फिचर

अहिले घरभित्रका डाक्टर भनेकै गृहिणी 

 हाम्रो जिउने आधार भनेकै खाना हो, यसैले हाम्रो स्वास्थ्य निर्धारण गर्छ । स्वस्थ र स्वच्छ खानाले नै हाम्रो शरीरलाई बलियो बनाउने वा कमजोर राख्ने भन्ने कुराको निर्धारण गर्छ । घरभित्रको अस्पताल भनेकै भान्छा घर हो र त्यसका डाक्टर भनेका गृहिणी हुन् । उनीहरू सजग छन् भने घरका सम्पूर्ण परिवार स्वस्थ हुने अमेरिकामा गरिएको एक सर्वेक्षणले देखाएको छ । अहिलेको लकडाउनका बखत हरेक व्यवसायमा आबद्ध महिलाको दिनचर्या गृहिणीका रूपमा बितिरहेको छ । अरू बेलाका गृहिणीहरू अहिले ‘सुपर गृहिणी’ भएको बौद्धकी पूर्णिमा केसी भन्छिन्, ‘अरू बेला भान्छाको सरसफाइलगायत स्वस्थतामा अलि अल्छी भइन्थ्यो अहिले त सबैभन्दा अगाडि साबुनपानीले हात धुने कुरा मात्रै याद आउँछ’ । उनी आजकल भान्छा छिर्नुअघि नुहाएर मात्र काम सुरु गर्छिन् । शिक्षिका सीता धितालको अहिलेको धेरै समय भान्छामै बित्छ । स्कुल बन्द भएपछि उनले ३ दिन लगाएर भान्छा सफा गरिन् । अहिले उनी तरकारी तातो पानीमा भिजाउनेदेखि लिएर भान्छाको अन्य सरसफाइमा बढी समय खर्चिन्छिन् । छाउनीकी धिताल भन्छिन्, मलाई त अहिले घरका सम्पूर्ण सदस्यको डाक्टर मै हुँ  भन्ने लाग्न थालेको छ । सोल्टी क्राउन प्लाजाकी मार्केटिङ हेड अनिता बस्नेत अहिले परिवार र भान्छाको सही व्यवस्थापन नै आफ्नो जिम्मेवारी भएको बताउँछिन् । बस्नेत भन्छिन्, सबैभन्दा पहिले भान्छामा काम गर्नेले थाहा पाउनुपर्छ कुन खाना के कुराका लागि सही हुन्छ । शरीरमा रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने खाना के–के हुन् ? बिहान के खाएर दिनको सुरुवात गर्ने, खाना र खाजामा कस्ता खानेकुरा खाने यो सबैको जिम्मेबारी अहिले भान्छेको थाप्लोमा हुन्छ । अहिले म युट्युब हेरेर, बिभिन्न समाचार पढेर स्वास्थबद्र्धक खाना बनाउन र खान थालेकी छुँ ।दुगडकी ब्रान्ड हेड भिमला थापालाई पनि अहिले परिवारका हरेक सदस्यको स्वास्थ्यलाई ड्राइभ गर्ने ड्राइभर भनेकै गृहिणी हुन् भन्ने लाग्छ । उनले लकडाउन सुरु भएदेखि अनलाइन सपिङमा स्वस्थबद्र्धक खाद्यान्न अर्डर गर्दै आइरहेकी छिन् । घरमा डेलिभरि गरिएका खाद्यान्नलाई उनी कम्तीमा पनि ३ घण्टा बाहिरै घाममा राख्छिन् । त्यसपछि मात्रै घरभित्र हुल्छिन् । थापा भन्छिन्, मलाई त बजारबाट घर ल्याइएका सामग्रीमा पनि त्यत्तिभर लाग्दैन । अहिले मैले बिभिन्न सुरक्षा अपनाउन थालेकी छु, किनेर ल्याएको सामग्रीलाई घाममा राख्ने, पानीमा भिजाउने, मनतातो पानीमा डुबाउनेदेखि लिएर बाहिरबाट घर फर्केकाहरूलाई समेत राम्ररी साबुन पानीले हात, मुख, खुट्टा धोएर मात्रै भित्र पस्ने नियम बनाएकी छु । बिएन नर्सिङकी प्राध्यापक श्रृतिका श्रेष्ठ आफैं पनि स्वास्थ्यकर्मी भएकाले भान्छामा उनले विशेष सजगता अपनाउने नै भइन् । उनी आमा र भाइलाई स्वस्थता र पोषणयुक्त खानेकुराबारे प्रत्येक दिनजसो कक्षा दिन्छिन् । यस्ता भाइरस र रोगहरूबाट बच्ने तरिका सिकाउँछिन् । अहिले घरमा भान्छामा काम गर्ने उनै हुन् । त्यसैले उनले अहिले बिहानको भान्छा उतारिसकेपछि र राति सुत्नुअघि डिटोल पानी छर्किएर सफा गर्ने गरेकी छिन् । भान्छामा बासी खानेकुरा नराख्ने, बढी मात्रामा ताजा तरकारी र गेडागुडीको प्रयोग तथा पानीलाई मात्र उमालेर पिउने उनले रुटिन नै बनाएकी छिन् । डब्ल्यूएचओकी एक्ज्युकेटिभ उपासना राणा अफिस बन्द भएपछि साना दुई नानीहरू र परिवारको रेखदेख गर्ने सुरक्षाकर्मी नै बनेकी छिन् । घरमा के पकाउने, कस्तो पकाउने, कसरी पकाउने उनैमा निर्भर हुन्छ तसर्थ उनी भान्छामा विशेष सजगता अपनाउनु जरुरी भएको बताउँछिन् । म अहिले भान्छामा पस्नुअघि आफूलाई सफा राख्न नुहाउने गर्छु । अर्कै कोठामा छु भने पनि दिउँसो खाजा बनाउने समयमा आफू सफा भएकोमा ढुक्क भए पनि मात्र भान्छामा पस्छु । खानामा पनि आजकल म बेसार, ज्वानो, मेथी, जाइफल, ल्वाङ, सुकमेल, दालचिनीलगायतका मसला बढी प्रयोग गर्न थालेकी छु जुन पहिले न्यून प्रयोग हुन्थ्यो । 

लक्ष्मी भण्डारी थापा, वैशाख १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लकडाउनको सदुपयोग, पुरानो एल्बम पल्टाउने कि 

आफ्ना बालबच्चालाई विगतको कथा सुनाउनुहोस् । फोटोको माध्यामबाट उनीहरुले सचित्र तपाईंको बिगतबारे जान्ने मौका पाउनेछन् । विगतमा आफु कुन अवस्थामा थिएँ र के कस्ता संघर्ष गरेर अघि बढे भन्ने कुरा सुनाउनुहोस् । यसका लागि पुराना फोटो तपाईंका लागि निकै उपयोगी सावित हुनेछ । 

सुजाता मुखिया, वैशाख ७, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोना त्रासः मनको बाघले खाइरहेको त छैन !

अहिले चौतर्फी कोरोना भाइरसको त्रास बढिरहेको छ । सँगै मौसम पनि परिवर्तनको बेला छ । यसर्थ सामान्य मौसमी रुघाखोकी लाग्दापनि कोरोनाले भेट्यो कि भन्ने शंका हुन्छ । यसले मानिसको मानसिक स्वास्थ्यमापनि असर गरिरहेको छ । सर्वसाधारण नागरिक मात्रै होइनन्, राम्रै व्यवसायिक एवम् पेसागत छवि भएकालाई पनि कोरोनाले तर्साइ रहेको छ ।

लक्ष्मी भण्डारी, चैत्र १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सम्झनामा विवाह

२६ वर्षमा विवाह गरेकी भुवन त्यो समयमा आफ्नो विवाह ढिलो गरी भएको बताउँछिन् । उमेर र जागिरका कारण हरेक निर्णय आफैं लिन सक्ने अवस्थामा भएकाले पनि चन्दले माइकलसँग विवाह गर्ने निर्णय गरिन् । यसले गर्दा पनि उनीहरूबीच सहजै विवाहको सहमति जुट्यो । विवाहको समयमा माइकल डेरामा बस्थे । उनले भुवनलाई डेरामै भित्राएका हुन् ।

प्रकृति दाहाल, मंसिर ८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बिहे नगरेका नेपालका हिट अभिनेत्रीहरु

चलेको चलन, विवाहका लागि साइत जुर्नुपर्छ । यद्यपि, साइत नजुरेपनि इच्छा हुनेहरुले बिहे गरेकै छन् । नेपाली ग्ल्यामर क्षेत्रमा केहि त्यस्ता चर्चित अभिनेत्रीहरु छन्, जसले अहिलेसम्म लगन गाँठो कस्न सकेका छैनन् । कतिपयले डिभोर्स गरेर यत्तिकै एकल जिवन बिताइरहेका छन् । कतिपयले इङ्गेजमेन्ट गरेर बिहेको मिति कुरिरहेका छन् । यसपटक हामीले नेपाली चलचित्र क्षेत्रमा काम गरिरहेका चर्चित अविवाहित अभिनेत्रीहरुको बारेमा छोटो चर्चा गरेका छौं ।

रामजी ज्ञवाली, श्रावण २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पछिल्लो पुस्ताका लोकदोहोरी गायिका

उनी घाँस–दाउरा गर्न जाँदा विभिन्न गीत गुनगुनाउँथिन् । उनको स्वरलाई सबैले मन पराउँथे । स्कुलका विभिन्न कार्यक्रममा उनी प्रथम वा द्वितीय हुन्थिन् । सम्झना भन्छिन्–ममा गायिका बन्ने धोको सानैदेखि थियो, विद्यालयमा हुने विभिन्न कार्यक्रममा सहभागिता जनाउँथें ।

महेश तिमल्सिना , पुस ४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

केशमा नारीत्व

केशलाई महिलाको नारीत्वसँग जोडेर हेरिने इतिहासले बताउँछ । विश्वयुद्धताका हजारौं महिला आफ्नो केश खौरिएर पुरुषभेष धारण गरी सेनामा प्रवेश गरेका थिए । सन् १९४० मा फ्रान्समा भएको युद्धताका जर्मन लडाकुसँग यौन सम्बन्धमा रहनुको सजायस्वरूप फ्रेन्च महिला तथा युवतीहरूको मुण्डन गरिएको थियो ।

नारी संवाददाता , असार २४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सपनाको उडान र बेस्वादिलो स्वदेश मोह

एक सांस्कृतिक कार्यक्रमको सिलसिलामा अमेरिका पुगेका सरोज खनालमा देश छोड्ने क्रममा अमेरिकाप्रति उति सारो मोह थिएन तर जब उनी अमेरिका पुगे उनको मन अमेरिकामा यसरी गढ्यो, उनी नेपाल फर्कनै सकेनन् । अमेरिकाको समृद्ध जीवन हेरे, आफ्ना दुई सन्तानको भविष्य सम्झिएर उतै बसे ।

राधिका अधिकारी, चैत्र ९, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जसलाई विदेशले तान्यो फेरि छोडेन

नेपाली चलचित्रमा राम्रो स्थान बनाएर विदेश भासिने अभिनेतृहरूको सूची लामै छ । धेरै अभिनेतृहरूले अमेरिकाका विभिन्न सहरलाई आफ्नो कर्मथलो बनाएका छन् । कुनै समय ठूलै चर्चा कमाएका अभिनेतृहरू नेपाली चलचित्रमा अपेक्षाकृत प्रगति गर्न नसकेपछि विदेश भास्सिएका छन् ।

राधिका अधिकारी, पुस १८, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिलाहरूका प्रिय गायक

गीत–संगीत धेरैको सुख–दु:खको साथी हो । भनिन्छ–गीत–संगीत एक प्रकारको औषधि नै हो । आधुनिक उपचार प्रणालीबाट सम्भव नभएका कतिपय रोग गीत–संगीतले निको पार्ने खबर पनि बेलाबेलामा सार्वजनिक भैरहेका हुन्छन् । गीत–संगीत मन नपराउने मानिस पनि बिरलै होलान् तर सबैलाई सबै प्रकारका गीत–संगीत तथा सबै गायक–गायिकाको स्वर उत्तिकै मन पर्छ भन्ने छैन ।

राधिका अधिकारी, मंसिर ११, २०७४

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सामाजिक क्षेत्रमा सेलिब्रेटीहरू

नेपाली सेलिब्रेटीहरूमा पनि आफूले कमाएको केही रकम समाजका लागि खर्च गरौं भन्ने सोच देखिन्छ । व्यस्त समय तालिकामा केही समय निकालेर सामाजिक क्षेत्रमा योगदान पुर्‍याइरहेका कलाकारहरूको संख्या भूकम्पपछि अझ बढेको देखिन्छ ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, चैत्र ४, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --