घर

घरलाई न्यानो कसरी राख्ने ?

 कुनैपनि व्यक्तिका लागि जीवनभरिको पुँजी हो, घर । आफ्नो घर अर्थात् वासस्थानसँग सबैको भावनात्मक सम्बन्ध गाँसिएकै हुन्छ । त्यसैले घर र वरपरको वातावरण स्वच्छ, सफा र स्वस्थ हुन जरुरी छ । जसका कारण हामी स्वस्थ रही आफ्नो कामकाजसँगै जीवनयापन पनि सुचारु रूपले संचालन गर्न सक्षम हुन्छौं । खासगरी घर मौसमअनुसार गर्मीमा शीतलता, जाडोमा न्यानो र वर्षा/हावाहुन्डरीबाट सुरक्षा प्रदान गर्ने गरी बनाउनु जरुरी छ ।आजभन्दा धेरैवर्ष पहिले घरहरू माटोबाट बनाइन्थ्यो । बाक्लो गारो भएको माटोको घरभित्र बस्दा जाडोमा न्यानो र गर्मीमा शीतल महसुस गर्ने गरिन्थ्यो । त्यस्ता घरभित्र बस्दा सहज महसुस हुन्थ्यो । यति मात्रै होइन, चिसोजन्य विभिन्न रोगले हत्तपत्त हामीलाई छुन सक्दैनथ्यो ।हुन त माटो आफै तापको कुचालक वस्तु (इन्सुलेटिङ मटेरियल) नभए पनि यसमा रहेको तापिय पिण्ड (थर्मल मास) ले तातो, चिसो सोसेर अथवा जम्मा गरेर राख्छ, संचार भने गर्दैन । खासगरी माटोबाट बनेको घरमा थर्मल मासका कारण सोसिएर रहेको तातो वा चिसो बाहिर संचार हुन पाउँदैन । फलस्वरूप जाडोमा पनि हामीले माटोको गारोबाट निर्माण गरिएका घरहरूमा बस्दा न्यानो महसुस गर्दथ्यौं ।हामीले घर निर्माण गर्दा सकेसम्म घरको वाल र गारो अलिक बाक्लो राख्नु उत्तम हुन्छ । घरको वाल बाक्लो राख्नाले तातो र चिसोको संचारण हुन समय लाग्ने भएकाले अलिक बेरसम्म कोठालाई जाडोमा न्यानो र गर्मीमा शीतल बनाउन मद्दत मिल्छ । तर, अहिले कम क्षेत्रफलमा घर बनाउनुपर्ने बाध्यताले पहिलेको इट्टा र माटोको बाक्लो गारो पिलर सिस्टम नौ इन्चको गारोमा प्रतिस्थापित भएको छ । क्याभिटी वाल र बाक्लो गारोको भवन निर्माण गर्न नसकिए पनि भित्तामा गरिने प्लास्टरमा बालुवाको सट्टा भुस अथवा काठको मसिनो धूलोको मिश्रण प्रयोग गर्न सके घरलाई केही हदसम्म न्यानो राख्न सकिन्छ ।त्यस्तै, घरको गारोसँगै छाना र फ्लोरबाट पनि त्यत्तिकै मात्रामा घरभित्र तातो वा चिसोको संचारण हुन्छ । तसर्थ घरको सिलिङको उचाइ बढी भएको खण्डमा फल्स सिलिङको प्रयोग गर्नाले पनि कोठाको तापक्रम बढाउन सकिन्छ । वाल, सिलिङका अतिरिक्त फ्लोरिङको छनोट गर्दा पनि त्यत्तिकै बुद्धिमानी अपनाउनुपर्छ । तसर्थ फ्लोरिङ राख्दा मार्बल, ग्रेनाइट भन्दा काठको हार्ड वुड फ्लोरिङ, सेरामिक टाइल फ्लोरिङको प्रयोग गर्नु उचित हुन्छ । यसका साथै जाडोमा घरलाई न्यानो पार्न ल्यामिनेट फ्लोरिङको पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ । खर्च र मर्मत सम्भारको दृष्टिकोणबाट हेर्ने हो भने पनि हार्ड वुड फ्लोरिङको तुलनामा ल्यामिनेट फ्लोरिङ उपयुक्त मानिन्छ । यस्तै, नेचुरल स्टोन फ्लोरिङलाई पनि सुन्दर र युनिक फ्लोरिङका रूपमा लिइन्छ । सुन्दरतासँगै यस्ता ढुंगाका फ्लोरिङले घरलाई न्यानो पनि बनाउँछ । यसैगरी, जाडोको फ्लोरिङको चर्चा गर्दा कार्पेट फ्लोरिङलाई बिर्सनै सकिँदैन । कार्पेट फ्लोरिङ गर्दा वाल टु वाल अथवा (भित्तादेखि भित्तासम्म) कार्पेट ओछ्याउन पनि सकिन्छ । ‘वाल टु वाल कार्पेट’ माथि वा अरु कुनै पनि फ्लोरिङमाथि आफूले प्रयोग गर्ने स्पेसमा कुनै एउटा प्याटर्न बनाएर कार्पेट ओछ्याउनाले पनि कोठालाई सुन्दर र आकर्षकसँगै न्यानो बनाउन सकिन्छ ।यसैगरी, भवन निर्माण गर्दा पूर्व, दक्षिण–पूर्वी र दक्षिण भागमा आफ्नो मुख्य कक्ष जस्तै बेड रूम, लिभिङ रुम, फेमिली रुम राखी निर्माण गर्नु उत्तम हुन्छ । जसले गर्दा कोठाभित्र दिनभरको घामले तातो र न्यानो महसुस गराउँछ । त्यस्तै, बिहान उठेपछि घरका झ्यालहरू खोली शुद्ध हावाको प्रवाह गराउनुपर्छ । सूर्यको किरणबाट प्राप्त हुने तातो र न्यानोपन भरपूर मात्रामा लिन कोठाका पर्दाहरू खोली घामको तातो राप कोठाभित्र छिर्न दिनुपर्छ । साँच्चै नै जाडोको मौसममा यसबाट प्राप्त हुने न्यानोपन र आनन्दको कुनै वर्णन गर्न सकिँदैन ।कोठालाई न्यानो पार्न फर्निचरको छनोट गर्दा पनि त्यत्तिकै विचार पुर्‍याउनुपर्छ । धेरै जाडो हुने ठाउँहरूमा फर्निचरको कपडा पनि सकेसम्म भल्भेट, सेनिल र ज्याकर्ड फेब्रिक्सको प्रयोग गर्नु उत्तम हुन्छ । यस्ता फेब्रिक्सहरू नरम र मुलायम हुन्छन् । यसमा बस्दा न्यानोको अनुभव गर्न सकिन्छ । साथै फायर प्लेस, हिटर आदि राखेर पनि कोठालाई न्यानो बनाउन सकिन्छ । तर सकेसम्म प्राकृतिक प्रकृयाबाटै घरलाई न्यानो बनाउँदा घर, आफू र परिवारलाई पनि स्वस्थ बनाउन मद्दत पुग्छ ।

लक्ष्मी खड्का, आर्किटेक्टपुस ८, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आन्तरिक सजावट र घरपालुवा जनावर

मानिस सामाजिक प्राणी भएकाले सुख–दु:ख साट्न साथी चाहिन्छ । घरपरिवार एवं साथीभाइका कारण नै समाज बनेको छ । त्यही समाजभित्र नै मानिस रमाउँदै बाँचेका हुन्छन् । आफ्नो घरमा आफूलाई मनपर्ने जनावर पाल्ने चलन अहिले पनि छ । पहिले–पहिले घरमा आफूसँगै राख्ने जनावरलाई घरपालुवा जनावर भनिन्थ्यो भने अहिले यसलाई परिमार्जित गरी पेट भन्ने गरिन्छ ।

नारी संवाददाता , मंसिर १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बालमैत्री घर

घर निर्माण गरिरहँदा हामी आफ्नो रुचिलाई केन्द्रमा राखेर निर्णय गर्छौ। कस्तो डिजाइन बनाउने, कस्तो साजसज्जा गर्ने, कस्तो रंगरोगन गर्ने, कहाँ के राख्ने ? यावत् कुरा हामी आफ्नो रुचिलाई सर्वोपरि मान्छौं । सोही घरमा हुर्कने आफ्ना बालबालिकाको रुचि र आवश्यकतालाई भने हामी बिर्सन्छौं ।

मंसिर १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरको सेनिटाइज्ड

चाडपर्वको मौसम सुरु भइसकेको छ । खासगरी, यतिबेला घर–आँगन सफासुग्घर राख्ने, लिपपोत गर्ने, रङरोगन गर्ने प्रचलन छ । सामान्य अवस्था हुँदो हो त हरेकले यतिबेला आ–आफ्नो घर सफासुग्घर गरिरहेका हुन्थे ।

सुजाता मुखिया, आश्विन १३, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरको वातावरणलाई कसरी उर्जाशील बनाउने ?

हरेक भवनभित्र फरक–फरक उर्जा उत्पन्न भएकै हुन्छ भन्ने भनाई परापूर्वकाल देखिनै रहेको छ ।  जब कुनै पनि मानिस एउटा घर भित्र पस्दछ, उसले राम्रो, नराम्रो केही न केही सोच्छ, महसुस गर्छ । त्यसैले घर भित्र सही उर्जा उत्पन्न गराउन आफैंले सक्दो प्रयास गर्नु पर्छ ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ १४, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गार्डेनिङ

कौसीमा फुलबारी बनाउँदा स–साना बिरुवा रोप्नु राम्रो हुन्छ । त्यसका साथै फरक–फरक फूल लगाउँदा आकर्षक देखिन्छ । कौसीमा गमलामा फूल रोप्नु उपयुक्त हुन्छ । 

नारी संवाददाता , चैत्र १, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

व्यवस्थित होस् स्टोर रूम पनि

घरको इन्टेरियर गर्दा ड्रइङ रुम, बेडरुम, किचन तथा लिभिङ एरियामा बढी केन्द्रित हुनुपर्छ । यस्तोमा स्टोर रुम घरको उपेक्षित कुना बन्न पुग्छ । जसले गर्दा घरको यो एरियाले सम्पूर्ण घरकै शोभा बिगार्छ । अत: स्टोर रुमको महत्व एवं आवश्यकतालाई बेवास्ता गर्नु हुँदैन ।

नारी संवाददाता , कार्तिक २८, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गायिका स्मिताको कोजी होम

डेढ रोपनी जग्गामा निर्मित यो घर बाहिरबाट हेर्दा बंगला स्टाइलको देखिन्छ । मुख्य ढोकाबाट भित्र छिरेपछि सानो बगैंचा छ जहाँ कोइरालाको रुखदेखि भोगटे तथा अम्बाका रुखहरूसम्म छन् । यो घर बाहिरबाट नयाँ स्टाइलको आवरणमा देखिन्छ भने भित्र नयाँ र पुरानोको फ्युजनमा तयार भएको छ । यो घरमा स्मिताका थुप्रै गीतको म्युजिक भिडियोसमेत छायांकन गरिएको छ ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, चैत्र ६, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एक्सटेरियर र इन्टेरियरमा ए वान घर

इन्टेरियर डिजाइनको प्रक्रियामा धेरै विषय थपिँदै गएका छन् । पहिले इन्टेरियर भन्नासाथ घरभित्रको सजावट बुझिन्थ्यो भने अहिले बाहिरी सजावट अर्थात् एक्सटेरियरलाई पनि उत्तिकै महत्व दिन थालिएको छ । भैंसेपाटीस्थित भूपेन्द्र सिंहको यो घरलाई एक्सटेरियरदेखि इन्टेरियर लुकसम्मलाई भिन्न रूप दिइएको छ ।

सपना भुसाल सापकोटा, इन्टेरियर डिजाइनर, सपना भुसालपुस २०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरको नक्सासँगै इन्टेरियर योजना

इन्टेरियर डिजाइन घरमा बस्नेहरूको काम, स्वभाव तथा उनीहरूको व्यावहारिक गतिविधिअनुसार डिजाइन गरिन्छ । कोठाको आकार र उचाइमा विशेष ध्यान दिइन्छ । यसैका आधारमा फर्निचर, पर्दा, भित्ताको रंग आदि छनोट गरिन्छ । इन्टेरियरको महत्व बढेकैले पहिले घरको नक्सा डिजाइनलाई मात्र महत्व दिनेहरू अहिले इन्टेरियर डिजाइनका बारेमा पनि जिज्ञासा राख्न थालेका छन् ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, कार्तिक ३०, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रिक्रियसन प्लेस अर्थात् बाथरुम

आजभन्दा करिब आधा दशकअघिसम्म पनि बाथरुमलाई पानी पोख्ने–पोखिने तथा दिसा–पिसाब गर्ने स्थानका रूपमा मात्र लिइन्थ्यो ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, वैशाख २, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --