परिकार

वर्षा ऋतु र खाना

वर्षा ऋतु भएका कारण साउन महिनाको मुलायम माटोमा विभिन्न किसिमका हरिया तरकारी उत्पादन हुन्छन् । यो मौसममा हरियो मकै, हरियो भटमास, सिमी, बोडी, काँक्रा, फर्सी, लौका, स्कुस, घिरौला, पाटे घिरौंला, तीते करेला आदि तरकारीका साथै आरुबखडा, आरु, अंगुरजस्ता फलफूल उपलब्ध हुन्छन् । हरियो–परियो धेरै पाइने भएकाले यो महिना सुकाइएका सागपात, गुन्द्रुक आदि खानु हुँदैन भनिन्छ । वर्षाका कारण स्वास्थ्यमा कुनै असर नपरोस् भनेर वैज्ञानिक दृष्टिकोणले समेत यस्तो भनिएको हो ।साउन महिनालाई चतुर्मासको महिना पनि भनिन्छ । चतुर्मास अर्थात् साउन, भदौ, असोज, कार्तिक महिनामा मांसाहारी भोजन निषेध गरिएको छ । कतिपय महिला साउन महिनामा माछा, मासु आदि नखाई चोखो मात्र खान्छन् । साउन महिनामा खेतको हरियो धानबाली तथा बारीको हरियो तरकारी आदि हेर्दैमा मनमा आशा एवं उमङ्ग पलाउँछ । साउन महिनाको सोमबारका दिन महादेवको विशेष पूजा गरिन्छ । यो दिन सकेसम्म केही नखाई वा शुद्ध भोजन एक छाक मात्र खाई विधिपूर्वक बसेको व्रतले पुत्र, धन, विद्या एवं धर्म प्राप्त हुन्छ भन्ने धारणा छ । साउन महिनाको १५ गते खिर दिन हो । साउन १ गते लुतो फाल्ने दिन हो भने साउनमै पर्ने गठेमङ्गलका दिन नेवारहरूले घर शुद्ध गरी काग तथा कुकुरलाई नित्य ख्वाउनुपर्ने चलन छ । साउन महिनामै पर्ने नागपञ्चमीका दिन नागको पूजा गरी दूध, हरियो मकै, घिउ, मह, चिउरा, पेडा आदि खाइन्छ । त्यसैगरी जनैपूर्णिमाका दिन क्वाँटी तथा रोटी खाने चलन छ । कतिपयले क्वाँटी भिजाएर, कसैले टुसा उमारेर त कसैले नभिजाई खान्छन् । क्वाँटीसँग रोटी, आलु, मुला, कर्कलो तथा पिँडालु आदि तरकारी खाने चलन पनि छ । जनैपूर्णिमाका दिन मासु निषेध गरिएको छ । यो दिन भ्यागुतालाई सिमीको पातमा दाल, भात, क्वाँटी, रोटी एवं तरकारी (खेतमा लगेर) ख्वाउने चलनसमेत छ ।  साबुदानाको पकौडासाबुदानालाई ३–४ घन्टा पहिले पानीमा भिजाउने । आलु पाक्ने गरी उसिनेर सेलाउन दिने । आलुको बोक्रा ताछ्ने । साबुदानाको पानी तार्ने अनि आलुसँग मुछ्ने । अब धनियाँको पात, खुर्सानीको टुक्रा, नुन तथा भुटेको जिराको धूलोलाई त्यसमा मिक्स गर्ने । आफ्नो इच्छानुसारको साइजमा डल्लो, चेप्टो वा अण्डाकार बनाएर कराहीमा तताइएको तेलमा डिप फ्राई गरी मधुरो आँचमा पकाउने । खैरो रंगको भएपछि निकालेर दहीको अचारसँग खाने ।पनिर पकौडापनिरलाई आवश्यकतानुसार टुक्रा पार्ने । बेसन, खुर्सानीको धूलो, मरिच, बेसार तथा नुनको पेस्ट तयार गर्ने । कराहीमा तेल तताई पनिरका टुक्रालाई बेसनको पेस्टमा डुबाउँदै कराहीमा हाल्ने । खैरो रंगको भएपछि निकाल्ने । तात्तातो पनिर पकौडा दही वा सिलामको अचारसँग खान सकिन्छ । सोया पकौडासोयालाई तातोपानीमा ५ मिनेट भिजाउने । पानीबाट निकालेर निचोर्ने र अर्को भाँडामा राख्ने । दही, बेसन, नुन, खुर्सानीसँग सोया मिसाएर थप ५–६ मिनेट त्यत्तिकै छाड्ने । कराहीमा तेल ततएर मधुरो आँचमा तताउने । खैरो रंगको भएपछि निकाल्ने । यसलाई स्न्याक्सका रूपमा खान सकिन्छ । सुजीको पकौडाएउटा भाँडामा सुजी, दही, अदुवाको पेस्ट, धनियाँका टुक्रा, धूलो खुर्सानी तथा नुन हालेर मिक्स गर्ने । आवश्यकताअनुसार पानी मिसाउने । तयारी पकौडा पेस्टबाट डल्लो बनाउने अनि १० मिनेटजति त्यत्तिकै छोड्ने । कराहीमा तेल तताएर इच्छानुसारको आकार दिएर रातो नहुन्जेल मधुरो आँचमा पकाउने । यो पकौडा सिलाम वा पुदिनाको अचारसँग खान सकिन्छ ।  

नारी संवाददाता , श्रावण २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आलु–चना चाट

२ वटा उसिनेको आलु, आधा प्याज, कागतीको रस १ चम्चा, नुन स्वादअनुसार, हरियो धनियाँ १ चम्चा, आलु भुजिया ३ चम्चा, काटेको गालेभेंडा १ वटा, १ कप चना, हरियो धनियाँ १ वटा, सर्स्युंको तेल १ चम्चा तथा बदाम १ चम्चा ।

नारी संवाददाता , असार २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लेमन आइस टी

सबैभन्दा पहिले चिनीविनाको कालो चिया तयार गर्ने । त्यसमा कागतीको रस हालेर मज्जाले चलाउने । कागतीको रंग चियामा आउन थालेपछि सुगर सिरप हालेर चलाई ५ मिनेट त्यत्तिकै छाड्ने । केही समय फ्रिजमा राखेपछि सर्भ गर्ने ग्लासमा आइसक्युब अनि कागतीका दुई टुक्रा हालेर तयार लेमन टीलाई विस्तारै ग्लासमा खन्याउने ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पाङ्ग्रा  एक्सप्रेसका पेय

नायिका ऋचा शर्माले काठमाडौंको शेर्पा मलमा फास्टफुड रेस्टुरेन्ट पाङ्ग्रा एक्सप्रेस संचालनमा ल्याएकी छिन् । बसको सेपमा किचेन तयार गरेर खाने स्थानमा गाडीका पाङ्ग्रा प्रयोग गरिएका मेच–टेबलले युवापुस्तालाई आकर्षित गरिरहेको छ ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ २५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लोकल कुखुराको छ्वेला

कुखुराको मासु २ सय ग्राम, अदुवा र लसुन १ सय ग्राम, पोलेको गोलभेंडा २ वटा, छ्वेला मसला ३० ग्राम, कागती १ वटा, जिराको धूलो १० ग्राम, भुटेको तोरीको तेल १ सय मिलिलिटर, मेथी ५ ग्राम, बेसार तथा नुन स्वादअनुसार ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ २, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फ्रेन्च पोटेटो अमलेट

एउटा फ्राइप्यानमा घ्यू हालेर तताउने, त्यसपछि तयारी आलुका पिसका साथ हल्का खैरो हुने गरी फ्राइ गर्ने । ग्याँसको आगो सानो बनाउने । एउटा ठूलो कचौरामा अन्डा, धनियाँ, नुन तथा मरिच मिसाएर राम्रोसँग फिट्ने । आलुको टुक्रा फ्राई गरिएको प्यानमा अन्डासहितको मिश्रण राखिदिने ।

नारी संवाददाता , वैशाख ३०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अर्गानिक आलु तथा मटर साँधेको

आलु काटेर मटर, प्याज, गोलभेंडा तथा खुर्सानीसँग सबै मरमसला हालेर साँध्ने । त्यसमा तातो तोरीको तेल तथा मेथी झान्ने ।

नारी संवाददाता , वैशाख २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मार्सी थाली सेट

मार्सी चामल लामो इतिहास बोकेको फाइदाजनक अन्न हो । जुम्लालगायत हिमाली क्षेत्रमा खेती हुँदै आएको यो चामलको इतिहास झन्डै सात सय वर्ष पुरानो छ । संसारमा रातो रंगको चामलका दसभन्दा बढी प्रजाति छन् । जुम्लाको मार्सी चामल तिनैमध्ये एक हो ।

नारी संवाददाता , वैशाख १२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ग्रिल्ड ट्राउट

ट्राउटलाई नुन, मरिच तथा कागतीको रसले मेरिनेट गरी २० मिनेट छोड्ने । त्यसपछि दुवै साइडमा बराबर रूपमा ५–५ मिनेट ग्रिल गर्ने । सर्भ गर्दा ग्रिल ट्राउटका साथमा मस पोटाटो, सबै भेजिटेबललाई बटरमा टोस्ट गरेर राख्ने । यो ट्राउट ग्रिमोलेट सससँग खान सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख २, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ग्रिक सलाद

सबै भेजिटेबललाई डाइस कटमा काटेर ड्रेसिङका लागि छुट्टाएको ओरिगानो, फ्रेस पार्सली, कागती तथा ओलिभ ओयलसँग मिक्स गर्ने । त्यसमा नुन तथा मरिच छर्केर फेटा चीज टपिङ गर्ने । 

नारी संवाददाता , चैत्र २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नासी गोरिङ

चिकेन र प्राउन स–सानो डाइस कट काट्ने । चिकेनलाई ग्रिल तथा प्राउनलाई फ्राइ गर्ने । सम्बाल पेस्ट पकाउने र त्यसमा स्टिम राइस हाली माथिबाट पोच अण्डा राख्ने । तातो ग्रिल चिकेन, फ्राइड प्राउन क्राकर, पिनट सस, स्लाइस क्राकर तथा गोलभेंडाका साथ सर्भ गर्ने । 

नारी संवाददाता , चैत्र २४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --