गन्तव्य

घुम्नैपर्ने नयाँ ठाउँ

नेपाली समाजमा घुमफिर गर्ने संस्कृति बढ्दै गएको छ । दसैं–तिहारजस्ता फुर्सदिला दिनमा मात्र होइन, फुर्सद निकालेर भए पनि वर्षमा एकपटक घरबाट निस्कने क्रम सुरु भएको छ । रमाइलो पक्ष त के भने, यसरी घुम्न निस्कदा सम्पूर्ण परिवार नै सम्मिलित हुने गरेका छन् । अर्थात् पारिवारिक घुमघामको शैली सुरु भएको छ । यसरी पारिवारिक घुमघामको प्रवृत्ति बढेसँगै नयाँ–नयाँ गन्तव्य पनि पहिल्याउन थालिएको छ । भौगोलिक हिसाबले आकर्षक, प्राकृतिक दृष्टिले रमणीय, ऐतिहासिक कोणले महत्वपूर्ण ठाउँहरूमा अहिले आगन्तुकहरूको भीड लाग्न थालेको छ । फरक परिवेशमा पुगेर मन बहलाउन मात्र होइन, नयाँ–नयाँ अनुभव गर्न र थरीथरीका स्वाद चाख्न पनि घुमघाममा निस्कनेहरू बढेका छन् । घुमघामका लागि केही नयाँ गन्तव्यहरू :त्रिपुराकोटडोल्पा जिल्ला भन्नेबित्तिकै धेरैले शे–फोक्सुन्डो ताल सम्झन्छन् । यो ताल नेपालकै गहिरो र दोस्रो ठूलो ताल हो । फोक्सुन्डोसँगै यहाँको अर्को आकर्षण त्रिपुराकोट पनि हो । यहाँ सयौं वर्ष पुरानो बाला त्रिपुरा सुन्दरी भगवतीको मन्दिर छ । प्राकृतिक, धार्मिक एवं ऐतिहासिक महत्व बोकेको त्रिपुराकोटमा दसैंमा टीका र जमरा लगाउने आफ्नै साइत हुन्छ । यहाँ परापूर्वकालदेखि नै आफ्नै साइतमा टीका लगाउने प्रचलन छ । ई.सं. १११४ मा त्रिपुरा सुन्दरी मन्दिर उत्पत्ति भएको इतिहासमा उल्लेख छ ।तान्जे गाउँमह काढेको हेर्ने चाहना भए तान्जे गाउँ पुग्नुपर्छ । लमजुङ जिल्लामा पर्ने यो गाउँमा भीर मौरीको मह निकालेको हेर्नकै लागि बर्सेनि विदेशी पर्यटक नेपाल भित्रन्छन् । अग्लो भीरमा झुन्डिएर जोखिमपूर्ण तरिकाले मह निकाल्ने दृश्य पक्कै पनि नौलो लाग्न सक्छ । स्थानीयहरू १० घण्टासम्म खटिएर मह काढ्छन् । मह काढ्नेहरू अग्लो भीरमा चढेर कलात्मक शैली अपनाउँछन् । यहाँ वर्षमा दुई पटक स्थानीयले मह काढ्छन् । यो लोपोन्मुख परम्परा हो ।अरुण उपत्यकाचराचुरुङ्गीबारे जान्न चाहनेका लागि अरुण उपत्यका उपयुक्त गन्तव्य हुनसक्छ । यो ठाउँ विश्वकै बढी चरा पाइने उपत्यकाका रूपमा परिचित छ । यहाँ ६ सयभन्दा बढी जातिका चरा पाइने अनुमान छ । त्यतिमात्र नभएर नेपालमा मात्र पाइने चराहरू पनि यहाँ भेटिन्छन् । अरुण उपत्यकालाई विश्वकै सबैभन्दा गहिरो उपत्यका मानिन्छ । समुद्र सतहभन्दा ३६ सय मिटरसम्म गहिरो भएको अनुमान छ । यो क्षेत्र चराहरूको सुरक्षित आश्रयस्थल पनि हो ।अरुण उपत्यकाको भौगोलिक बनावट पनि उत्तिकै आकर्षक छ । यहाँ विभिन्न जातजातिको रहनसहन, संस्कृति र जीवनशैली पनि फरक छ । यहाँ प्रायःजसो सबै धर्म मान्नेहरू बसोबास गर्छन् । अरुण उपत्यका संखुवासभा जिल्लामा पर्छ ।शैलुङलेकाली जनजीवन जान्न इच्छुक हुनुहुन्छ भने शैलुङ उपयुक्त गन्तव्य हुनसक्छ । चौंरी गोठको बास, चौंरीको दूध, दूधबाट बन्ने थरिथरीका मिठाईं र छुर्पीको स्वाद चाख्न शैलुङ नै पुग्नुपर्ने हुन्छ । साथै यहाँ सय वटा थुम्का छन् । तामाङ भाषाबाट नामकरण गरिएको ‘शै’ को अर्थ सय र ‘लुङ’ को थुम्का हो । यहाँ दुर्लभ जडीबुटी पनि पाइन्छन् । शैलुङबाट रमणीय दर्जनौं हिमशृंखलाको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । यहाँ हिउँ पर्नासाथ साहसिक खेल ‘स्की’ खेल्न आउनेहरूको भीड लाग्छ । यहाँ हरेक १२ वर्षमा एकपटक खुल्ने गदौरीगुफा धार्मिक रूपले चर्चित छ । हिन्दू र बौद्ध धर्मावलम्बीको संयुक्त बसोबास रहेको यहाँ जनैपूर्णिमाअघि बौद्धमार्गीको र बालाचतुर्दशीमा हिन्दूहरूको भीड लाग्छ । दोलखा जिल्लामा अवस्थित शैलुङ खोलाखर्कबाट पैदल यात्रा तय गर्नुपर्छ ।बुराउसेहुम्लादेखि रारासम्म पुग्ने पदमार्गमा पर्छ, बुराउसे । यो ठाउँ होमस्टेकै लागि परिचित छ । लामाहरूको बाक्लो बस्ती रहेको यहाँ बाह्य तथा आन्तरिक पर्यटकलाई लक्षित गरी होमस्टे सञ्चालनमा ल्याइएको छ । यहाँ होटल तथा लजको सुविधा नभएर होमस्टेको व्यवस्था गरिएको हो । जहाँ बसेर रैथाने जनजीवन नजिकबाट नियाल्न सकिन्छ ।हुम्ला जिल्लास्थित बुराउसेमा दर्जनभन्दा बढी होमस्टे सञ्चालनमा छन् । मानसरोवर यात्रामा निस्किएकालाई बुराउसे होमस्टेले सहज बनाएको छ । यहाँ बास बस्ने आगन्तुकका लागि स्थानीयले ‘स्याब्रु’ नाच देखाउँछन् । हुम्लाको सदरमुकाम सिमिकोटबाट एक घण्टाको पैदल यात्राबाट बुराउसे पुग्न सकिन्छ । सिमिकोटसम्म भने हवाईयात्रा नै एक विकल्प हो ।सन्दकपुरसन्दकपुर इलाम र दार्जीलिङको सीमा जोडिएको ठाउँ हो । समुद्री सतहबाट तीन हजार ३६ सय मिटरको उचाइमा रहेका सन्दकपुरबाट देखिने आसपासका दृश्यहरूले बेग्लै आनन्द दिन्छन् । त्यहाँबाट विश्वकै अग्लो शिखर सगरमाथासहित दर्जनौं हिमशृंखलार सूर्योदयको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । पूर्वी नेपालको रहनसहन बुझ्न, अर्थोडक्स चिया र अकबरेको स्वाद चाख्न, लेप्चा जातिको रीतिस्थिति अवलोकन गर्न, झुल्के घामको सुनौलो दृश्य हेर्न सन्दकपुरको यात्रा उपयुक्त हुनसक्छ ।बेनी बजारपदयात्रामा रुचि छ भने बेनी बजार उपयुक्त गन्तव्य हुनसक्छ । म्याग्दीको सदरमुकाम बेनीबाट धौलागिरि हिमालको आधार शिविरसम्म यात्रा गर्न सकिन्छ । धौलागिरि स्याङ्चुरी पदमार्ग हुँदै बेनी जानुपर्ने हुन्छ, यो नयाँ मार्ग हो । झिंगाउँबाट पाखापानी, त्यहाँबाट कोटगाउँ, रायखर्क, छरी, फेदी हुँदै धौलागिरि आधार शिविरमा पुगिन्छ । सात दिनको पदयात्रामा त्यहाँको गाउँले जनजीवन नजिकबाट बुझ्ने मौका पाइन्छ । पदयात्रा अवधिमा नाउर, थार जस्ता दुर्लभ वन्यजन्तु पनि देख्न सकिन्छ । यो पदमार्ग बेनीबाट सुरु भई बेनीमै पुगेर टुंगिन्छ । काठमाडौंबाट बसको यात्राबाट एकैदिनमा पुगिन्छ ।जटापोखरीहिमतालको दृश्य हेर्न चाहनुहुन्छ भने जटापोखरी पुग्नैपर्ने हुन्छ । यो ताल नरिवलको जटाजस्तै आकारको भएकाले जटापोखरी नामकरण गरिएको हो । यो एक हिमताल हो । यो पोखरीको पानी आधा वर्षभन्दा बढी समय जम्छ । तामाकोसी नदीको प्रमुख सहायक नदीका रूपमा रहेको खिम्ती खोलाको शिरमा अवस्थित यो पोखरी धार्मिक स्थलका रूपमा पनि उत्तिकै प्रख्यात छ । समुद्री सतहदेखि चार हजार दुई सय ५० मिटरको उचाइमा रहेको जटापोखरी पुग्न दोलखा र रामेछापको सीमा भएर बग्ने खिम्ती खोला पार गर्नुपर्छ । गोकुलगंगा गाउँपालिकामा पर्ने चुचुरेको खहरेबाट पैदल हिँडेर जटापोखरीसम्मको यात्रा गर्न सकिन्छ । खहरेसम्म पुग्न सामान्य दिनमा भने यातायात सञ्चालन हुन्छ । त्यहाँबाट करिब ६ घण्टा उकालो हिँडेपछि मानेडाँडा पुगिन्छ । मानेडाँडाबाट जटापोखरी पुग्न दुई घण्टा लाग्छ ।पोकली झरनाओखलढुङ्गा जिल्लास्थित पोकली झरना नेपालकै दोस्रो अग्लो झरना हो । लिखु खोलाको उत्तरपूर्वबाट झर्ने यो झरनाको उचाइ करिब १३० मिटर छ । घना जङ्गलले ढाकेको गौरी वन पोकलीको अर्को आकर्षण हो । उच्च स्थानबाट खोलाको चट्टाने भागमा बजारिँदै झरेको पानीको बेगले छुट्टै आनन्द दिन्छ । अझ चट्टानमा पानी ठोक्किँदा देखिने इन्द्रेणीको दृश्य लोभलाग्दो हुन्छ । ओखलढुंगा पुगेपछि थोलेदाम्बा डाँडा पुग्नैपर्छ । यो डाँडा नेपालको नक्सा बनाउँदा प्रयोग गरिएका सात वटा डाँडामध्ये एक हो । यहाँबाट सगरमाथा, गौरीशंकरलगायतका हिमाली दृश्यहरू देख्न सकिन्छ । पोकली पुग्न सदरमुकामदेखि १२ घण्टा पैदल हिँड्नुपर्छ । राजधानी काठमाडौंदेखि सोझै पोकली झरना पुग्न भने करिब दुई सय किलोमिटरको दूरी पार गरेर एक घण्टा पैदल हिँड्नुपर्छ । काठमाडौंबाट काभ्रेपलाञ्चोक, दोलखा, सिन्धुली, रामेछाप हुँदै पोकली झरना पुग्न सकिन्छ ।

सुजाता मुखिया, चैत्र १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

साहसिक यात्राका लागि पदमार्ग

उच्च हिमाली यात्राका लागि नेपालमा यस्ता ‘ट्रेकिङ रुट’ हरू छन्, जहाँ हिमतालको लोभलाग्दो दृश्य, साँघुरो गोरेटो बाटो, दुर्लभ बोटबिरुवा, पशुपंक्षी नजिकबाट नियाल्दै यात्रा गर्नुको नौलो अनुभव बटुल्न सकिन्छ ।

सुजाता मुखिया, फाल्गुन १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

इलामका नयाँ गन्तव्य

इलामको उत्तरी भेगतर्फ लाग्दा एकपछि अर्को पर्यटकीय गन्तव्य फेला पर्छन्–माइपोखरी, टोड्के झरना, सन्दकपुर, छिन्टापु । यी गन्तव्यहरूको प्रवेश बिन्दुमा छ, कोठीडाँडा । जसबीरे भञ्ज्याङको शिरमा अवस्थित यो डाँडा इलामको नयाँ पर्यटकीय गन्तव्य हो, जहाँबाट इलामका अधिकांश भाग अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

सुजाता मुखिया, माघ ८, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घुमफिरका लागि होमस्टे

कोरोना महामारीले लामो समय थलिएको होमस्टे व्यवसाय अहिले केही सामान्य भएपछि फेरि जुरमुराउन थालेको छ ।

प्रकृति दाहाल, मंसिर ११, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपालमै घुमफिर

नेपालका हिमाली भेग तथा नदीको किनारमा बेग्लै रमाइलो हुन्छ । अहिले धेरैजसो परिवारसहित नगरकोट, सुकुटे बीच, गोरखा बीच, त्रिशूली बढी जान्छन् ।

सुजाता मुखिया, माघ १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खप्तड :  प्रकृतिको उपहार

सुदूरपश्चिमका चार जिल्ला बझाङ, बाजुरा, डोटी र अछामको थाप्लोमा पर्ने भूस्वर्ग खप्तडले अनेकौं विविधता बोकेको छ । पर्यटन पत्रकार अमृत भादगाउँले भन्छन्–‘प्राकृतिक, धार्मिक, ऐतिहासिक एवं पर्यटकीय तवरले छुट्टै अस्तित्व बोकेको सुदूरपश्चिमको श्रीपेच हो ।’ उनी थप्छन्–‘२ हजार ७ सयदेखि ३ हजार २ सय २७ मिटरसम्मको उचाइमा पर्ने खप्तड जैविक विविधताको राजधानी हो ।’

वसन्तप्रताप सिंह, विद्या राईपुस ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

विदेशमा हनिमुन

मंसिरदेखि जेठसम्मलाई नै हनिमुनको सिजन मानिन्छ । हरेक जोडी विवाहपछिको हनिमुनका लागि एक्साइटेड पाइन्छन् । हनिमुनका लागि हाम्रै देशमा धेरै ठाउँ रमणीय छन् । यद्यपि कतिपय नवविवाहित जोडीको चाहना विदेश घुमघाम हुन्छ । सही र कम खर्चमा घुमघाम हुने स्थानको जानकारी नहुँदा आफ्नो इच्छा मार्नुपर्ने अवस्था पनि आउँछ ।

नारी संवाददाता , मंसिर ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

रमाइलो र रिफ्रेसमेन्टका लागि आउटिङ 

एक जमाना थियो, कुनै चाडपर्व, पूजा, संस्कार आउन लागे हातका औंला गन्न थालिन्थ्यो, तर अहिले समयअनुसार यी सबै पर्वको महत्व पनि परिवर्तन भएको छ । शिक्षा एवं सञ्चारको विकास तथा बदलिँदो सोच अनि ग्लोबराइजेसनसँगै संस्कार र संस्कृति पनि फेरिएको छ । सस्तो र सहज पहुँचका कारण भोज तथा उपहारप्रति धेरैलाई चासो छैन ।

नारी संवाददाता , कार्तिक ७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मौसम चाडपर्वको  ट्रेन्ड घुमफिरको

चितवनको सौराह गएकै हो, पोखरा पनि घुमेकै हो । काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुरको त कुनाकाप्चा पुगिएको छ । यसपटक अलि नयाँ ठाउँ घुम्ने हो कि ? नयाँ परिवेश, नयाँ हावापानी, नयाँ रहनसहन तथा नयाँ खानपानसँग साक्षात्कार गर्ने पो हो कि ? शरद ऋतुको आगमनसँगै घुमघाममा निस्कनेहरू ह्वात्तै बढ्छन् । नयाँ ठाउँ तथा नयाँ परिवेशको अनुभूति गर्न यो उपयुक्त मौसम पनि हो ।

सुजाता मुखिया, आश्विन ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मौसम घुमफिरको, सयर विदेशको

शरद ऋतुको सुन्दर मौसम । त्यसमाथि चाडपर्वको रौनक अनि फुर्सदिलो समय । यस्तो मौकामा घुमफिर गर्दा विछट्टै रमाइलो हुन्छ । त्यसैले त अहिले नेपालीहरूले घुमफिरका लागि यही मौसम रोज्न थालेका छन् । गर्मी सकिएर वायुमण्डलमा चिसो हावा चल्न थालेको यो मौसममा हिलो र झरी झेल्नुपर्दैन । त्यसैले घुमफिरका सौखिनहरूलाई यही मौसम बढी अनुकूल हुन्छ ।

सुजाता मुखिया, भाद्र २५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एक्ला घुमन्ते

नाम जुली, मान्छे भने एकदमै चुँजी, घुम्न मन लाग्यो र गोजीमा पैसा छ भने जुली झोला प्याक गर्छिन् र यात्रामा निस्किहाल्छिन् । न उनलाई साथी चाहिन्छ न त कुनै आफन्त नै । जुली न कहिल्यै थाक्छिन् न हरेस खान्छिन् । उनको एउटै उद्देश्य छ एक्लै यात्रा गर्ने ।

प्रकृति दाहाल, भाद्र १, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --