बजार

जताततै स्यानिटाइजर

कोरोना महामारीपछि स्यानिटाइजरको प्रयोग बढेको छ । अफिसमा मात्रै होइन घर–घरमा यो राख्न थालिएको छ । अझ यो व्यक्तिगत रूपमै बोक्नुपर्ने अनिवार्यजस्तै भइसकेको छ । त्यसैले अब स्यानिटाइजर औषधि पसलमा मात्रै होइन किराना पसलमा समेत पाइन थालेको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठन र स्वास्थ्य मन्त्रालयले महामारी नियन्त्रणका लागि यो उपयोगी हुने बताएपछि यसका प्रयोगकर्ता बढेका हुन् । बैंकर सुनीता सिटौला (नाम परिवर्तन) ले अफिस जाँदा सधै स्यानिटाइजर बोक्छिन् । महामारी सुरु भएयता उनको झोलामा यो छुटेको छैन । रोगबाट बच्न प्रयोग गर्ने बानी नै भइसकेको उनी बताउँछिन् । भन्छिन्, ‘स्यानिटाइजरको प्रयोगले रोगबाट बचाउन सहयोग गर्छ भनेर प्रयोग गरिरहेकी हुँ ।’ बानेश्वरका किशोर शाहीलाई यसको लत नै लागेको छ । स्यानिटाइजर नबोके उनलाई केही छुटेजस्तो लाग्छ । उनी पटक–पटक यसको प्रयोग गर्छन् ।स्यानिटाइजरका प्रयोगकर्ता बढ्दै जाँदा उत्पादन गर्ने स्वदेशी उद्योगको संख्यामा पनि वृद्धि भएको छ । पछिल्लो समय उद्योगहरूको आकर्षण पनि स्यानिटाइजर बनेको छ । स्थानीय तहहरूले समेत यसको उत्पादनमा जोड दिँदै आएका छन् । घरेलु रक्सीबाट स्यानिटाइजर बनाउने तालिमसमेत तिनीहरूले संचालन गरेका छन् । केही समयअघि ललितपुर महानगरपालिकाले नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठान (नास्ट) सँगको सहकार्यमा स्यानिटाइजर उत्पादन गर्‍यो । नास्टका वैज्ञानिक साजन स्याउलाले महामारी फैलिएपछि स्थानीय कच्चा पदार्थबाटै स्यानिटाइजर उत्पादन गरेको बताए । ‘स्यानिटाइजरको अभावपछि स्थानीय उत्पादनबाटै आपूर्ति गरिएको हो’ उनले बताए । तत्कालका लागि महानगरले स्यानिटाइजरसँगै मास्क पनि आपूर्ति गर्‍यो । पछिल्लो समय औषधि कम्पनी, साबुन र कस्मेटिक सामग्री उत्पादन गर्दै आएका कम्पनीहरूले पनि स्यानिटाइजर उत्पादन गर्न थालेका छन् । ‘लोमस फर्मास्युटिकल्स’ र ‘होम एन्ड अफिस सेफ्टी’ ले पनि कार्यालयमा उपयोगी हुने स्यानिटाइजर उत्पादन गर्न थालेका छन् । फर्मास्युटिकल्सका सञ्चालक प्रविणजङ्ग पाण्डेका अनुसार कम्पनीले कार्यालयमा प्रयोगका लागि डिस्पेन्सर स्यानिटाइजर बजारमा ल्याएको हो । उनले भने, ‘ह्यान्ड एक्स नामक स्यानिटाइजर अहिले बजारमा २५० एमएल र ५०० एमएल उपलब्ध छन् ।‘देउराली जनता फर्मास्युटिकल्स’ ले पनि गत वर्षदेखि स्यानिटाइजर उत्पादन गर्न थालेको हो । बिक्रीका लागि नभई सामाजिक सेवाका लागि मात्र कम्पनीले उत्पादन गर्न थालेको देउराली जनताका एक कर्मचारीले बताए । ती कर्मचारीले भने, ‘हामीले अग्रपंक्तिमा खटिनेहरूका लागि सेवा प्रदान गर्ने गरेका छौं, यसकै लागि हामीले स्यानिटाइजर उपलब्ध गराइरहेका छौं ।’ कम्पनीले स्यानिटाइजर उत्पादनका लागि स्वदेशमै उपलब्ध सामानहरूको प्रयोग गरेको छ ।कोरोना महामारीको पहिलो लहर सुरु भएसँगै ‘पामाकेयर’ ले पनि स्यानिटाइजर बजारमा उपलब्ध गराउँदै आएको छ । कम्पनीले युनाइटेड स्टेट फर्माकोपिया (युएसपी) ग्रेडअनुसार स्यानिटाइजर उत्पादन गर्दै आएको छ । जेल र स्प्रे गरी दुई फ्लेवरमा स्यानिटाइजर बजारमा उपलब्ध रहेको कम्पनीका सञ्चालक महेश चौधरीले बताए ।बजारमा अल्कोहल मिश्रित मात्र नभई जडीबुटी मिश्रित स्यानिटाइजर पनि उपलब्ध छन् । जडीबुटी उत्पादन तथा प्रशोधन कम्पनीले जडीबुटीयुक्त सन्चो स्यानिटाइजर उत्पादन गरेको छ । कम्पनीका अनुसार यो स्यानिटाइजर ब्याक्टेरियल तथा एन्टी भाइरसयुक्त वनस्पतिको तेल मिसाइएकाले छाला नरम बनाउन राम्रो छ । सरकारी स्वामित्व रहेको उक्त कम्पनीले आफ्नो उत्पादन स्यानिटाइजर अल्कोहल र रसायनरहित भएको दाबी गरेको छ ।गुणस्तरीय स्यानिटाइजर कसरी चिन्ने ?औषधि व्यवस्था विभागका अनुसार स्यानिटाइजर छनोट गर्दा विशेषगरी अल्कोहलको मात्रा, दर्ता र रंगमा ध्यान दिनुपर्छ । करिब ८० प्रतिशत अल्कोहल भएको स्यानिटाइजर खरिद गर्न विभागको सुझाव छ । त्यस्तै स्यानिटाइजर छनोट गर्दा दर्ता भए नभएको पनि ख्याल गर्नुपर्छ । पछिल्लो समय धेरैजसो स्यानिटाइजरमा मिसावट गरिएको हुन्छ । मिसावट भए नभएको पत्ता लगाई गुणस्तरयुक्त स्यानिटाइजर प्रयोग गर्नुपर्छ ।स्यानिटाइजर मापदण्ड ?औषधि विभागले स्यानिटाइजर उत्पादनमा मापदण्ड निर्धारण गरेको छ । विभागका अनुसार स्यानिटाइजरमा करिब ८० प्रतिशत अल्कोहल हुनुपर्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले पनि स्यानिटाइजर बनाउने मापदण्ड तोकेको छ । उक्त मापदण्डअनुसार १०० मिलिलिटर (एमएल) स्यानिटाइजर बनाउन ७८ मिलिलिटर ‘इथानल’ चाहिन्छ । त्यति नै मात्राको स्यानिटाइजर बनाउन ४ दशमलव १ मिलिलिटर हाइड्रोजन पेरोक्साइड, १ दशमलव ४ मिलिलिटर ग्लिसेरोल र बाँकी डिस्टिल्ड वाटरको आवश्यकता पर्छ । तर, नेपालमा मिथानोल प्रयोग गरी स्यानिटाइजर बन्ने गरेको विभागको अनुगमनबाट पुष्टि भएको छ । मिथानोल छालाका लागि हानिकारक मानिन्छ । प्रयोग गर्दा ख्याल गरौं ।डा.सबिना भट्टराई, छाला रोग विशेषज्ञस्यानिटाइजरको प्रयोग बढ्दै गएको छ । यसले कोरोना संक्रमणबाट बच्न सहयोग पुर्‍याउँछ भन्ने विश्वास धेरैको छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनले पनि स्यानिटाइजर उपयोगी हुने बताउँदै आएको छ । तर यसको प्रयोग र प्रयोग गर्ने तरिकाबारे धेरै जना अनभिज्ञ छन् । यो हातमा मात्र नभई नङको काप, हातपछाडिको भाग सबैतिर लगाउँदा राम्रो हुन्छ । गुणस्तरयुक्त स्यानिटाइजर प्रयोग गर्नुपर्छ । गुणस्तरयुक्त स्यानिटाइजरले ब्याक्टेरिया र भाइरस नष्ट गर्छ । यसको कति मात्रा र कसरी प्रयोग गर्ने कमैलाई जानकारी छ । बढी प्रयोग गर्दा छालामा रातोपन र सुख्खा हुनुका साथै छाला पोल्ने समस्या र दुखाइ समेत हुन सक्छ । अतः स्यानिटाइजर प्रयोगसँगै मोस्चराइजर पनि प्रयोग गर्नु राम्रो हुन्छ । स्यानिटाइजरमा अल्कोहलको बढी प्रयोग भएको हुन्छ । हातमा लगाउँदा चिडचिड हुनुका साथै चिलाउने समस्या हुन सक्छ । स्यानिटाइजर विशेषगरी हातमा प्रयोग गरिन्छ । जोखिम कम गर्न यसको प्रयोग गर्दा झनै जोखिम निम्तिन सक्ने सम्भावना रहन्छ । स्यानिटाइजरको विकल्पका रूपमा साबुन पानीले सरसफाइ गर्न सकिन्छ । सफा पानी र साबुन प्रयोग गर्न सके राम्रो हुन्छ ।   

प्रकृति दाहाल , जेष्ठ ५, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गलैंचा फैलाउँदै शोभा

कुनै समय नेपाली उत्पादनलाई हेला गर्नेहरू अहिले नेपाली उत्पादन खोज्दै उनीसम्म पुग्ने गरेका छन् ।

प्रकृति दाहाल , चैत्र ९, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्विफटन इन्डक्सन हब चुल्हो बजारमा

स्विफटन नेपाल प्रा.लि.ले स्विफटन ब्रान्डका १ देखि ५ मुखेसम्मका इलेक्ट्रिक इन्डक्सन हब चुल्हो बजारमा ल्याएको छ ।

नारी संवाददाता , पुस १६, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भर्चुअल खरिदमा फाइदा र जोखिम

मःम र पिज्जा खान रेस्टुरेन्ट धाइरहनु पर्दैन । लुगाफाटो चाहियो वा खाद्यान्न, बजार दौडिनु पर्दैन । विद्युतीय उपकरणदेखि फर्निचरसम्म, सौन्दर्य प्रसाधनदेखि गरगहनासम्म आफ्नै ढोकासम्म आइपुग्छन् । यी सरसामान हेर्ने, खोज्ने, मगाउनेदेखि पैसा भुक्तानीसम्म कुनै झन्झट व्यहोर्नुपर्दैन ।

सुजाता मुखिया, आश्विन १४, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कक्टेल पारखीका लागि

पुदिनाका पातलाई हत्केलामा राखेर अर्को हातले हिर्काउने । यसो गर्दा पुदिनाको वासना सबैतिर फैलिन्छ । त्यसलाई खाली गिलासमा हाल्ने, ४ देखि ६ पिस कागती हाल्ने । पुदिना र कागतीलाई “मडल” गर्ने, त्यसपछि ६० मिलिलिटर भोड्का हाली सुगर सिरप वा चिनी हाल्ने ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २१, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जाडोका पहिरन

स्मार्ट र एलिगेन्ट देखिन चाहनेहरूका लागि ब्लेजर, लाइक्रा, ऊलन आदि फेब्रिकमा लङ कोटहरू धेरैको रोजाइमा पर्छन् । कामकाजी महिलाहरू लक्षित वेस्टर्न डिजाइनमा डिजाइनर कोटहरू स्कर्ट डिजाइन, लेयर डिजाइन, सर्ट कोटहरू उपलब्ध छन् । यिनको मूल्य ६ हजारदेखि १५ हजार रुपैयाँसम्म पर्छ । 

नारी संवाददाता , पुस २१, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपाली उत्पादनको माग बढ्दो  

अहिले नेपाली उत्पादन टिकाउ हुनुका साथै गुणस्तरीय पनि हुँदै गएका छन् । विदेशी ब्रान्डहरूको छापले पनि नेपाली ब्रान्डप्रतिको मोह कम भएको हो । अहिले नेपाली पहिरन विदेश निर्यात हुने क्रमसमेत बढ्दै गएको छ । हरेक देशमा नेपालका उत्पादन पुगिसकेका छन् । नेपाली उत्पादनको माग विदेशमा उच्च छ । 

नारी संवाददाता , पुस २०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भर्ताङको अर्गानिक स्याउ

काठमाडौंमा मनाङको भर्ताङमा उत्पादन भएको अर्गानिक स्याउको व्यवसायिक कारोबार सुरु भएको छ । एग्रो मनाङले उत्पादन गरेको ‘हिमालयन फ्रेस’ ब्रान्डको मनाङको उक्त स्याउको आधिकारिक विक्रेता जिके एन्ड सन्स एग्रो हो । मनाङबाट आइपुगेको स्याउ कोल्ड स्टोरमा राखेर मागअनुसार बजारमा पुर्‍याइने गरेको छ ।

नारी संवाददाता , कार्तिक ३०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

थरीथरीका विद्युतीय बत्ती

तिहारको पर्याय हो–उज्यालो । झिलिमिली बत्तीले पूरै घर नढाकी तिहारको रौनक आउँदैन । घर–आँगनमा बालिने झिलिमिली बत्तीले मनमा उल्लास, उमंग, एवं खुसी ल्याउँछन् । तिहारको मुख्य आकर्षण भनेकै झिलिमिली बत्ती हो । तिहारलाई लक्षित गरेर बजारमा विभिन्न कम्पनीका विद्युतीय बत्ती उपलब्ध हुन्छन् ।

नारी संवाददाता , कार्तिक ७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

उपभोक्ता हितविरुद्धका क्रियाकलापमा उजुरी लिने निकायहरू

आफूलाई आवश्यक परेको सार्वजनिक विषयको सूचना लिने अधिकार हरेक नागरिकमा हुन्छ । उपभोक्ता अधिकारका विषयमा जानकारी पाउनु हरेक नागरिकको अधिकार हो र यसलाई सुनिश्चित गर्नु सरकारको दायित्व हो । आफूलाई आवश्यक परेको सूचना सम्बन्धित सरकारी निकायहरूबाट प्राप्त गर्न सकिन्छ । 

नारी संवाददाता , आश्विन ७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीजमा पोते र  छड्के तिलहरी

पोतेलाई विवाहित महिलाको मौलिक पहिचान मानिन्छ । अझ रातो पोतेले त अनुहार नै उज्यालो बनाउँछ । रातो रंगलाई शक्ति तथा ऊर्जाको प्रतीक मानिन्छ । तीजलाई लक्षित गर्दै अहिले बजारमा विभिन्न डिजाइनका पोते उपलब्ध छन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --