टिनएज

टिनएर्जसको तीज

जब तीजको चहलपहल सुरु हुन्छ तब कपनकी श्रीना मास्के आफ्नो बाल्यकाल सम्झन्छिन् । बाल्यकालमा तीजका दिन उनी गुडियाजस्तै सजिन्थिन् । मास्के रातो साडी, चुरा एवं टीका लगाएर छमछम नाच्थिन् । उनी आफ्नो बाल्यकालको तीज सम्झदै भन्छिन्–‘गुडियाजस्तै भएर नाच्न पाउँदा एकदमै रमाइलो लाग्थ्यो, तीज सधै आइरहे हुन्थ्यो जस्तो लाग्थ्यो ।’ तर समय सधै कहाँ एकनास हुन्छ र उनी ठूली हुँदै गइन् र फरक तरिकाले तीज मनाउन थालिन् । घरमा आमाहरूले व्रत लिएपछि उनी पनि त्यसको सिको गर्दै व्रत बस्न थालिन्, मन्दिर जान थालिन् । यस क्रममा अहिले तीजको संस्कारमा धेरै परिवर्तन आएको श्रीना बताउँछिन् । मास्के भन्छिन्–पहिलेको दर एकदिन परिवारभित्र मात्र खाने चलन थियो अहिले भने तीजको दरको दायरा बढ्दै गएको छ । श्रीनाका अनुसार‘अहिले महिलाहरू घरबाहिर निस्कने भएकाले तथा घर–कार्यालय सबैतिर दर ख्वाउने चलनका कारण पनि दर लामो समयसम्म चल्ने गरेको हो ।’ श्रीनाले यसलाई समयले ल्याएको सामान्य परिवर्तनका रूपमा लिएकी छिन् । ‘यद्यपि अहिलेको तीज एकदमै खर्चिलो बन्दै गएको छ ।’ उनी भन्छिन् ।बूढानीलकण्ठकी प्रेक्षा खत्रीको घरमा सबैलाई तीजले छुन्छ । सामान्यतया तीज पुरुषले व्रत नबस्ने चाड भए पनि प्रेक्षाको घरमा भने यो संस्कार अपवादका रूपमा पर्छ । उनका बुवा उनकी आमाजस्तै व्रत बस्छन् । यसलाई प्रेक्षाले खुसीयालीका रूपमा लिन्छिन् । खत्री भन्छिन्–‘महिलाहरू मात्र पुरुषप्रति समर्पित भएर हुँदैन पुरुषहरू पनि महिलाहरूप्रति त्यत्तिकै उदार हुनुपर्छ । यसले गर्दा घरमा समानता आउँछ ।’ तीजमा उनी आमाबुवाजस्तै व्रत बस्छिन्, मेहन्दी लगाउँछिन् अनि मन्दिर पुगेर पूजा गर्छिन् । धर्मकर्मले मानिसको जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पार्ने उनको अनुभव छ । अहिले पहिलेको समयजस्तो व्रत बस्ने चलन भने हट्दै गएको खत्री बताउँछिन् । ‘पार्वतीले शिवजीका लागि पानी नपिई कठोर व्रत बसेजस्तो कठोरता भने अहिले छैन । समयअनुसार स्वास्थ्यले साथ दिएसम्म व्रत बस्नुपर्छ ।’ तीजको दरले पारिवारिक भेटघाट तथा आत्मीयता वृद्धिमा समेत सहयोग पुग्ने प्रेक्षाले बताइन् । बूढानीलकण्ठकी अनुश्रेया डाँगी आधुनिक समयमा पनि तीजको मौलिकता भने नहराएको बताउँछिन् । चेलीबेटी भेटघाट तथा नाचगानको पर्व तीज आज पनि उस्तै लाग्छ उनलाई । ‘समय र परिस्थितिअनुसार दर खाने चलनदेखि लिएर तीज मनाउने शैलीमा केही परिवर्तन आएको हो तर मौलिकता भने हराएको छैन ।’ अनुश्रेयाले भनिन् । उनी पनि तीजमा व्रत बस्छिन् । हजुरआमाले मनाएको तीज देखेकी अनुश्रेयाले पनि त्यो समयको भन्दा अहिले व्रत बस्ने शैली परिवर्तन हुँदै गएको अनुभव गरेकी छिन् । ‘पहिले दिनभर पानीसम्म नखाई कठोर व्रत बस्थे भने अहिले आफ्नो स्वास्थ्यको ख्याल गर्दै व्रत बसिन्छ तर व्रत त व्रत नै हो नि ।’ डाँगीले भनिन्–तीजमा मेहन्दी लगाउने चलन पुरानै हो । पहिले तिउरीको पात घोटेर हातमा मेहन्दी लगाइन्थ्यो तर अहिले बजारबाट किनेर ल्याएर घरमै वा ब्युटिपार्लरमा पुगेर लगाउने चलन छ । तीज महिनौंदेखि तडक–भडक गरेर दर ख्वाउने तथा महिलाहरूले गहना प्रदर्शन गर्ने पर्वका रूपमा स्थापित हुँदै गएजस्तो लाग्छ कपनकी प्रदक्षिणा लुइँटेललाई । तीजको राम्रो पक्ष त छँदैछ तर यसमा विकृतिसमेत बढ्दै गएको लुइँटेलको दाबी छ । उनलाई अहिलेको तीज धनी र गरिबबीचको विभेद छुट्याउने पर्वजस्तो पनि लाग्छ । अहिले घरघरमा दरका रूपमा खीर, ढकनी, पुरी, तरकारी एवं अचार खाने परम्परा बिस्तारै हट्दै गएको लुइँटेलले बताइन् । तीजमा निस्कने गीतहरूप्रति पनि आफ्नो गुनासो रहेको प्रदक्षिणा बताउँछिन् । अहिले तीजमाथि लेखिएका वास्तविक गीत भेटिँदैनन् लुइँटेलले भनिन्–‘तीजका गीत पनि परिवारसँगै बसेर हेर्न–सुन्न नसकिने खालका छन् ।’ तीजमा महिलाहरू मात्र व्रत बस्ने चलनमा पनि परिवर्तन गर्दै लानुपर्ने उनको जिकिर छ । रिलायन्स इन्टरनेसनलमा अध्ययनरत छिरिङ ल्हामु लामाको घरमा तीज नभित्रिए पनि उनलाई भने तीज मनाउन रहर लाग्छ । तीजमा उनको घरमा चेलीबेटीहरूको जमघट भने हुन्छ । लामा आफू व्रत नबसे पनि तीजमा नयाँ चुरा भने लगाउँछिन् । तीजलाई पराई घर गएका चेलीबेटीहरू एक ठाउँमा भेला भएर सुख–दुःख साट्ने पर्वका रूपमा लिन्छिन् उनी । ‘तीजले एक–अर्काबीच आत्मीयता वृद्धि गर्ने अवसरसमेत जुराउँछ ।’ लामाले भनिन् ।          

प्रकृति दाहाल, भाद्र ७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपाली टिनएजरको अर्न्तराष्ट्रिय उपलब्धि 

गत जून २६ देखि जुलाई १ तारिखसम्म सिंगापुरमा संचालन भएको बालबालिका, किशोरकिशोरी तथा विवाहित महिलाहरु सम्बन्धि अन्तर्राष्ट्रिय कार्यक्रम एशिया प्यासिफिक ब्युटी, फेसन एण्ड फ्रेन्डशीप फेस्टिभल २०१९ मा सहभागि भएका नेपाली किशोर किशोरीहरुलाई विभिन्न अवार्ड प्राप्त भएको छ ।

नारी संवाददाता , असार २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नो... टेन्सन

केटाकेटीको व्यवहारमा आमाबाबु, परिवार, घर–समाज तथा साथीसंगीको प्रभाव अवश्य परेको हुन्छ तर बुझ्नुपर्ने कुरा के हो भने बढ्दो उमेरका केटाकेटीमा आउने समस्याको समाधान अभिभावकहरू छटपटाएर, अनावश्यक चिन्ता लिएर वा एक–अर्कालाई दोष दिएर मात्र हुँदैन, न त पूजापाठ वा ग्रहशान्तिले वास्तविक समस्या समाधान हुनसक्छ । 

सिर्जना शर्मा, असार १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिस टिन एसईई प्रतियोगिता 

आयोजक संस्थाकी अध्यक्ष पुजा निरौलाले एसईइ दिएर बसेका किशोरीहरुमा व्यक्तित्व र आत्मविश्वास बृद्धी गर्न तथा उच्च शिक्षा हासिल गर्न सहायक सिद्ध होस् भन्ने उद्येश्यले पााचौ संस्करणको मिस टिन एसईइ २०१९ आयोजना गर्न लागेको जानकारी गराइन् । 

नारी संवाददाता , जेष्ठ १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

टिनएज बुद्धिको बिर्को  

आमाबुवाकी एक मात्र छोरी म । मेरो जुनसुकै कुरामा उहाँहरूको हाँसीखुसी समर्थन हुन्थ्यो । नितेशसँग विवाह गर्ने मेरो प्रस्ताव उहाँहरूले नमान्ने कुरै थिएन । मैले आफ्नो कुरा उहाँहरूसामु पुर्‍याएँ । छोराछोरी दुवैलाई सीप र शिक्षा दिई आत्मनिर्भर बनाउने उहाँहरूको सपना हो तर छोरीले त वर पनि रोजिसकि भन्ने कुरा उहाँहरूलाई पचेन ।

सिर्जना शर्मा, माघ २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्मार्ट बन्ने मन्त्र

घटना महाअष्टमीको दिनको हो । घरमा जम्मा भएका आफन्तहरू बैठकमा गफ, हाँसोमजाक तथा तासमा रमाइरहेका थिए । भान्सामा विशेष परिकार बन्दै थिए । दसैंका बेला मासु त अनिवार्य पाक्ने भैहाल्यो ।

सिर्जना शर्मा, फाल्गुन २१, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

किशोरावस्थाका क्रियाकलाप

किशोरावस्था जीवनको सबैभन्दा संवेदनशील उमेर हो । यो उमेरमा आमाको भावनात्मक सहयोगको ठूलो आवश्यकता पर्छ । यदि आफ्नी छोरी पनि किशोरावस्थामा प्रवेश गर्दैछिन् भने केही सुझाव कार्यान्वयन गर्नुपर्ने हुन्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख १, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

युवा मन खुसी हरदम

नयाँ वर्षमा आफ्ना लागि मात्र संकल्प गर्नु हुँदैन । अरूका लागि पनि राम्रो गर्ने सोचका साथ अघि बढ्ने संकल्प गर्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , पुस १७, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नया प्रयोग

कोरियामा लामो समय हेयर एक्सटेन्सन एण्ड डेडलकलगायत ब्युटिपार्लरसम्बन्धी अध्ययन गरेर नेपाल आएपछि सुरु भयो सान्द्रा ब्युटी क्लबको सेवा।

नारी संवाददाता , पुस ७, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ग्याजेट्स खरिद

हाइटेक जमानामा सबैजना लेटेस्ट ग्याजेट्स खरिद गर्न चाहन्छन् । कुनै पनि नयाँ ग्याजेट्स लिँदा त्यसको उपयोग कसले गर्ने हो, कति समयसम्म गर्ने हो, वास्तवमा आफूलाई त्यसको कति आवश्यक छ भन्ने विषयमा जानकारी हुनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , मंसिर २४, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

टिनएज समस्या ह्यान्डल गर्ने उपाय

धेरैको गुनासो हिजोआजका किशोर–किशोरीको रुखो व्यवहारप्रति छ । आजका किशोर–किशोरीमा नम्रता र अभिवादनशीलता कति बाँकी छ भन्न कठिन छ ।

झरना नहर्की, मंसिर २१, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --