विदेश

गाडीका पाटपुर्जाबाट भेन्टिलेटर बनाउँदै अफगानी किशोरी

अफगानिस्तान रोबोटिक्स किशोरी समूहले कारका पुराना पाटपुर्जा र मोटरसाइलको चेन ड्राईभको प्रयोग गरीकोरोना भाइरस बिरामीहरुका लागि सस्तो भेन्टिलेटर बनाइरहेका छन् । सन् २०१७ माअन्तर्राष्ट्रिय मिडियामा हेडलाइन बनेका यि टिनएजर्स युवतीहरु अहिले आफ्नै देशमा उत्साहका साथ यस्तो कार्यमा लागेका हुन् । त्यसवर्ष उनीहरूले अमेरिकामा अन्तर्राष्ट्रिय रोबोटिक्स प्रतियोगितामा विशेष पुरस्कार जितेका थिए । अहिले उनीहरु आगामी मे महिनाको अन्त्यसम्ममा आफूहरुद्धारा निर्मित भेन्टिलेटर वितरण गरिसक्ने दौडमा छन् ।वर्षौको युद्धले क्षतबिक्षत अफगानिस्तानमा करिब ३९ मिलियन जनसंख्याका लागि अधिकतम् ४ सय भेन्टिलेटर मात्रै उपलब्ध छन् । हालसम्म लगभग ८ हजार कोरोना भाइस संक्रमित तथा १ सय ८० जनाको मृत्युको पुष्टि भइसकेको अफगानिस्तानमा पहिले नै कमजोर स्वास्थ्य उपचार प्रणालीलाई असर गर्ने डर त छ नै त्यस माथिपनि अबको अवस्था झनै खराब हुने बिश्लेषकहरु बताउँछन् ।महिला रोबोटिक्स टोलीकी एक सदस्य  १७ वर्षीया नाहिद रहीमी भन्छिन्, ‘हामीले एउटा मात्रै ज्यान बचाउन सकियो भने पनि यो निक्कै महत्वपूर्ण हुनेछ । ‘अफगान ड्रिमर’ भनेर चिनिने यी केटीहरू त्यहांको पश्चिमी प्रान्त हेरातबाट आएका हुन्, जहांबाट अफगानिस्तानमा कोविड १९ को पहिलो घटना रिपोर्ट गरिएको थियो ।१४ देखि १७ वर्षबीचका यि अफगानी किशोरीले टोयोटा कोरोलाबाट मोटर र होन्डा मोटरसाइकलको चेन ड्राईभको प्रयोग गरेर प्रोटोटाइप बनाइरहेका छन् । उनीहरू भन्छन्, ‘हाम्रा उत्पादनले आपतकालमा श्वासप्रश्वासको समस्याभएका बिरामीहरूलाई अस्थायी राहत दिनेछन् ।’टोलीकप्तान सोम्याफारुकी भन्छिन्, ‘म गर्व महसुस गर्दछु र टोलीका सम्पूर्ण सदस्यहरुलाई धन्यवाद दिन चाहान्छु, जसले हाम्रा डाक्टर र नर्सहरूलाई सहयोग पु¥याउन अर्थपूर्ण कोशिस गरिरहेका छन् ।’अहिले भेन्टिलेटर अभाव विश्वव्यापी समस्या बनिरहेको छ । करिब ३० हजार देखि ५० हजार अमेरिकी डलर मूल्य पर्ने यि उपकरण धेरै गरीब देशहरूले तत्काल खरिद गर्ने स्थिति छैन । तर ति किशोरीहरु ६ सय अमेरिकी डलरमा खरिद गर्न सकिने यो र यस्तै अन्य उपकरणहरु आफैं निर्माण र उत्पादनको तयारीमा लागिरहेको बताउँछन् । अहिले हेरात सहर लकडाउनमा छ, सम्पूर्ण कलकारखाना, उद्योग, पसल ठप्प छन् । यस्तो अवश्थामा पनि यि किशोरीहरु चुनौती मोल्दै स्रोतसाधन जुटाउन अर्थात् गाडी र मोटरसाइकलका पार्टस बटुल्न बाहिरी प्रदेश र भुगागमा निस्किने गरेका छन् । अफगानिस्तान रोबोटिक्स युवती टोलीकी संस्थापक रोया महबूब टाइम म्यागजिनको सबैभन्दा प्रभावशाली १०० व्यक्तिको सूचीमा सूचीकृत युवती हुन् । उनी भन्छिन्, ‘हाम्रो टोलीले मे महिनाको अन्त्यसम्म भेन्टिलेटरहरू दिनसक्नेछ, यसले अफगान सरकारलाई समेत ठूलो राहत मिल्नेछ ।’यो पहललाई अफगान सरकारले स्वागत गरेको छ । ‘मलाई खुशी छ कि राष्ट्रपति अशरफ घानीले व्यक्तिगत रूपमा अधिकारीहरुलाई हाम्रो परियोजना हेर्न र कुनै पनि हालतमा मद्दत गर्न आदेश दिएका छन् ।’ महबूबले भनिन् । अफगान स्वास्थ्य मन्त्रालयले समेत ती युवतीहरुलाई सहयोग गर्दैछ ।स्वास्थ्यमन्त्रालयका प्रवक्ता वाहिदमयार भन्छन्, ‘प्रक्रिया पूरा भएपछि हामी यि उपकरणहरुलाई प्रयोगमा ल्याउनेछौं । बिरामी सुरक्षा हाम्रो प्राथमिकता हो, त्यसैले हामीले कोरोना भाइरस बिरामीहरूमाथि प्रयास गर्नुअघि यो जनावरहरूमा परीक्षण गर्नेछौं ।’(बीबीसीन्युजको सहयोगमा) 

लक्ष्मी भण्डारी, जेष्ठ १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रहस्य बन्दै साउदी राजकुमारी

पछिल्लो केही सातादेखि उनलाई बाहिरी सम्पर्क नगराइएकोमा कोरोना भाइरस महामारीको संक्रमण भएको हुनसक्ने पनि आशंका गरिएको छ । किनभने उनलाई राखिएको जेल अलहएरका अन्य केही व्यक्तिमा कोरोना संक्रमण भएको बताइएको छ । 

लक्ष्मी भण्डारी, वैशाख २४, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोना जितेको दक्षिण कोरिया हाम्रा लागी पाठ हुनसक्छ

दक्षिण कोरियाका धेरै स्थानमा अहिले जिवन सामान्य अवस्थामा फर्किदै गएको छ मानिसहरु सडकमा कमै देखिन्छन् । कुनै अफिस, मल, रेष्टुरेन्ट वा सार्वजनिक स्थानमा जानु अगाडी उनीहरूको तापक्रम मापन गरिन्छ भने सेनिटाइजरको प्रयोग अनिवार्य गरिएको छ । 

लक्ष्मी भण्डारी, वैशाख २२, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

५ मुलुक, जहाँ छन् महिला र बालबालिका बढी जोखिममा

कोरोनाका कारण दोस्रो विश्वयुद्धपछि सबैभन्दा खराब मानवीय संकटको सामना गर्नुपर्नेछ । संगठनले सन् २०१९ मा ८ दशमलव ३ बिलियन प्राप्त गरेको थियो भने अब सन् २०२० का लागि यसका कामहरू निरन्तरता दिन १० दशमलव १२ बिलियनको आवश्यकता रहनेछ ।’ 

लक्ष्मी भण्डारी, वैशाख १६, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कुन मुलुकमा सबैभन्दा उत्तम स्वास्थ्य सुरक्षा

विश्व अहिले स्वास्थ्यतर्फ केन्द्रित छ । कोभिड १९ को महामारी पछि विश्वले अहिले सबैभन्दा बढी पैसा खर्च गरेको क्षेत्रनै स्वास्थ्य क्षेत्र देखिएको छ । यसै बिषयमा हालै बिबिसीले विश्वको कुन राष्ट्रमा सबैभन्दा उत्तम स्वास्थ्य सुरक्षा रहेको छ भनेर छनोट गरेको छ । 

लक्ष्मी भण्डारी, वैशाख १३, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दुबै खुट्टा काटिए पनि नाँचेर खुशी बाँडी रहेकी छु

मलाई राम्रोसँग थाहा छ एउटा राम्रो नृत्यागंना हुनकालागी दुई खुट्टा, दुई हात र आकर्षक अनुहार चाहिन्छ, ईग्ल्याण्डकी ३२ बर्षिया नृत्यागंना केट हकिन्स भन्छिन्, मलाई मेरा खुट्टाहरूसंगको घनिष्टता थाहा थियो । मैले नृत्यका कारण विताएका सफल वर्षहरूको संझना साँचेकी छु ।

नारी संवाददाता , वैशाख ८, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीको कोरोनाविरुद्धको पहल 

चिनियाँ राजदूत होउ यान्छीले कोरोना भाइरस (कोभिड १९)को उपचार र परीक्षणका लागि चीनबाट आवश्यक  सामग्री नेपाल ल्याउने बताएकी छन् ।

लक्ष्मी भण्डारी, चैत्र ११, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अफगान शान्तिवार्ताकी मध्यस्थकर्ता फाजिया

लामो वार्ता प्रक्रियाका क्रममा तालिवानले ‘कठपुतली सरकार’ लाई मान्यता नदिने भन्दै अफगान सरकारसँग प्रत्यक्ष संलग्न हुन अस्वीकार गरेको थियो । पछि अमेरिका र रसियाले निरन्तर दबाब दिएपछि सम्झौता सम्पन्न भएको थियो ।

नारी संवाददाता , चैत्र ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिलाप्रति दृढ

महिला आर्थिक रूपले सम्पन्न हुनु भनेको परिवार, समुदाय मात्र नभएर समग्र राष्ट्र नै समृद्धिको बाटोतर्फ उन्मुख हुनु हो ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मेघनको समाज सेवाप्रतिको मोह

विगतमा दरबारबाहिर रहँदाको स्वभाव र छवि कायम राख्दै उनी शाही उच्चता त्यागेर फेरि सामाजिक काममा फर्किएकी छिन् । उनले भनेकी छिन्–‘सामाजिक क्षेत्रमा सक्रिय रहँदै शाही कर्तव्यसमेत निर्वाह गर्नका लागि हामी स्वयं मजबुत हुनुपर्छ । आर्थिक रूपमा हामी आफ्नै परिश्रम र कमाइद्वारा बलियो हुन चाहन्छौं ।

लक्ष्मी भण्डारी, फाल्गुन ४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

हिजाबभित्रको हीरा

महिला हिजाबभित्रै गुम्सिनुपर्ने बाध्यात्मक चुनौती चिर्दै संयुक्त अरब इमिरेट्स, युएई (दुबई) राजकुमारीको खुल्ला उड्ने साहसलाई अहिले विश्वले सलाम गरिरहेको छ । संयुक्त अरब इमिरेट्स (युएई) का उपराष्ट्रपति तथा प्रधानमन्त्री शेख मोहम्मद बिन रसिद अल मोख्तमकी जेठी छोरी शेख मैथा बिन्त मोहम्मद बिन रसिद अल मख्तम सधैं चर्चामा रहिन् ।

नारी संवाददाता , माघ ३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --