स्वास्थ्य

योग किन आवश्यक छ ?

आज अन्तर्राष्ट्रिय योग दिवस । विभिन्न कार्यक्रम गरेर संसारभर यो दिवस मनाइन्छ । अहिले धेरैको दैनिकी व्यस्त छ । जसकारण मानिसमा मानसिक तथा शारीरिक समस्या हुन सक्छ । अस्वस्थ जीवनशैली र खानपानका कारण कम उमेरमै मधुमेह, मोटोपना जस्ता समस्या देखिन सक्छ ।  स्वस्थ जीवनका लागि योग अपरिहार्य भएको योग प्रशिक्षक निलिमा काफ्ले बताउँछिन् । स्वस्थ भएमा मात्र जीवन सक्षम हुने धारणा निलिमाको छ ।बुटवलकी गौरी कार्की १० वर्षदेखि नियमित रुपमा योग गर्दै आएकी छिन् । योग उनको जीवनको अभिन्न अंग जस्तै भइसक्यो । नियमित रुपमा योग नगरेमा दिनभर के छुटेको जस्तो महसुस उनलाई हुन्छ । योगले शारीरिक तथा मानसिक रुपमा स्वस्थ रहेको अनुभव उनको छ ।योग भनेको जोड हो । त्यसैले यसलाई योगासन भनिन्छ । निलिमाका अनुसार एउटा आसनमा आनन्दले बसेर अभ्यास गर्नु नै योगाभ्यास हो । योगाभ्यास तीन चरणका हुन्छन्–पहिलो, योगका विभिन्न आसनको अभ्यास गरिन्छ । दोस्रोमा प्राणायाम पर्छ । यसमा एउटा नाकले श्वास लिने र केही समयपछि अर्को नाकले फाल्ने गरिन्छ । तेस्रोमा मेडिटेसन (ध्यान) पर्छ । १५ मिनेट चुपचाप रही पलेँटी कसेर चोर र बूढी औंला जोडेर ध्यान मुद्रामा आनन्दले बस्ने गरिन्छ । यसले मन शान्त हुन्छ ।आजकल कतिपयले योगको दुई–चारवटा आसन झिकेर व्यायाममा प्रयोग गरेका छन् । निलिमाका अनुसार योग बिस्तारै गरिन्छ भने व्यायाम फटाफट गरिन्छ । त्यसैले व्यायाम गर्दा पसिना आउँछ भने योग गर्दा पसिना आउँदैन ।योगका फाइदा– जीवन सन्तुलन बनाइराख्नका लागि योगको मुख्य भूमिका हुन्छ । योगका कारण नै सकारात्मक उर्जा प्राप्त भई उर्जाशील र सही तरिकाले काम गर्ने तागत मिल्छ ।– शरीर लचकदार हुन्छ ।– स्वास लिने र फाल्ने योगाभ्यासले इन्रडफिन हर्मोन निकालेर मन शान्त बनाउँछ ।– ध्यानले मन शान्त र शरीर रिल्याक्स पार्छ । यसले गर्दा मानसिक स्वास्थ्य राम्रो रहन्छ ।  – झडङ्ग रिसाउने मानिस पनि संयमित भई रिसाउने बानी कम हुन्छ ।– स्लिपिङ क्वालिटी (निद्राको गुणस्तर) राम्रो बनाउँछ । मन आनन्दित भएपछि मस्त निद्रा लाग्छ ।– शरीररको बनावट राम्रो बनाउँछ ।– नियमित रुपमा योग गर्दा शरीरको तौल नियन्त्रणमा रहन्छ ।– रोगप्रतिरोधक क्षमता र स्मरणशक्ति बढाउँछ ।– ढाड दुख्ने समस्या पनि कम हुन्छ ।– बिहान सबेरै उठेर योग गर्नु उपयुक्त हुन्छ । नियमित रुपमा ३० मिनेट गर्नुपर्छ । ८ वर्षदेखि माथि जुनसुकै उमेरकाले पनि योग गर्न सकिन्छ ।– उमेर र रोग अनुसार गरिने योग फरक हुने भएकाले सुरुमा योग गर्दा प्रशिक्षकबाट सिकेर गर्नु प्रभावकारी हुन्छ ।प्रस्तुतीः उपासना घिमिरे 

निलिमा काफ्ले, असार ७, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खुसी जीवनका लागि ‘आर्ट थेरापी’

व्यस्त दैनिकीमा कला चिकित्सा (एक्सप्रेसिभ आर्ट थेरापी) सहयोगी हुन सक्छ । यसले दिमागलाई हल्का बनाइदिन्छ । नाचेर, गाएर, चित्र कोरेर वा नाटकीय अभिनय गरेर गरिने चिकित्सा विधि कला चिकित्सा हो ।

उपासना घिमिरे, असार ३, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बिहानै मोबाइल हेर्नाले बढाउँछ यी रोगहरू

आईटी इञ्जिनियर सयुज आचार्यले बिहान उठ्ने बितिक्कै मोबाइल प्रयोग गर्दा हुने रोग र अन्य खतराहरूकाबारे केही सुझाव दिएका छन् ।

लक्ष्मी भण्डारी, जेष्ठ ३०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मानसिक स्वास्थ्यका लागि ध्यान र योग

अहिलेको असामान्य अवस्थामा डर लाग्नु, आत्तिनु, निद्रामा समस्या हुनु, घबराहट हुनु सामान्य हो । तर पनि निरन्तर डर लागिरहने, आत्तिरहने, मनमा घवराहट हुने, मुटु ढुकढुक हुने, श्वास फेर्न गाह्रो हुने, मुख सुख्खा हुने र अनावश्यक चिन्ताको महसुस भइरहेमा एन्जाइटी डिसअर्डर भएको हुन सक्ने डा. सगुन बताउँछन् ।

उपासना घिमिरे, जेष्ठ २८, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बालबालिकामा हुने आँखाको समस्या र समाधानका उपाय

आँखामा कालो र सेतो भाग हुन्छ । स्वस्थ आँखा हुन कालो भाग कालै र सेतो भाग सेतै हुनुपर्छ । यदि कालो भागमा सेतो रङ देखिएमा चिकित्सकलाई देखाइहाल्नु पर्छ ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, जेष्ठ २२, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महामारीको समयमा दाँतको उपचार

अहिलेको विषम परिस्थितिमा दिनहुँ बिरामीले  दाँतको समस्याका कारण फोन तथा म्यासेज गर्ने गरेको डा. रीना शाक्य बताउँछिन् । डा. रीनाका अनुसार साधारणतया दाँतका सबै समस्यामा तुरुन्त नै डेन्टल क्लिनिकमा गएर उपचार गराउनु आवश्यक पर्दैन । 

डा. रीना शाक्य, जेष्ठ ६, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पाठेघरको मुखको क्यान्सर हुन नदिन  के गर्ने ? 

डा. अरुणका अनुसार नेपाली महिलामा सबैभन्दा बढी पाठेघरको मुखको क्यान्सर हुने गर्छ । यो क्यान्सर १ नम्बरमा पर्छ । विश्व स्वास्थ्य संगठनका अनुसार पाठेघरको मुखको क्यान्सरले गर्दा प्रत्येक दिन पाँच जना महिलाको मृत्यु हुन्छ ।

उपासना घिमिरे, जेष्ठ २, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

व्यायामको महत्व किन छ ? 

एक्सरसाइज गरेमा बलियो, लचलकता र पोस्चर राम्रो हुन्छ । यसले ब्यालेन्स पनि राम्रो हुन्छ । वृद्धामा जहिले पनि म लड्छु कि भन्ने फियर अफ फल हुन्छ । ब्यालेन्स, को–अर्डिनेसन नमिलेर अर्को सेकेन्डरी इन्जुरी हुनबाट बचाउँछ ।

डा. नविना श्रेष्ठ वैद्य, एमपिटि वैशाख ३१, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

            कोभिड-१९ महिलाहरुको जिज्ञासा र जानकारी

गर्भवती बसोबास गर्ने क्षेत्रको आधारमा कोभिड-१९ जाँच सम्बन्धी प्रोटोकल र योग्यता फरक पर्न सक्छ । तथापि विश्व स्वास्थ्य संगठनको अनुसार कोभिड-१९ का लक्षण देखापरेका गर्भवती महिलालाई जाँचका लागि प्राथमिकता दिनुपर्छ । कोभिड-१९ देखापरेमा उनीहरुलाई उच्चस्तरीय स्याहारको आवश्यकता पर्न सक्छ ।

रेजिना गुरुङ्ग, वैशाख ३०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आमाको दुधनै कोरोना बिरुद्धको उपचार हुन सक्ने 

आमाको दुधमा रहेको एन्टिबडीहरूलाई अमुनोग्लोब्लिन ए भनिन्छ । यो अनुसन्धानले कोभिड १९ लाई प्रतिरोध गर्न महिलाको दुधमा बलियो क्षमता रहेको बताउँछन् । यद्यपि थप अनुसन्धान जारी छ ।

डा. रोजिना मानन्धर, वैशाख २९, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बन्दाबन्दी र फिजियोथेरापी 

मानसिक तनाव र शारीरिक क्रियाकलाप एक अर्कासँग सम्बन्धित हुन्छन् । शारीरिक व्यायाम गर्दा मानिसको रोगमा सकारात्मक सुधार आएको देखिएको छ । व्यायामले मूड परिवर्तन हुन्छ किनकी इन्ड्रोफिन हर्मोन रिलिज गरिदिएर हेप्पी फिलिङ (खुसी महसुस) गरिदिन्छ । 

उपासना घिमिरे, वैशाख २८, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --