स्वास्थ्य जानकारी

क्वारेन्टाइनमा कसरी फिट एण्ड फाइन रहने ?

लकडाउनका बेला स्वास्थ्यमा समस्या आयो भने के गर्ने ? धेरैका लागि यो टाउको दुखाईको विषय बनेको छ । किनभने अहिले घर बाहिर हिँडडुल गर्न सहज छैन । गाडी पाइँदैन । अस्पतालसम्म पुग्नै गाह्रो छ । अस्पतालमा उपचार गर्न पनि सजिलो छैन । घर र अस्पताल आउजाउ गर्दा कोरोना भाइरस भित्रिने जोखिम पनि छ । त्यसैले घरमै बसेर कसरी आफूलाई फिट एण्ड फाइन राख्ने भन्ने कुरामा सचेत रहन जरुरी छ । रोग किन लाग्छ ? यसको सोझो जवाफ हो, हाम्रो आफ्नै कमजोरीले । अर्थात खानपान, दिन चर्या आदिमा हुने गडबडीले । खासगरी हाम्रो यस्ता आनीबानी, जसले रोगी बनाउँछ । खासगरी बाह्य वातवरणीय कारणले पनि हामीलाई कमजोर बनाउँछ । कतिपय अवस्थामा बंशाणुगत कारण हामी रोगी बन्छौं । तर, त्यो भन्दा बढी चाहिँ हामी आफ्नै खराब जीवनशैलीको कारण रोगी बन्छौं । हुन त अहिले सर्बत्र संक्रमणको भय छ । अर्कोतिर हामीले खाने अधिकांश खानेकुरा विषाक्त छन् । घरमा दिनभर बस्दा शारीरिक क्रिया कम भएको पनि हुनसक्छ । त्यसैगरी एक किसिमको छटपटी पनि भएको होला । यी सबैले स्वास्थ्य चुनौती थपिदिएको छ । अब कसरी फिट एन्ड फाइन रहने त ? यस्तो उपाय :सादा खाना खानेघरमा बसेको बेला वा पारिवारिक माहोलमा मीठो मसिनो खानेकुरा खान मन लाग्छ । समय कटाउनका लागि पनि कतिपयले मीठो मसिनो बनाएर खाने गर्छन् । तर, यतिबेला स्वास्थ्यको ख्याल भने राख्नैपर्छ । मीठो खाने चक्करमा पेटको समस्या आउन सक्छ । त्यसैले सुपाच्य खानेकुरा तथा सादा खाने कुरामा जोड दिनु राम्रो हो । खानेकुरा हतार नगरी राम्ररी चपाएर खानुपर्छ । साथसाथै बिस्तारै चपाएर खाना सेवन गर्दा ओभर डाइटिङबाट बचिन्छ । किनभने लामो समय लगाएर खाना खाँदा हतारमा खाएजस्तो धेरै मात्रामा खानेकुरा खाइँदैन । खनामा सागसब्जीलाई जोड दिनेहुन त होम क्वारेन्टाइनमा बसेको बेला सब्जीको रुपमा गेडागुडी खान सजिलो हुन्छ । किनभने यसलाई लामो समय राखेर खान सकिन्छ । तर, गेडागुडीमात्र सेवनगर्नु पनि उपयुक्त हुँदैन । सागसब्जी मिसाउनु पर्छ । अहिले सागसब्जीको सिजन पनि हो । सुरक्षित ढंगले खरिद गरेर ल्याइएको सागसब्जी खानामा समावेश गर्नुपर्छ । घरमै हिँडडुल गर्नेघरमा एकै ठाउँ बसिरहने, टिभी हेरिरहने, मोवाइल चलाइरहने, सुतिरहने प्रवृत्तिले स्वास्थ्यमा समस्या ल्याउन सक्छ । त्यसैले घरमै बसेको बेला केही न केही काम गरौं । यताउता हिँडडुल गर्ने, बगैंचामा काम गर्ने गरौं । खाना पकाउने, घर सफा गर्ने, लुगाफाटो धुने जस्ता कामले पनि सक्रिय राख्छ । सुत्ने र उठ्ने तालिका बनाउनेअहिले धेरैको सुत्ने र उठ्ने तालिकामा गडबडी भएको हुनसक्छ । कार्यलय वाबाहिर जाननपर्ने भएकाले जतिबेला सुतेपनिहुने वाजतिबेला उठेपनिहुने भन्ने सोचाई हुनसक्छ । तर, सुत्ने र उठ्ने तालिकानियमितनहुँदा शरीरमा गडबडी हुन्छ । दैनिकी नै अस्तव्यस्त हुन्छ । त्यसैले निश्चित समय सुत्ने, निश्चित समयमा उठ्ने गरौं । कम्तीमा७वा ८ घण्टा मस्त निद्रालिऔं । मोबाइललाई विश्रामको साधन नबनाउनेअहिले धेरैको समय कटाउने बाहाना भएको छ मोवाइल । तर, हरक्षण मोवाइलमा लिप्त हुँदा स्वास्थ्य बिग्रिन्छ । दिसा पिसाब समेत रोकेर, भोक सहेर, एकै स्थानमा बसेर मोवाइल चलाइरहँदा स्वास्थ्य खराब हुन सक्छ । त्यसैले मोबाइललाई विश्राम दिनुपर्छ । मोबाइललाई विश्रामको साधन बनाउनु हुँदैन ।ध्यान तथा योगागर्नेघरमा बसेको बेला योग,ध्यान गरौं । नियमित व्यायामले शरीर चुस्त, तन्दुरुस्त हुन्छ । रक्त संचार सही ढंगले हुन्छ । व्यायामलाई दिनचर्याकै एक हिस्सा बनाउन सके धेरै किसिमको रोगले संक्रमण गर्दैन । किनभने नियमित व्यायामले शरीर स्वस्थ्य हुन्छ । शरीर स्वस्थ्यभएमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बृद्धि हुन्छ । (विभिन्न चिकित्सकसँगको कुराकानीका आधारमा) 

सुजाता मुखिया, चैत्र २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोनाबाट क्यान्सर रोगीलाई बढी जोखिम, जोगिने कसरी ?

कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमण बढेको बेला क्यान्सरका रोगीले के गर्ने ? विभिन्न शोध र अनुसन्धानको प्रमाणका आधारमा पाटन स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानका क्यान्सर रोग विशेषज्ञ डा. अरुण शाहीले  विरामीलाई निम्न सुझाव दिनु भएको छ । 

उपासना घिमिरे, चैत्र १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोना सङ्क्रमणको शंका लागे ११८० मा सिधै सम्पर्क गर्नुहोस् 

काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख विद्या शुन्दर शाक्यले कसैलाई कोरोना सङ्क्रमणको आशङ्का भएमा टोल फ्रि नं ११८० मा खबर गर्न अनुरोध गरेका छन् । प्रमुख शाक्यले विज्ञप्ति जारी गरी कामपाको सहयोगमा सञ्चालित एम्बुलेन्स सेवा १०२ तथा महानगरको टोल फ्रि नं ११८० मा खबर तथा सूचना दिन अनुरोध गरेका हुन् ।

नारी संवाददाता , चैत्र १०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मोटोपन : मधुमेहको खतरा 

मोटोपन हेर्दा भद्दा देखिने मात्र होइन यो विभिन्न रोगको संकेत पनि हो । मोटोपनले टाइप–२ मधुमेहको सम्भावना बढाउने कुरा अध्ययनबाट पत्ता लागेको छ । गुलिया खानेकुरा खाँदा वा नखाँदा पनि मोटोपन भएमा टाइप–२ मधुमेहको खतरा धेरै बढ्छ ।

नारी संवाददाता , माघ ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लाभदायी अदुवा 

अदुवाको प्रयोग तरकारी वा चियामा रुघाखोकी लाग्दा गरिन्छ । यसले रुघाखोकी लाग्दा औषधिकै काम गर्छ । काँचो अदुवा मात्र होइन, सुकाएर पनि यसको प्रयोग गर्न सकिन्छ । जाडो मौसममा अदुवा राखेको चियाले धेरै फाइदा पुर्‍याउँछ ।

नारी संवाददाता , पुस १६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिला खेलाडीहरूको  स्वास्थ्य तथा पोषण

खानाको समय लामो भयो भने झर्को लाग्छ र त्यसले थकितसमेत बनाउँछ । त्यसैले प्रत्येक ३ वा ४ घन्टाको अन्तरालमा केही न केही खानु राम्रो हुन्छ ।

नारी संवाददाता , पुस ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ग्यास्ट्राइटिसबाट जोगिन

हाम्रो पेटमा पुगेको खानेकुरा लगभग ४ घन्टापछि पेटबाट सानो आन्द्रामा जान्छ र पेट खाली हुन्छ । यता पेटमा पाचन रस निस्कने प्रक्रिया निरन्तर चलिरहन्छ । खानेकुराको अभावमा पाचनरसमा भएको एसिडले हाम्रो पेट वा आमाशयको भित्री झिल्लीमा असर गरेर उक्त झिल्ली सुन्निन्छ जसलाई ग्यास्ट्राइटिस भनिन्छ । 

नारी संवाददाता , मंसिर २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेलपोलिसका बेफाईदा

 हामीले हाम्रो हात तथा खुट्टाको सौन्दर्यका लागि नङमा नेलपोलिस लगाउने गरेका छौं । तर, हामीले प्रयोग गर्दै आएको सौन्दर्य प्रसाधन नेलपोलिसले विभिन्न खालका समस्याहरु पैदा गर्छ । 

नारी संवाददाता , मंसिर २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपालमा पोषणको स्थिति

विश्वमा पाँच वर्षमुनिका प्रत्येक तीनजना बालबालिकामध्ये एकजना पुड्कोपन, ख्याउटे, मोटोपनजस्ता कुपोषणले ग्रसित छन् । एक स्वास्थ्य सर्वेक्षणअनुसार पाँच वर्षमुनिका बालबालिकामध्ये ३६ प्रतिशत पुड्कोपनबाट ग्रस्त छन् ।

नारी संवाददाता , मंसिर १७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिठाई र  स्वास्थ्य

चाडपर्वमा चिल्लो एवं मसालेदार खानेकुरा बढी नै खाइन्छ । विशेषगरी तिहारमा विभिन्न किसिमका मिठाईं बनाएर खाने चलन छ । आवश्यकताभन्दा बढी मिठाईं खानु स्वास्थ्यका लागि हितकर नभएको डाइटिसियन ब्रिस्टी बोहरा बताउँछिन् । मिठाईंमा प्रयोग गरिने चिनी, तेल, घिउ, वनस्पति घिउ तथा खुवाले मिठाईंलाई हेभी क्यालोरीयुक्त बनाउँछन् ।

संगीता लामिछाने, ब्रिस्टी बोहराकार्तिक ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चाडपर्वमा व्यायामलाई निरन्तरता

चाडपर्व भन्दैमा चिल्लो, पिरो, तथा मरमसला बढी भएका खानेकुरा खानुहुँदैन भने आवश्यकताभन्दा बढी पनि खानुहुँदैन । मासुका साथमा तरकारी तथा फलफूल  पनि खानुपर्छ । 

नारी संवाददाता , आश्विन १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --