बहस

डरले दबियो मिटू 

 कार्यस्थलमा हुने यौन दुव्र्यवहारविरुद्ध बोल्ने वा कुरा राख्ने कुनै निकाय नहुँदा र घटनाबारे बोल्न पीडित डराउने कारण नेपालमा मिटु अभियान अघि बढ्न नसकेको अभियन्ताहरूले बताएका छन् । कान्तिपुर कन्क्लेभको दोस्रो दिन ‘नेपालमा मिटू किन अघि बढेन ?’ भन्ने विषयको बहसमा राजनीतिक अभियन्ता मानुषी यमी भट्टराईले पीडितहरु बोल्ने, आफ्ना समस्या राख्ने संस्थागत निकाय नहुँदा  मिटूको विषय दबिएको बताइन् । मानुषीका अनुसार अहिलेको अवस्था हेर्दा मिटूबारे बोल्ने निकाय सामाजिक सञ्जाल मात्र देखिन्छ । महिलाका मुद्दालाई राजनीतिक मुद्दाको रुपमा नलिने र पितृसत्तात्मक संरचनाले महिलाहरूको आवाज दबाइने परम्पराले पनि मिटू अगाडि आउने नसकेको तर्क उनले गरिन् । कानुन व्यवसायी दुर्गा कार्कीले मिटूलाई नेपालमा एक मुभमेन्टका रुपमा लिइएको तर त्यही रूपमा अगाडि बढाउन नसकिएको बताइन् । ‘मिटूका सीमित घटनाहरू बाहिर आए पनि संस्थागत रूपमा अघि बढ्न सकेन’– उनले भनिन् । मिटूबारे आवाज उठाउँदा आफैंलाई असहज हुने भएकाले घटनाहरू बाहिर आउन नसकेको तर्क उनले गरिन् । समाजमा मिटूको मुद्दा लाग्न सक्ने समुह र मिटूका मुद्दा लगाउने समूहबीचको घुलमिलले पनि घटनाहरू आउन नसकेको कार्कीले बताइन् । मिटू इज्जत र प्रतिष्ठासँग जोडिने भएकाले पनि मिलेमतोमा लुकाउने गरिएको रंगकर्मी आकांक्षा कार्कीले बताइन् । उनले भनिन् ‘मिटूबारे बोल्दा इज्जत जाने डर र आफंैलाई असहज हुने भएकाले  यस्ता घटनाहरू लुकाउने प्रवृत्ति छ ।’ मिटू अभियानलाई अगाडि बढाउन खुलेर कुरा गर्न डराउन नहुने भट्टराईले बताइन् । ‘आफूलाई दुव्र्यवहार भएमा नाम तोकेर खुलाउन सक्नु पर्दछ’– उनले भनिन् । हरेक क्षेत्रमा हुने यौन हिंसाबारे सहज रूपमा छलफल गर्न सक्ने वातावरण निर्माण हुनु पर्ने कार्कीले बताइन् । यदि कसैलाई आफ्नो व्यवहारले असहज महसुस भए सम्बन्धित व्यक्तिले गल्ती स्वीकार्न सक्नुपर्ने धारणा कार्कीले राखिन् ।   

प्रकृति दाहाल, माघ २६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिनावारी किन बार्ने ?

जहाँसम्म मैले भोगेको तथा देखेको कुरा छ, मेरो परिवारबाट यो अवस्थामा तिमी स्वच्छ र स्वस्थ बस्नुपर्छ भन्ने नै सिकाइयो । ठ्याक्कै दिमागमा आएको कुरा, हिजोदेखि आजसम्म रजस्वला भएको अवस्थामा म पूजाकोठाभित्र छिर्दिन, सायद म भगवान्प्रति बढी आस्थावान् भएर होला । मलाई रजश्वला भएको अवस्थामा पूजाकोठामा जाने आँट आएन । भान्सामा जाने, खाना पकाउने, सँगै बसेर खानेजस्ता काम भने सामान्य रूपमै हुन्छन् ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, मंसिर १७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्थानीय तहमा महिला नेतृत्व र यसको परिणाम

स्थानीय निकायमा महिलाको उपस्थितिले संविधानमा उल्लेख भएअनुसार महिलाको पहुँच वृद्धि गरेको छ । महिला प्रमुख भएका ठाउँमा सहज र सरल रूपमा भेटघाट गर्न सक्ने, मूल मुद्दामा मात्र केन्द्रित रहने, अनावश्यक गफगाफमा समय नखर्चिने र सामाजिक रूपान्तरण तथा विकासका कुरामा महिला सहज रूपमा प्रस्तुत हुने हुँदा त्यसको प्रभाव विकास निर्माणमा पनि पर्ने गरेको छ ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, कार्तिक १९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पर्वमा परिमार्जन

अहिलेको पुस्ता संस्कार, संस्कृतिलाई निरन्तरता दिने कुरामा होस् वा पर्व मनाउने अथवा अन्य परम्पराका विषयमा फरकपन खोजिरहेको अवस्था छ । शैक्षिक एवं चेतनास्तरमा वृद्धि तथा आयआर्जनमा देखा परेको क्रान्तिका कारण पर्वलाई उपलब्धिमूलक र बढी फलदायी बनाउनेतर्फ अहिले सबैको ध्यानाकर्षण बढेको छ ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, आश्विन ५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सासू–बुहारीको सम्बन्धमा संवाद

महिलाको प्रगतिका बाधक महिला नै हुन् भन्ने भनाइ उहिलेदेखि प्रचलित छ । विशेषतः महिला–महिलाबीचको सम्बन्ध र त्यसभित्रका बोली–व्यवहारलाई लिएर यो भनाइ सिर्जना भएको मानिन्छ । यस विषयमा मुख्यतः सासू–बुहारी सम्बन्धको चर्चा हुन्छ । यसलाई समाजले पनि त्यही रूपमा व्याख्या गर्छ र बुझ्छ । 

लक्ष्मी भण्डारी थापा, श्रावण १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नक्कली सौन्दर्य प्रसाधनको बिगबिगी

सुन्दर देखिन सबैलाई मन लाग्छ । सुन्दरताका लागि खानपान, व्यायामका साथै गुणस्तरीय सौन्दर्य प्रसाधनले विशेष भूमिका खेल्छन् । अहिले कस्मेटिक्स प्रोडक्टले बजार ढाकिएको छ । बजारको करिब ३५ प्रतिशत हिस्सा यसैले ओगटेको र त्यसमध्ये ९० प्रतिशत सौन्दर्य प्रसाधन त नक्कली हुने सम्बन्धित व्यवसायीहरू बताउँछन् ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, असार २५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जीवनलाई कसरी खुसी  र सार्थक बनाउने ?

‘लाइफ्स अल्टिमेट डेस्टिनेसन इन ह्याप्पिनेस– अल्जेरियाका फिक्सन फिलोसफर अल्बर्ट कामसले भनेझैं पैसा, प्रतिष्ठा, पावर, पोजिसन प्राप्त गर्न चाहनेहरूको पनि यी चीजमा अन्तिम गन्तव्य खुसी नै हो । दौडधूप, कडा परिश्रम, सीप र क्षमता अनि समय खर्च गर्ने पनि खुसी प्राप्तिकै लागि हो ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, वैशाख २४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ट्रोलिङ टेन्सन

जथाभावी रूपमा प्रतिष्ठित व्यक्तिहरू अझ भनौं महिलाहरूको तस्बिरलाई नकारात्मक तरिकाले सामाजिक सञ्जालमा प्रयोग गर्नुलाई ट्रोल भनिन्छ । सामाजिक सञ्जालको बिस्तारसँगै यसको प्रयोग विशेष रूपमा ख्यातिप्राप्त व्यक्तिहरू, राजनीतिज्ञ, सिनेकर्मी तथा महिलाहरूमा गरिएको पाइन्छ । झट्ट हेर्दा एकछिन रमाइलो लाग्ने ट्रोल अब क्रमशः एउटा सामाजिक अपराध बन्दै गएको छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र २२, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

प्रेमलाई हेर्ने दृष्टिकोण

उहिले प्लेटोनिक प्रेममा विश्वास गरिन्थ्यो, जहाँ आत्मीय प्रेम र सम्मान हुन्थ्यो, देखादेखमै सारा भावहरू साटिन्थे, भावनाहरू बुझिन्थे । जुग बित्दै जाँदा स्वतन्त्र र खुल्ला प्रेमले स्थान लिँदै गयो । अहिलेको प्रेम सम्बन्ध अस्थायी र ज्यादातर मनोरञ्जनका साथै लाभ प्रयोजनका लागि प्रयोग हुने हुँदा उहिले जस्तो पवित्र तथा दीर्घजीवी प्रेमको अभाव खट्किँदै गएको विभिन्न शोधले देखाउँछन् ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, फाल्गुन १९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सम्बन्धमा अविश्वास किन ?

तँ भन्दा म के कम भन्ने अहंले गर्दा सम्झौतामा आउन नसक्दा सम्बन्धमा वैमनस्यता बढ्दै गएको छ । एक–अर्कामा विश्वासको कमी देखिन्छ । हामी अरूलाई विश्वासले भन्दा शंकाको नजरले हेर्छौं । परिवारमा एक–अर्कामाथि अविश्वास गर्नेबित्तिकै सम्बन्धमा नकारात्मक असर पर्नु नौलो कुरा होइन ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, माघ ८, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्वदेशमै उत्साहित युवा

मानिसले खोजिरहेको कुरा यहीँ दिऊँ भन्ने चाहनाका कारण अहिले थुप्रै युवा विदेश जान छोडेर आफ्नै उद्यममा लागेका छन् । नयाँ अवधारणा भित्र्याउँदै मुलुक बनाऊँ भन्ने अभियानमा दृढ छन् जुन पछिल्लो समयको अत्यन्त सकारात्मक उपलब्धि हो ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, पुस १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --