प्रश्नोत्तर

व्यावसायिक सीपमा महिला

बद्रीप्रसाद तिवारीटिभिइटी एक्सपर्टव्यावसायिक सीप एवं प्राविधिक शिक्षामा महिलाको सहभागिता कस्तो छ ?तुलनात्मक रूपमा धेरै बढेको छ । ठ्याक्कै तथ्यांक त छैन तर पछिल्लो समय युवापुस्ताको सहभागिता बढेको सत्य हो । युवाहरू कृषि र पर्यटन क्षेत्रमा बढी छन् ।महिला लक्षित विशेष सीप विकाससम्बन्धी के–कस्ता कोर्स छन् ?महिलालाई लक्षित गरिएका कोर्स भनेका सौन्दर्यसम्बन्धी र नर्सिङ कोर्स हुन् । तर, महिलाले अरु थुप्रै कोर्स लिन सक्छन् । जुन उनीहरूका लागि नाफामूलक हुन सक्छन्, जस्तो मोबाइल रिपेयरिङ, बिजुलीको वायरिङ, वेल्डिङ गर्ने, आल्मुनियमको झ्याल बनाउने, निमार्णको काम, पर्यटन, फ्रन्ट अफिस, हाउस किपिङ । कृषिमा पनि थुप्रै विधा छन् । बाख्रापालन, कुखुरापालन, दुग्ध उत्पादन, बेमौसमी तरकारी खेती, च्याउ खेती, बीउ उत्पादन आदि । नेपालमा राम्रो बजार भनेको मासुको रहेछ । बजारको सुनिश्चितता भएकोले यो जुनसुकै ठाउँका महिलाहरूले गर्न सक्छन् । गाउँमा पनि बाख्रा, कुखुरा पालनले राम्रै आम्दानी गर्न सकिन्छ ।अर्को कुरा तालिम लिनु वा दिनुअघि त्यहाँको आवश्यकता र बजार अध्ययन गर्नुपर्छ । तराईमा हामीले फुरुनदाना, भुजिया, सर्फ, मूढा बनाउने तालिम दिएका थियौं । त्यहाँ साताको एकपटक हटिया लाग्ने र सटर पनि नचाहिने भएकाले त्यो क्षेत्रका महिलाले राम्रो आम्दानी गरेका थिए । त्यस्तै, पहाडी क्षेत्रको विकट ठाउँमा हामीले बाख्रा एवं कुखुरा पालनको तालिम दिएका थियौं । त्यस्तो विकट ठाउँमा पनि मासुले राम्रो बजार पाएको देखेर हामी खुसी भएका थियौं ।गृहिणीका लागि सीप विकाससम्बन्धी विशेष तालिमको व्यवस्था छ ?सिटिइभिटीअन्तर्गत प्राविधिक र व्यावसायिक तालिम सञ्चालन गरिएको छ । यहाँ महिला र पुरुषले कुन तालिम दिने भन्ने हुँदैन । गृहिणीमात्र नभई निरक्षर महिलाका लागि पनि धेरै तालिम छन् । आफूलाई मन लागेको जुनसुकै तालिम लिन सकिन्छ । तर विवाह गरेका महिलाहरू पुरुषले जस्तो पूरै समय खर्च गर्न नचाहने देखें । उनीहरू घर–व्यवहार एवं बालबच्चा सम्हालेर बाँकी रहेको समयमात्र आयमूलक काममा लगाउन चाहँदा रहेछन् । मैले अघि भनेका तालिमहरू सबै फाइदाजनक छन् । बीउ उत्पादनमा धेरै नाफा हुन्छ ।हेभी इक्विपमेन्टमा पनि महिलाले तालिम लिइरहेका छन् ? के रोजगार पाइरहेका छन् ?छन् । इसेपमार्फत हेभी इक्विपमेन्टको तालिम सञ्चालनमा छ । तर पुरुषको तुलनामा महिला निकै कम छन् । फिजिकली गाह्रो भएकाले पनि महिला कम छन् । यसको तुलनामा टेम्पो, सफारी चलाउने महिलाहरूले रोजगार चाँडै पाउँछन् । अर्को मैले सम्भावना देखेको भनेको केश काट्ने हो । यो क्षेत्रमा महिलाको आकर्षण बढ्दै गएको छ । महिनामा ५० देखि एक लाखसम्म आम्दानी गरिरहेका छन् । साथै विदेश जानेहरूले पनि यो सीप सिकेर गए निकै फाइदा हुँदो रहेछ ।सिटिइभिटीबाट कुनै कोर्स सकेका वा सीप आर्जन गरेकामध्ये कतिले सोही क्षेत्रमा काम गरिरहेका छन् ?समग्रमा बृहत् अध्ययन गरेको छैन । कुनै पनि परियोजनाले स्पोन्सर गर्छ अनि सिटिइभिटीले चलाउँछ । यस्तोमा भने उनीहरूले रोजगार पाएका छन्/छैनन्, के समस्या छ, कत्तिको आम्दानी गरिरहेका छन् भन्ने कुराको फलोअप गरिन्छ । तर सिटिइभिटीले नै सञ्चालन गरेका तालिमहरूको गरिँदैन । तर गर्नु जरुरी हुन्छ । तालिम मात्र दिएर हुँदैन । परिणाम कस्तो निस्कने भन्ने कुरा महत्वपूर्ण हुन्छ । तालिम सञ्चालन गर्नुअघि फलोअपसम्मको प्याकेज बनाइन्छ तर सबै कार्यान्वयन भएको छैन । हामी यसलाई ‘स्टार्ट अप सपोर्ट’ भन्छौं । सबैसँग तालिम लिएपछि व्यवसाय सञ्चालन गर्न सक्ने क्षमता हुँदैन । बैंकसँग सहकार्य गरी ऋण लिएर व्यवसाय गर्न सहजीकरण गर्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र १७, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

प्रश्नोत्तर

जसरी हामीलाई मोबाइलमा नोटिफिकेसनले सफ्टवेयर अपडेट गर भनिरहन्छ । मैले पनि ब्युटीलाई अपटेड गर्नुपर्छ भन्ने लागेर हो ।

नारी संवाददाता , चैत्र १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दाँतका लागि ब्रेसेस

सेरामिकबाट बनाइएको ‘ह्वाइट ब्रेसेस’ नै सेरामिक ब्रेसेस हो भने दन्तलहरको पछाडिबाट पनि लगाउन मिल्ने ‘गिङ्गोल ब्रेसेस’ हो । त्यस्तै, इन्भिजिलाइन भनेको झिक्न र राख्न मिल्ने इन्भिजबल ट्रेजस्तो ब्रेसेस हो ।

नारी संवाददाता , पुस २७, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अनलाइन कक्षा सबैको पहुँच बाहिर

अन्य देशमा भने पाठ्यक्रमलाई जोड दिँदै क्रियाकलापमा ध्यान दिइन्छ । नेपालमा पनि क्रियाकलापमै जोड दिनुपर्छ । क्रियाकलापमा ध्यान दिएर अध्यापन गरे विद्यार्थीहरूलाई मनोरञ्जनका साथै पाठ्यक्रमलाई पनि अघि बढाउन सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , पुस १२, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कौसी खेतीको रहर

कोकोपिट, मल सबै बाहिरबाट आउँछ । कौसी खेतीलाई रहरभन्दा पनि व्यवस्थित गर्न जरुरी छ । घरकै स्रोत र साधनको प्रयोग गरी मल बनाउन सकिन्छ । तरकारीको बोक्रा, चियापत्ती, बासी भात, अण्डाको खोलको मल बन्छ ।

नारी संवाददाता , पुस २०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

देउताले जातीय र लैंगिक विभेद गरेका छैनन

वेद पढ्ने भनेको भगवानका लागि हो । देउताले नै जातीय र लैंगिक विभेद गरेका छैनन् भने अरूको यसमा के वश होला र ? वेद भगवान्मा अर्पण गरेर शुद्ध मनले पढिन्छ जुन कुरा भगवान्ले अस्वीकार गर्छन् भन्ने मलाई लाग्दैन । 

लक्ष्मी भण्डारी थापा, आश्विन २, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मागअनुरूप सही रंग 

महालक्ष्मीले सामान्यदेखि उच्च गुणस्तरको रंग बजारमा ल्याएको छ । हामीले बजारको मागलाई सम्बोधन गरेका छौं । बजारमा जुन किसिमको, जुन गुणस्तरको रंगको माग हुन्छ, हामीले सोहीअनुसार रंग ल्याएका छौं । 

नारी संवाददाता , भाद्र ३०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आमा हुनुको अनुभूति एकपटक गर्नै पर्छ

म कफी लभर हुँ । अर्को कुरा खानाको साटो राति सलाद मात्र खाएर सुत्छु । त्यो पनि छुटेको छ भने आधा रात नै किन नहोस् उठेर खाना पकाएर खान्छु ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, भाद्र ७, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लेप्रोस्कोपिक सर्जरीको माग बढ्दो

नेपालमा यसको प्रयोग त्यति भएको छैन । अहिले धेरै मानिस सचेत हुन थालेकाले यसको लोकप्रियता बढ्दै गएको छ । यसको साइडइफेक्ट खासै छैन । कहिलेकाहीँ भने अप्रेसन गर्दागर्दै पिसाबथैली तथा आन्द्रामा घाउ हुन तथा प्वाल पर्न सक्छ । त्यसले गर्दा रक्तस्राव हुनसक्छ ।

नारी संवाददाता , श्रावण ३०, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिलाका लागि नेतृत्व विकास

विभिन्न तालिम, गोष्ठी एवं कार्यशालाहरूमा आफूलाई प्रस्तुत गरेर, भीडमा आफ्नो क्षमता तथा कला देखाएर, बोल्ने कला सिकेर, विभिन्न सकारात्मक पुस्तक अध्ययन गरेर तथा चलचित्र एवं वृत्तचित्र हेरेर यसको विकास सम्भव हुन्छ ।

नारी संवाददाता, असार २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लुक्सलाई एलिगेन्ट देखाउन चाहन्छन् : रश्ना श्रेष्ठ, मुसी

हामी वेस्टर्न र इस्टर्न फेसनको कपी गर्छाैं, तर हामीजस्ता डिजाइनरले जसलाई पहिरन सुहाउन गार्‍हो हुन्छ त्यस्तालाई उनीहरूको उमेर, बडी साइज हेरेर पहिरन डिजाइन गरिदिनुपर्छ । बजारमा जे चलेको छ त्यसको पछि लाग्नुभन्दा आफूलाई कस्तो सुहाउँछ र सजिलो हुन्छ त्यसलाई नै आफ्नो आउटफिट बनाउनुपर्छ । कतिपय ट्रेन्डलाई फलो गरे पनि त्यसलाई सुहाउने हिसाबमा क्यारी गर्न जान्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , असार २५, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --