स्मार्ट होममेकर

दीपावलीमा गृह सजावट

तिहार एउटा यस्तो अवसर हो जतिबेला आफू बस्ने घरलाई चिरिच्याँट्ट सजाइन्छ । तिहारमा घरको फोहोर–मैला सफा गर्ने, लेउ वा झार उखेल्ने, रंगरोगन गर्ने, झ्याल–ढोकामा नयाँ पर्दा फेर्ने चलन छ । यसरी घरलाई सफा–सुग्घर बनाइसकेपछि सयपत्री फूलको मालाले सजाइन्छ । झ्याल–ढोका, भर्‍याङ, बार्दलीमा लस्करै दियो बालिन्छ । घरभित्रै विशेष किसिमले लक्ष्मीको पूजास्थान बनाइन्छ । मूलढोकाको सम्मुख वा आँगनमा रंगोली बनाउने प्रचलन छ जसलाई शुभ कार्यको प्रतीक मानिन्छ । आम मान्यता के छ भने तिहारमा घर जतिसक्दो आकर्षक, उज्यालो तथा झिलिमिली हुनुपर्छ । घर सफा–सुग्घर र झकिझकाउ भए मात्र लक्ष्मीले त्यो घरमा बास गर्छिन् अर्थात् घर सफा–सुग्घर र झिलिमिली हुँदा समृद्धि भित्रिन्छ भन्ने मान्यता परम्परादेखि चल्दै आएको छ । घरको शोभा घर सजाउनुअघि घरमा भएका ती सामग्री हटाउनुपर्छ, जसले घरको शोभा बिगारेका छन् । हामी नेपालीहरूमा भएभरका सामग्री घरमै थुपार्ने बानी हुन्छ । काम नलाग्ने वा बिग्रिएका सरसामान पनि हामी घरमै थन्काएर राख्छौं, भोलिको दिनमा काम लाग्छ भनेर । यसरी घर नै डस्बिन जस्तो बन्न पुग्छ । यसैगरी घरमा भाँचिएका वा टुक्रिएका फर्निचर पनि त्यत्तिकै कुनामा सडिरहेका हुन्छन् । त्यस्ता सामग्रीले घरलाई कुरूप बनाउँछन् । घरको भित्तामा सजाइने तस्बिर, घडी आदि पुराना तथा काम नलाग्ने किसिमका छन् भने हटाउनुपर्छ । घरमा भएका अनावश्यक सामग्री हटाएपछि मात्र घर खुला र सफा देखिन्छ ।सरसफाइ अनावश्यक सामग्रीको व्यवस्थापन गरिसकेपछि घरको सरसफाइ आवश्यक छ । घरभित्रको फोहोर, जमेको धूलो, सिसा वा कार्पेट आदिमा लागेको दाग आदि हटाउनुपर्छ । कुनाकाप्चामा भएको फोहोर, माकुराको जालो आदि सबै हटाएर सफा गर्नुपर्छ । रंगरोगन यदि सम्भव छ भने घरको भित्ता, सिलिङ तथा घरबाहिर रंगरोगन गर्न सकिन्छ । हुन त वर्षैपिच्छे रंग लगाउन खर्चिलो हुनसक्छ । यद्यपि बजेटले भ्याउँछ भने भित्ता, झ्याल–ढोकामा रंगरोगन गरेर घरलाई नयाँपन दिन सकिन्छ । फर्निचर व्यवस्थापनघरमा बेड, कुर्सी, टेबल, सोफा, दराज आदि फर्निचर हुन्छन्, जुन महिनौंदेखि यथास्थानमा हुन्छन् । हामी प्राय:जसो फर्निचर एउटै ठाउँमा राख्छौं अर्थात् त्यसको स्थान परिवर्तन गर्दैनौं । जबकि घरको लुक्समा नयाँपन दिन फर्निचरलाई अलग ढंगले राख्न सकिन्छ ।पहिले जुन स्थानमा थियो, त्यसभन्दा फरक स्थानमा फर्निचर राख्न सकिन्छ । जस्तो दराज, पलङलाई फरक ठाउँमा राखियो भने घर नयाँ लाग्छ । किनभने हामीले महिनौंदेखि पलङ, सोफा, दराज एउटै किसिमले सजाइएको देखिरहेका हुन्छौं । त्यसलाई थोरै मात्र फेरबदल गर्दा पनि कोठामा नयाँपन आउँछ । झ्याल–ढोकाको पर्दाझ्याल–ढोकाका पर्दा पनि परिवर्तन गर्न वा सफा गरेर प्रयोग गर्न सकिन्छ । सबै कुराको व्यवस्थापन गरेर पनि झ्याल–ढोकाको पर्दा परिवर्तन गरिएन भने घरको सौन्दर्य खुल्दैन । यतिबेला सकेसम्म उज्यालो रंगको पर्दा प्रयोग गर्नुपर्छ । सजावटका सामग्री घरलाई स्थायी रूपले सजाउन भित्तामा तस्बिर सजाउने, आकर्षक डिजाइनको बिजुली जडान गर्ने, भास वा फूल राख्ने आदि काम गर्न सकिन्छ । बजारमा सजावटका अनेकांै सामग्री उपलब्ध छन् । आफ्नो घर वा कोठामा उपयुक्त हुने किसिमका सजावटका सामग्री भए त्यसको पनि उपयोग गर्न सकिन्छ । पेन्टिङ वा ऐना राख्ने नयाँ पेन्टिङ वा ऐना प्रयोग गरेर कोठालाई नयाँपन प्रदान गर्न सकिन्छ । आफूलाई मनपर्ने तस्बिर वा चित्रलाई फ्रेम गरेर सजाउँदा कोठा आकर्षक देखिन्छ । ऐनामा कुनै वस्तुको छाया नपरोस् भन्ने कुरामा ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ जसले कोठा अझ आकर्षक देखिन्छ । दीपावलीमा झिलिमिली दीपावलीमा झिलिमिली बत्ती, मैनबत्ती वा विभिन्न डिजाइनका बत्तीले घर सजाइन्छ । बजारमा अहिले विभिन्न प्रकारका बत्ती उपलब्ध छन् । आफूलाई मनपर्ने डिजाइनको बत्तीले घरको शोभा बढाउँछ । घरको कुनालाई दियोले सजाउन सकिन्छ । दियोसँगै रंगीबिरंगी क्यान्डिलको कम्बिनेसन मिलाउन सकिन्छ । औंसीको रात अँध्यारो हुने भएकाले घर वरिपरि बत्ती बाल्दा अँध्यारो महसुस हुन पाउँदैन ।फूलको सजावटप्रकाश र रंगका अतिरिक्त दीपावलीमा फूलको डेकोरेसन पनि महत्वपूर्ण हुन्छ । झिलिमिली बत्तीसँगै घरलाई आकर्षक बनाउन विभिन्न जातका फूल प्रयोग गर्ने चलन छ । तिहारमा सयपत्री फूल भएन भने घर सजावट अपूरो हुन्छ । दियोको रौनक त रातमा मात्र हुन्छ जबकि फूलले दिउँसो पनि घरको सुन्दरता कायम राख्छ । धेरै प्रकारका फूलले घर सजाउन सकिन्छ । सयपत्रीले घर सजाउँदा पूरै घर त्यसको वासनाले मगमगाउँछ । रंग र रंगोलीबिनारंग र रंगोली दीपावलीको सजावट अधूरो हुन्छ । घरको शोभा बढाउन मूलढोका अगाडि रंगोली बनाइन्छ । पूजा, उत्सव तथा शुभ अवसरहरूमा बनाइने रंगोलीले धार्मिक एवं सांस्कृतिक मान्यता बोकेका हुन्छन् । घरको आँगनमा गोबरले लिपेर रंगोली बनाउँदा घर शुद्ध हुन्छ । रंगोली धेरै प्रकारले बनाउन सकिन्छ । घरको मूलढोका र बैठक कोठामा रंगोली बनाउँदा घर सुन्दर देखिन्छ । यसमा देवी–देवताका आकृति, फूल, ज्यामितीय आकार वा इच्छानुसार बुट्टा बनाउन सकिन्छ । रंगोली बनाउन रंग तथा फूलको सहायता लिन सकिन्छ । समय कम छ भने बजारमा विभिन्न डिजाइनका रंगोली उपलब्ध हुन्छन् । चामललाई रंग्याएर पनि रंगोली तयार गर्न सकिन्छ । रंगोली बनाउने ठाउँ समतल एवं सुख्खा हुनुपर्छ । दियोदियोबिना दीपावली अधूरो हुन्छ । बजारमा विभिन्न डिजाइनका दियो पाइन्छन् । घरवरिपरि बालिने बत्तीले घरलाई प्रकाशमय बनाउँछन् । घरका बत्तीहरू बदल्दा पनि घरको पूरा लुक्स परिवर्तन हुन्छ । यसमा दियोले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ । सादा माटोको दियोमा कलरफूल बुट्टा भरेर सजाउन सकिन्छ । फ्लोटिङ क्यान्डिलपानीको भाँडामा फूलसँगै तैरिरहेको क्यान्डिलले घरको रौनक बढाउँछ । एउटा पानीले भरिएको भाँडालाई गुलाफ र कमलको फूलले सजाएपछि त्यसमा बलेको क्यान्डिल राख्दा घर थप सुन्दर देखिन्छ । त्यस्तै काँचको गिलास वा कचौरामा क्यान्डिल सजाउन सकिन्छ । पानीमा रंग मिसाउँदा अझ सुन्दर देखिन्छ । यस्तो फ्लोटिङ क्यान्डिल बैठक कोठा, भर्‍याङ वा खाली ठाउँमा टेबलमाथि राखेर घरको शोभा बढाउन सकिन्छ । तोरण घरको मूलद्वारका साथै हरेक कोठाका ढोकामा लक्ष्मी तथा गणेशको तस्बिरको तोरण सजाइन्छ । यसका लागि बजारमा पाइने विभिन्न डिजाइनका तोरण रोज्न सकिन्छ अथवा पत्ता र फूलको तोरण बनाएर प्रयोग गर्न सकिन्छ । मूलढोका तथा पूजाकोठामा टाँगिने रंगीबिरंगी तोरणले घरलाई आकर्षक बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछन् । मैनबत्तीघरमा मैनबत्ती सजाउने ट्ेरन्ड नै छ । उज्यालो भन्दा पनि अहिले मैनबत्ती सजावटका लागि जलाइन्छ । अहिले बजारमा धेरै प्रकारका मैनबत्ती उपलब्ध छन् । मैनबत्तीले घरलाई फरक तथा सिम्पल लुक्स दिन्छन् । यस्ता मैनबत्ती झ्याल तथा छतमा सजाउन सकिन्छ । मैनबत्तीलाई स्टेन्डमा राख्दा अझ आकर्षक देखिन्छ । पेपर लाल्टिनतिहारका लागि थुप्रै प्रकारका सजावटी सामान बजारमा खरिद गर्न सकिन्छ । अहिले यसका लागि पेपर लाल्टिनको प्रयोग पनि बढेको छ । पेपर लाल्टिनले सजाउँदा घर सुन्दर त देखिन्छ नै घरको लुक्ससमेत परिवर्तन हुन्छ ।  

सुजाता मुखिया, कार्तिक ५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुरानो घरको नवीकरण 

घर भनेको घरजस्तै हुनुपर्छ । घर त्यो ठाउँ हो, जहाँ बसेर हामी अनेकौं सपना बुन्छौ । सुख–दु:ख बाँड्छौं, रमाइलो गर्छौं । दिनभरको थकान घरमा गएर मेटाउँछांै । आफ्नोपनसँग जोडिएको घर सुन्दर राख्ने इच्छा सबैलाई हुन्छ । सबैभन्दा बढी समय घरमै बिताइने भएकाले घरको वातावरण आफ्नो स्वभाव सुहाउँदो हुनु आवश्यक छ । 

सुजाता मुखिया, आश्विन १०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चाडपर्वमा घरको सरसफाइ

चाडपर्वमा घर सफा गर्ने, सजाउने, रंगरोगन गरेर चिरिच्याट्ट पार्ने चलन छ । तिहारमा त घर राम्रो वा सफा भएन भने लक्ष्मी भित्रिन्न भन्ने धार्मिक मान्यता नै छ । त्यसैले चाडपर्वमा विशेष समय दिएर घर सफा–सुग्घर गरिन्छ । चाडपर्वमा घरको सौन्दर्यले पनि उल्लास थप्छ । 

नारी संवाददाता , आश्विन ८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

वास्तुशास्त्र र रंग

घरको मुली जन्मदा ग्रह तथा नक्षत्रको अवस्थिति कस्तो थियो भन्ने कुराले पनि घर एवं कोठाको रंग निर्धारण गर्छ । घर रंगरोगन गर्दा वास्तुशास्त्रमा ध्यान दिए घरमा सकारात्मक ऊर्जा प्राप्त हुन्छ । रंगले हाम्रो जीवनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पारेको हुन्छ । रंगले हामीमा सकारात्मक तथा नकारात्मक ऊर्जा प्रवाह गरिरहेको हुन्छ ।

शिवराज रेग्मी, वास्तुशास्त्री भाद्र ३०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कलर थिम :  रंगको सही छनोट 

सबैको चाहना हो सुन्दर घर । घर सुन्दर बनाउन रंगले विशेष भूमिका निर्वाह गर्छ । पेन्टको सहायताले घरलाई नयाँ रूप दिन सकिन्छ र त्यसले घरको आयु पनि बढाउँछ । हरेक रंगको आ–आफ्नै विशेषता हुन्छ । घर एवं कोठा रंगाउनुअघि कुन रंगसँग कुन रंगको संयोजन मिल्छ भन्ने कुराको जानकारी हुनु आवश्यक हुन्छ । 

नारी संवाददाता , भाद्र २४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रंग र आन्तरिक सज्जा 

रंगछनोट गर्दा हल्का रंग नै छान्नुपर्छ । गाढा रंगको पेन्ट छनोट गर्नु हुँदैन । कोठैपिच्छे भिन्दाभिन्दै र उपयुक्त रंग छनोट गर्नुपर्छ । सबै भित्तामा एउटै रंग लगाउँदा कोठा भद्दा देखिन्छ । एकातिरको भित्तामा एउटा रंग लगाए अर्को भित्तामा अर्कै रंग लगाउनुपर्छ । घरका सबै कोठामा एउटै किसिमको रंगरोगन गर्दा त्यति सुहाउँदैन ।

नारी संवाददाता , भाद्र २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रंगले बढाउँछ घरको रौनक

रंगको सही संयोजन भए घर सुन्दर देखिन्छ । त्यसको तरंगले हामीमा भावनात्मक प्रभाव पनि पार्छ । किनभने रंगमा एक प्रकारको ऊर्जा हुन्छ । रंग धेरै प्रकारका छन् । यी रंग हामीले प्रकृतिबाट पाएका हौं । पहिले घरको वालमा रंगरोगन गर्न सजिलो थियो किनभने बजारमा सीमित रंग मात्र उपलब्ध हुन्थे । अहिले अवस्था फेरिएको छ । रंगरोगन गर्नु कुनै चित्रकलाभन्दा कम भएको छैन ।

सुजाता मुखिया, भाद्र २०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरलाई शीतलता दिन

डेकोरेटिभ ग्रिन प्लान्टलाई सुत्ने कोठाको एउटा कुनामा राखेर हरियालीको आभास गर्न सकिन्छ । गर्मीमा कोठामा कार्पेटको साटो दरी ओछ्याउनु उपयुक्त हुन्छ । कार्पेटले बढी गर्मी महसुस गराउँछ । पुराना फर्निचरलाई नयाँ लुक दिन हलुका एवं चम्किला रंगले रंगाउनु पर्छ । पुराना खैरो रंगका कुर्सी–टेबलमा नीलो अथवा हरियो रंग लगाउन सकिन्छ ।

नवीना श्रेष्ठ, इन्टेरियर डिजाइनरश्रावण ३०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भान्सामै रमाइलो

हामी तरकारी काट्छौं, ग्यास बाल्छौं, कराही बसाल्छौं, तेल हाल्छौं, मरमसला पिस्छौं । यी काम हाम्रो हात र मस्तिष्कले खुसीपूर्वक गरिरहेका हुन्छन् । यतिबेला हाम्रो एउटै ध्याउन्न हुन्छ कसरी मीठो बनाउने ? खानेकुरा तयार हुन्छ । हामी त्यसलाई रहरलाग्दो ढंगले पस्कन्छौं । परिवारका सदस्यहरू खान थाल्छन् ।

सुजाता मुखिया, श्रावण ३०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खुत्रुके आर्ट

खास्की, पोलिस, पेन्ट तथा आर्टपछि तयार हुने यी खुत्रुके एक हप्तामा तयार हुन्छन् । त्यति समयमा जस्तोसुकै कन्सेप्टका चित्रसहितका खुत्रुके तयार पार्न सकिने मेलिना बताउँछिन् । सबैले इन्टेरियर डिजाइनर भएर पनि किन यसमा लागेको भन्छन्, तर शाक्य आफ्नो कलाप्रतिको रुचिलाई खुत्रुके पेन्टिङमार्फत भए पनि निरन्तरता दिन पाएकोमा सन्तुष्ट छिन् ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ २८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पोर्टेबल फर्निचरको प्रयोग

घर बनाउने काम सामान्य हुँदैन । त्यसो हुँदा मानिसहरू सानै घरमा बस्न बाध्य छन् । सानो ठाउँमा घरका सम्पूर्ण सरसामानलाई सुव्यवस्थित ढंगबाट राख्न ठूलो समस्या हुन्छ । यस्तोमा मल्टियुज पोर्टेबल फर्निचर उपयुक्त विकल्प हुन सक्छन् ।

नारी संवाददाता , जेष्ठ १, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --