स्वास्थ्य जानकारी

नेपालमा पोषणको स्थिति

विश्वमा पाँच वर्षमुनिका प्रत्येक तीनजना बालबालिकामध्ये एकजना पुड्कोपन, ख्याउटे, मोटोपनजस्ता कुपोषणले ग्रसित छन् । एक स्वास्थ्य सर्वेक्षणअनुसार पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामध्ये ३६ प्रतिशत पुड्कोपनबाट ग्रस्त छन् । सन् २००१ मा पुड्कोपन ५५ प्रतिशत थियो । यसैगरी यही उमेर समूहका बालबालिकामध्ये २७ प्रतिशत कम तौलका तथा १० प्रतिशत ख्याउटे छन् । यसैगरी पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामा अधिक तौल र मोटोपन १ दशमलव २ प्रतिशत एवं प्रजनन उमेरका महिला अधिक तौल र मोटोपन २२ प्रतिशत तथा सोही उमेरका महिलाको दुब्लोपन १७ प्रतिशत छ । यसैगरी नेपाल राष्ट्रिय सूक्ष्म पोषक तत्व सर्वेक्षण–२०१६ अनुसार नेपालका ३२ प्रतिशत किशोर–किशोरीमा भोकमरीको जोखिमका कारण पुड्कोपन देखिएको छ । अर्कातर्फ गरिबी तथा कुपोषणका कारण बालबालिकाहरू विद्यालय जानबाट वञ्चित छन् । धनी वर्गका बालबालिकामा पुड्कोपन १६ दशमलव ५ प्रतिशत तथा गरिब वर्गका बालबालिकामा झन्डै ५० प्रतिशत छ । सन् २०३० सम्ममा पुड्कोपनलाई १५ प्रतिशतमा झार्ने सरकारको लक्ष्य छ ।  

नारी संवाददाता , मंसिर १७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिठाई र  स्वास्थ्य

चाडपर्वमा चिल्लो एवं मसालेदार खानेकुरा बढी नै खाइन्छ । विशेषगरी तिहारमा विभिन्न किसिमका मिठाईं बनाएर खाने चलन छ । आवश्यकताभन्दा बढी मिठाईं खानु स्वास्थ्यका लागि हितकर नभएको डाइटिसियन ब्रिस्टी बोहरा बताउँछिन् । मिठाईंमा प्रयोग गरिने चिनी, तेल, घिउ, वनस्पति घिउ तथा खुवाले मिठाईंलाई हेभी क्यालोरीयुक्त बनाउँछन् ।

संगीता लामिछाने, ब्रिस्टी बोहराकार्तिक ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चाडपर्वमा व्यायामलाई निरन्तरता

चाडपर्व भन्दैमा चिल्लो, पिरो, तथा मरमसला बढी भएका खानेकुरा खानुहुँदैन भने आवश्यकताभन्दा बढी पनि खानुहुँदैन । मासुका साथमा तरकारी तथा फलफूल  पनि खानुपर्छ । 

नारी संवाददाता , आश्विन १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चाडपर्वमा महिलाको स्वास्थ्य र व्यस्तता

चाडपर्वको समयमा टीका वा पूजापाठ छेकिन्छ कि भनेर महिनावारी पर सार्न पिल्स चक्की खाँदा त्यसका अनेकौं साइड इफेक्ट हुनसक्छन् । त्यसो त चिकित्सकको सल्लाहबमोजिम मात्र खानुपर्ने यस्ता औषधि उमेर पुगेका, उच्च रक्तचाप एवं मधुमेह भएका, मुटु तथा कोलेस्टेरोलका रोगीहरूले सेवन गर्नु हुँदैन ।

डा. सुमनराज ताम्राकार, आश्विन ६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रक्त समूह अनुसार कस्तो खानपान उपयुक्त ? 

हरेक खानामा लेक्टिस नामक प्रोटिन हुन्छ । अलग–अलग रक्त समूहको व्यक्तिको रगत खानामा पाइने यस प्रोटिनमा फरक किसिमको प्रतिक्रिया जनाउँछ  । जसको सिधा असर हाम्रो स्वास्थ्यमा पर्न जान्छ । रक्त समूह अनुसारको डाइट चार्ट तयार गरेमा लाभदायक हुन्छ । जसले तौल नियन्त्रणमा पनि सहयोगी भुमिका खेल्छ ।

सुजाता मुखिया, भाद्र ३१, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आमाको दूध खाए शिशु स्वस्थ रहन्छन्  

आफ्ना नानीलाई दूध ख्वाउने चाहना हरेक आमामा हुन्छ । सबै कुरामा पहुँच हुँदाहुँदै धाई राखेर शिशुलाई दूध ख्वाउने सम्भ्रान्त परिवारका केही महिलाको कुरा अपवाद हो । यति हुँदाहुँदै पनि सयमा ४५ आमाले शिशुलाई अमृतसमान सिद्ध भएको आमाको दूध ख्वाउँदैनन् । 

प्रतीक्षा भट्टराई, भाद्र २८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दुखाइ सचेतनाको महिना 

हरेक वर्ष सेप्टेम्बर महिनालाई पेन अर्थात् दुखाइ सचेतना महिनाका रूपमा मनाइन्छ । इन्टरनेसनल एसोसियसन फर द स्टडी अफ पेनको आह्वानमा सेप्टेम्बरलाई दुखाइ सचेतना महिनाका रूपमा मनाइन थालेको हो । यसको सुरुवात सन् २००१ मा संयुक्त राज्य अमेरिकाबाट भएको हो   ।

डा. निनादिनी श्रेष्ठ, भाद्र २८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बाँझोपन : महिला र पुरुष दुवैमा हुन्छ

बाँझोपनको समस्याले धेरै दम्पतीलाई सताउने गरेको छ । बाँझोपनकै कारण घर, परिवार तथा समाजबाट अपहेलित हुनुपर्ने अवस्था छ । बाँझोपनको समस्या पुरुषमा भए पनि महिलाले नै त्यसको अपजस खेप्दै आएका छन् । यद्यपि महिला र पुरुष दुवैमा बाँझोपनको समस्या देखिन्छ ।

डा. राजेश चौधरी, भाद्र २६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आङ खस्न नदिन

आङ खस्नुको पछाडि कुनै न कुनैतिरबाट गर्भ नै जोडिएको पाइन्छ । कम उमेरमा विवाह गर्नु, कम उमेरमै बच्चा जन्माउनु, धेरै बच्चा जन्माउनु, जन्मान्तर कम गर्नु अनि सुत्केरी अवस्थामा गार्‍हो काम गर्नु, भारी बोक्नु आङ खस्नुका प्रमुख कारण हुन् । कुपोषण, कब्जियत, धूम्रपानको सेवन, दमखोकी, बच्चा जन्मिएलगत्तै यौनसम्पर्क, मोटोपन जस्ता समस्याले पनि आङ्ग खस्ने समस्या देखा पर्ने अध्ययनहरूले देखाएका छन् ।

डा.बालकृष्ण शाह, भाद्र २४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मुटुरोगी र तीज

निराहार बस्दा डिहाइड्रेसन तथा इलेक्ट्रोलाइट इम्ब्यालेन्सका कारण मुटुरोगी, उच्च रक्तचापका रोगीहरूको रक्तचाप कम हुन सक्छ । यस्तो स्थितिमा मुटुको धड्कनमा समस्या आउने, छाती दुख्ने, सास फेर्न गाह्रो हुने, रिंगटा लाग्ने तथा बेहोस हुने जस्ता समस्या उत्पन्न हुन सक्छन् । रक्तचाप चाहिनेभन्दा कम भएको अवस्थामा पनि निराहार व्रत बस्नु हुँदैन ।

डा. भवानी मानन्धर, भाद्र १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कसरी व्रत बस्ने ?

तको समयमा शरीरलाई ऊर्जावान् राख्न, मनलाई शान्त गराउन एवं चेतनालाई सक्रिय राख्न ध्यान गर्नुपर्छ । ध्यानले शरीरमा भएको सूक्ष्म ऊर्जालाई सक्रिय तुल्याउँछ । ध्यान गर्दा सामान्य अवस्थामा बसेर भित्र आएको श्वास र बाहिर गएको श्वासलाई लामो अनि गहिरो बनाउँदै १० देखि २० मिनेटसम्म बस्नुपर्छ ।

नारी संवाददाता , भाद्र १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --