परिकार

छठका तीन परिकार 

छठ नेपालको तराई क्षेत्रमा हिन्दू समुदायले धूमधामका साथ मनाउने लोकप्रिय पर्व हो । यो पर्वमा षष्ठी भगवतीको पूजा गरी पति, पुत्र तथा परिवारको कल्याणको कामना गरिन्छ । शुद्धतासँग जोडिएको यो पर्व पञ्चमीका दिनदेखि व्रत बस्ने महिला तथा पुरुषले निष्ठापूर्वक पवित्र जलाशयमा स्नान गरी बेलुकीपख दूध, चामल र गुडको खीर पकाई प्रसादका रूपमा आफूले खाने र व्रत नबस्ने परिवारका सदस्यहरूलाई समेत ख्वाउने चलन छ । छठ पर्वका तीन शुद्ध परिकार :खीर १ सय ग्राम बासमती चामललाई दुई/तीन पटक राम्रोसँग पखाल्ने । पकाउने भाँडोमा एक चम्चा घिउ तताउने अनि पखालेर राखेको चामल हाल्ने । एक दुई मिनेट राम्रोसँग चलाएर पकाएपछि चामलभन्दा दोब्बर पानी हाल्ने । उक्त चामललाई बीच–बीचमा चलाउँदै पकाउनुपर्छ । ८ मिनेट अर्थात् ९० प्रतिशत चामल पाकेपछि २ सय ५० ग्राम सख्खर मिसाउने । खिरलाई स्वादिष्ट बनाउन २ दाना सुकमेलका टुक्रा हाल्ने अनि ५ मिनेट सानो आँचमा पकाउने । त्यसपछि नर्मल तातोमा ल्याउने । केही समयपछि त्यसमा उमालेर सेलाएको दूध मज्जासँग मिसाउने । खिरको स्वाद बढाउन नरिवल, बदाम, पिस्ता, काजुजस्ता ड्राइफुड प्रयोग गर्नुपर्छ । घिउ–भात र लौकाको तरकारी २ सय ५० ग्राम चामललाई राम्रोसँग पखाल्ने । त्यसको दुई भाग पानी अर्थात् ५ सय ग्राम पानी तताउने । पानीलाई मनतातो हुन दिने । त्यसपछि त्यसमा चामल खन्याई एक चम्चा घिउ पनि मिसाउने । छोपेर ५–५ मिनेट ठूलो तथा सानो आँचमा  पकाउने । लौकालाई एकदमै शुद्ध मानिने भएकाले छठ पूजामा लौकाको पूजा गरिन्छ । लौकाको तरकारीका लागि नरम खालको लौका लिने । बाहिरको बोक्रा हटाएर स–साना टुक्रा पार्ने । स्वादअनुसार मसलाहरू हालेर सानो आँचमा प्रेसर कुकरमा ३/४ सिट्ठी पकाउने । अर्को फ्राइ प्यानमा २ चम्चा तेल तताएर आधा चम्चा जिरा, हरियो तथा रातो खुर्सानीको टुक्रा फुराउने । फुराइएको प्यानको मसलाले पाकेको लौका झाँनेर राम्रोसँग मिसिने गरी चलाउने अनि त्यसपछि पाँच मिनेट पाक्न दिने ।ठेकुवा तीन कप मैदा तथा डेढ कप चिनीमा सुकमेलको एक चम्चा धूलो मिसाउने अनि त्यसमा तिन चम्चा घिउ, नरिवलको धूलो आधा कचौरा, आधा गिलास मनतातो दूध, ५ चम्चा तेल हाली राम्रोसँग मोलेर डो बनाउने । उक्त डोलाई २० मिनेट छोपेर राख्ने । त्यो डोवाट स–साना गोला टुक्रा बनाएर चक्कु वा चम्चाले विभिन्न डिजाइन दिने । डोको मात्रा अनुसार कराईमा तेल तताउने र मध्यम आँचमा खैरो हुन्जेल ८–१० मिनेट फर्काउँदै पकाउने । यसरी पकाइएको ठेकुवा लामो समयसम्म राखेर खान सकिन्छ । 

नारी संवाददाता , कार्तिक १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मीठो मिठाई

समयसँगै तिहारमा प्रयोग हुने मिठाईंका परिकारमा पनि परिवर्तन आएको छ । बजारमा पाइने कतिपय मिठाई राम्रै भए पनि धेरै यस्ता परिकार मानव स्वास्थ्यका दृष्ट्रिले उपयुक्त नहुन सक्छन् । त्यसैले आफूलाई मनपर्ने स्वादिष्ट मिठाई घरमै बनाउनु बुद्धिमानी हुन्छ ।

सोनी (सुन्दरी) कारञ्जित, कार्तिक ८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

थकाली परिकार

थकाली परिकार नेपालको परम्परागत परिकारमध्ये सर्वाधिक प्रचलित परिकार हो । वास्तवमा थकाली खाना मुस्ताङका थकाली जातिको परम्परागत खाना हो । थकाली खानामा सामान्यतया घिउ हालेको मसिनो चामलको भात वा ढिँडो हुन्छ । त्यस्तै मुस्ताङी कालो दाल, साँधेको गुन्दु्रकको अचार, मिक्स अचार, मौसमी तरकारी, साग, सलाद, मोही, दही तथा कुखुरा वा खसीको मासु समावेश गरिन्छ ।

विष्णु शेरचन , आश्विन १६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आफ्नै स्वादको तामाङ परिकार

तामाङहरूको मुख्य परिकार सेल रोटी, ढिँडो, कोदो र फापर नै हो तर दसैंका बेला मासु–भात वा मासु–चिउरा खाने चलन थियो । नवमीका दिन पूजाआजा गरी राँगा र कुखुराका विभिन्न भागका विभिन्न थरी मासु पकाएर खाने चलन छ ।

ल्यामो लामा, आश्विन १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आमाको भान्सा

अहिले हाम्रो खानपान शैली पनि बदलिएको छ । बजारमा तयारी खानेकुरा उपलब्ध छन् । सबैलाई त्यही खानेकुरा छिटो र मीठो लाग्छ । हामी अहिले हतारमा खानेकुरा पकाउँछौं । डाइनिङ टेबलमा सजाउँछौं । काँटा–चम्चाले खान्छौं । भान्साका सबैजसो सामग्री रेडिमेड पाइने हुँदा पकाउन पनि सजिलो छ तर आमा–हजुरआमाले पकाएजस्तो स्वाद त कहाँ पाइन्छ र ?

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, आश्विन १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मसरुम छ्वेला र हनी ग्लेज्ड चिकेन बनाउने तरिका

मसरुमलाई केलाएर छोडाउने र राम्रोसँग तातोपानीले पखाली पानी निचोरेर एक साइडमा राख्ने । प्यानमा तेल हालेर मसरुम खैरो हुन्जेल पकाउने । खलमा अदुवा, लसुन, भिजाइएको सुकेको खुर्सानीका साथै गोलभेंडा तथा टिम्मुर पिस्ने । तयार मसरुममा पेस्ट हाल्ने । पुन: अर्काे प्यानमा तेल तताएर मेथी फुराउने र बेसार हाली झान्ने ।

नारी संवाददाता , भाद्र २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

हनी ग्लेज्ड चिकेन बनाउ यसरी

चिकेन ब्रेस्टलाई एउटै साइजमा काटेर नेपकिनको सहायताले पानी सोस्ने । कर्नफ्लोरमा मरिच मिक्स गरी चिकेनमा मिक्स गर्ने । प्यानमा तेल तताई चिकेनलाई खैरो हुन्जेल फ्राई गर्ने । अर्काे प्यानमा तेल हालेर १ चम्चा लसुन, हनी तथा सोया सस हालेर चिकेनलाई चलाउँदै पकाउने ।

नारी संवाददाता , भाद्र २२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीजको दरमा एमा डात्सी र पनिर ग्रेभी

पानीमा केही थोपा तेल हालेर प्याज, क्याप्सिकन, गोलभेंडा, बोडी तथा लसुन उसिन्ने । १५ मिनेटपछि त्यसमा मोजोरोला चीजसँगै नुन र मरिच हालेर एकछिन पकाउने । यो परिकार पुलाउ, भात वा चिउरासँग पनि खान सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र ११, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीजको दरमा च्याउको अचार र फ्रुट सलाद

डल्ले च्याउलाई राम्रोसँग पानीमा धुने र १ सिठी लगाउने । सबै बाफ उडेपछि मात्र कुकरको बिर्को खोलेर सेलाउन दिने । सेलाएको च्याउलाई चप वोर्डमा चनाको दाना आकारमा टुक्रा बनाउने । अदुवा खुर्किएर स–साना टुक्रा बनाउने ।

नारी संवाददाता , भाद्र ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीजको दरमा पुलाउ र चुकाउनी

१५ मिनेटजति चामल भिजाउने । सानो आँचमा घिउ तताई चामल भुट्ने । पानी तताएर नुन, चिनी, सुकमेल, ल्वाङ, काजु, किसमिस तथा दालचिनी हालेर उमाल्ने अनि उक्त पानीमा भुटेको चामल हाली बिस्तारै पकाउने । पानीसँगै फुड कलरलाई पनि सबैतिर पर्ने गरी हाल्ने । पाकेपछि आफूलाई मन पर्ने ड्राइ फ्रुट छर्केर सर्भ गर्ने ।

नारी संवाददाता , भाद्र ८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीजमा खाइने दर

दरलाई मीठो परिकारका रूपमा पनि बुझिन्छ । यद्यपि दर भनेको तीजको अघिल्लो दिन परिवारका महिला सदस्यहरूले खाने मीठो परिकार नै हो । केही वर्षयतादेखि महिनौं दिनअघिदेखि साथीसंगी एवं आफन्तकहाँ गएर दर खाने चलनसमेत बढ्दो छ । दर ख्वाउनेहरूको संख्या बढ्नुका साथै महिलाहरूको व्यस्त जीवन शैली पनि यसको कारण मानिन्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र ७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --