन संवाद महसुस गर्न सक्ने उनको भनाइ छ । उनको विचारमा कला रंगको स्वतन्त्रता हो, जसले जसरी पनि महसुस गर्न पाउँछ । शिवाङ्गिनीका चित्र शीर्षकअनुसार ‘बोल्ड र ब्युटिनेस’ दुई भावलाई उचित ढंगले उतार्न सफल भएका छन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र १५, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कला प्रदर्शनी

१११ औं अन्तर्राष्ट्रिय नारी दिवसको अवसरमा महिला चित्रकारहरूले सामूहिक चित्रकला प्रदर्शनी गरे । नेपाल आर्ट काउन्सिलमा ९ कलाकार र क्लासिक ग्यालरीमा १० महिला कलाकारले कला प्रदर्शनी गरेका हुन् ।

नारी संवाददाता , वैशाख १९, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लकडाउनको सदुपयोगः आशा र एरिनाको संयुक्त चित्र

कलाकार दम्पती आशा डंगोल र एरिना ताम्राकारले लकडाउनको घोषणा हुने बित्तिकै घरमै आर्ट स्टुडियो बनाए । उनीहरु अहिले उक्त स्टुडियोमा लकडाउन सिरिज आर्टहरु तयार पार्न व्यस्त छन् ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, चैत्र १९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मूर्ति शिक्षामा दक्ष

मूर्तिमा महिला कलाकारहरूका लागि फराकिलो क्षेत्र भएको उनी बताउँछिन् । आफ्नो अनुभव सुनाउँदै उनी भन्छिन्– ‘धेरै अर्डर आएकोले मैले त सिर्जनात्मक काम नै धेरै गर्न सकेको छैन ।’ ‘शिव–पार्वती डान्सिङ मुड’को मूर्ति उनले बनाएकामध्ये धेरैले रुचाएको कला हो । 

नारी संवाददाता , फाल्गुन २२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जंक मूर्तिकी सर्जक

अहिले कलाकारहरूमाझ जंक मूर्तिकारका रूपमा चिनिँदा निकै खुसी लाग्छ । अमेरिका र इजिप्टमा उनका जंक मूर्तिहरू प्रदर्शन भइसकेका छन् । जंकमा ‘इनोभेट’ गरी फर्ममा खेल्दै मूर्तिकलामा फरक स्वाद दिन उनी माहिर छन् । 

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, फाल्गुन २१, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सकियो अडिसन 

अडिसनमा कोरियोग्राफर रोजिन शाक्य, नेपाल क्योकूसिन सेइसीन काइकान कराँते संघका अध्यक्ष तथा नेपाल चिफ सिहान अशोक कुमार श्रेष्ठ, मिस नेवा: ११३९ नीतु डंगोल, पूर्व मिस नेवा: रीजु मानन्धर तथा सञ्चारकर्मीद्वय त्रिलोचन प्रधान तथा कृष्ण भट्टराई निर्णायकको रुपमा रहेका थिए ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन १८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आँटले सफल पुष्पाञ्जली

पुष्पाञ्जली शेरचन ६९ वर्षीया कलाकार हुन्  । केही समयअघि थाइल्यान्डमा ६ नेपाली महिला कलाकार कला प्रदर्शनीका लागि पुगेका थिए । त्यसमा मूर्तिकला विधाबाट पुष्पाञ्जली शेरचन छानिइन्, जहाँ उनका ढलोट र काठमा शान्तिका प्रतीक परेवाका सिरिज प्रदर्शनीमा राखियो । 

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, फाल्गुन १२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मूर्तिकलामा  महिला हात

अहिले महिलाहरू उपस्थितिका लागि मात्रै मूर्तिकलामा छैनन्, नाम र दाम दुवै कमाइरहेका छन् । २०५८ सालमा सिर्जना कलेज अफ फाइन आर्ट र २०६० मा काठमाडौं युनिभर्सिटी सेन्टर फर आर्ट एन्ड डिजाइन खुलेपछि यो क्षेत्रमा महिलाको संख्या बढेको हो ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, फाल्गुन ८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कार्यशालामा सक्रिय महिला कलाकार

अनमारी अमूर्त चित्रमा गहिरो रूचि छ । ‘मूर्त चित्र मान्छेले तत्काल हेरेर थाहा पाउँछन् । मन परे हेर्छन्, नत्र वास्ता गर्दैनन् । तर अमूर्त मूर्ति जोकोहीले हेर्छन् । आफूअनुरूपको कल्पना र व्याख्या गर्छन्’– उनी भन्छिन्– ‘मेरा मूर्ति मान्छेले धेरैबेर हेरून् र आफ्नो कल्पनाअनुसार अर्थ लगाऊन् ।’

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, फाल्गुन ६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

युवापुस्ताकी प्रतिनिधि 

मूर्तिकलाका लागि ठूलो ठाउँ र लामो प्रक्रिया हुने भएकाले धेरै महिला कलाकार निरन्तरता दिन नसकेको उनको अनुभूति छ । उनी भन्छिन् –‘हतारिनेहरू मूर्तिकलामा लाग्न सक्दैनन् । धैर्य र मेहनत छ भनेचाहिँ परिणाम राम्रो आउँछ ।’

नारी संवाददाता , फाल्गुन ५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

विद्यालयमा मूर्ति सिकाउँदै चाँदनी

चाँदनी बज्राचार्यलाई घरमा चित्रको कीरा भनिन्थ्यो । एकछिन फुर्सद भयो कि पानामा विभिन्न चित्र कोरिहाल्थिन् । स्केचप्रति उनको लगावले नै एसलसीपछि ललितकलामा भर्ना भइन् । तर पेन्टिङमा धेरै विद्यार्थी भएकाले उनलाई मूर्ति विधामा सारियो ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन ४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --