अनुभब

सहज यात्रा

सन् १९९८ मा म‘सेन्ट फ्रान्सिस जेभियर यूनिभर्सिटी’ को ‘एक्सटेन्सन डिपार्टमेन्ट’ अन्तर्गत स्थापित ‘सीओएडीवाई इन्टरनेसनल क्यानाडा’ नामक संस्थामा अध्ययनरत थिएँ । मैले सामाजिक विकासमा लागेका व्यक्तिहरूले सामाजिक विकास विषयमा त्यहाँ पढ्ने व्यवस्था रहेको सुनेकी थिएँ । खोजी गरेपछि पत्ता लगाएँ र पत्राचार गरँे । म छानिएर छात्रवृत्ति पाएँ । यो  छ महिनाको कोर्स रहेछ । मजस्ता धेरै नेपालीले संस्थाबाट अध्ययन गरिसकेका छन् । त्यसताका नेपालबाट हामी पाँचजना थियांै । साताको अन्तिममा विभिन्न देशबाट आएकाहरू आ–आफ्ना नागरिकसँगै बसी समूहमा आफै खाना बनाएर खाने व्यवस्था थियो । अरुबेला त्यही यूनिभर्सिटीको क्याफेमा खाना खान्थ्यौं । बस्ने होस्टल एक कुनामा, बीचमा खेल मैदान, स्वीमिङ पुल अनि अर्को छेउमा खाना खाने ठाउँ थियो ।विश्वविद्यालयको हाताभरि मेरा छोराहरूको उमेरका विद्यार्थीहरूसँग खाना खाने समय एउटै हुन्थ्यो । ती पश्चिमा केटाकेटी हामीलाई आश्चर्यको भावले हेर्दथे–मानौं यी किन अध्ययन गर्न आएका होलान् ? एकपटक ती  विद्यार्थीहरूका कक्षामा मलाई पनि मेरो कामको महिला बचत ऋण समूह र सामुदायिक विकासको अनुभव बताउन लगे । अनौपचारिक किसिमको कक्षामा विद्यार्थी आरामसँग कोकाकोला पिउँदै प्रवचन सुन्दा रहेछन् । अनौपचारिक कक्षाहरूमा त आरामसँग खुट्टा पसारेर लेक्च्ँर सुन्न पाइँदोरहेछ । मनमनै मलाई आश्चर्य पनि लाग्थ्यो । विभिन्न स्थानमा विभिन्न संस्कृति देखियो ।क्यानाडामा केही समय अध्ययन गरेपछि मनमनै ममा पनि यताका मानिसकै शैलीमा यात्रा गर्ने विचार आयो । यही समयमा मलाई अटावा क्यानाडाको राजधानीबाट एक कार्यक्रममा निम्ता आयो । संस्थाले बल्लबल्ल चार दिनको बिदा दियो । त्यसपछि म नोभासक्कासियाबाट अटावा गएँ । कोडी कलेज भएको स्थानबाट पहिले हेलिफ्याक्स जानुपर्ने थियो ।हेलिफ्याक्समा एयरपोर्ट होटलमा बास बस्नुपथ्र्यो । विमानबाट ओर्लेपछि मोटर कुर्न साना–साना काँचका घरमा बस्ने बेन्च राखिएका रहेछन् । म मोटर कुरिरहेको थिएँ । बाहिर चिसो थियो । होटलबाट गाडी आयो, त्यो महिलाले हाँकेकी रहिछन् । उनले मलाई पिकअप गरिन् । होटलको काउन्टरमा पुगेपछि मलाई सोधियो, ‘लगेज आफै कोठामा लिएर जाने कि हामीले ल्याइदिए हुन्छ ।’ मैले भनें, ‘ल्याइदिए हुन्छ ।’होटलमा पुगेर सबैले सामान पठाइदिने भने मैले पनि त्यसै गरेँ । अरूले जे गर्थे, म पनि त्यही गर्थें । बाहिरबाट पो पश्चिमा रहनसहनको कपडा लगाएको थिएँ । पश्चिमा जस्तो देखिएर यात्रा गर्दा सहज होला भनिठानेको मात्र थिए“ । तर, म त नेपालीकदको महिला थिएँ । त्यतातिरका महिलाको जस्तो निर्धक्क सामाजिकीकरण भएको होइन ।  पहिरन त पश्चिमा लगाएँ तर मेरो जन्मगत अनुहार र छालाको रंग त नेपाली र साउथ एसियननै थियो । मलाई एउटा एयरपोर्ट होटलमा बस्नु थियो, अर्को हवाईजहाजमा उड्न ।नोभास्कोसियाबाट  क्यानाडाको राजधानी ओटावा जानु थियो । क्यानाडामा सहरी भागभन्दा बाहिर अग्लोभन्दा पनि जमिनका कारण ५० कोठा भएका होटल पनि एकतले हुने रहेछन् ।होटलको लवीबाट कोठामा पुग्नै पाँच मिनट लाग्ला जस्तो ठूलो होटल थियो । क्यानाडामा मैदानको दुःख नभएको ठाउँ रहेछ । राजधानीबाहिरका प्रान्तहरूमा अग्ला–अग्ला होटलभन्दा पनि फिँजारिएका भवनहरू पनि हुँदा रहेछन् । अब ओछ्यानमा पल्टिएर लगेज कहिले आउला भनेर पर्खिनुप¥यो । धेरै बेरपछि मेरो कोठाको ढोकामा ढकढकको आवाज सुनें । एक जना सातफिट अग्ला मानिस मेरो लगेज लिएर आएका रहेछन् । ढोका खोलेँ,  देख्दै डर लाग्यो । मेरो कोठामा लगेज राखिदिएर गए । गर्न त केही गर्ने थिएनन् । तर, मेरो मन भने डरायो । किनकि नयाँ ठाउँ, नयाँ चालचलन । धन्यवाद भन्न पनि भुतुक्कै बिर्सिएँ ।कोठामा लगेज ल्याउने मानिससँग डराउनेले आफै आफ्नो सामान ल्याएको भए त भइहाल्थ्यो । अब पश्चिमा शैलीको भएर भएन, सिको गरेर पनि भएनजस्तो लाग्यो  ।भोलिपल्ट नेपाली सारी लगाएँ र नेपाली ढाँचाकै भएँ । मानिसले पनि अर्कै भूगोल कि महिला रहेछन् भनेर राम्रो व्यवहार पनि गरे । मनमा डर पनि थिएन । पश्चिमा मुलुकभित्र एक्लै यात्रा गर्न पनि असहज भएन । अन्तर्राष्ट्रिय यात्रा भन्दा डोमेस्टिक यात्रा सजिलो भएन, किनकि चालचलन नयाँ थियो । काउन्टरमा व्यागेज पछि पठाइदिए पनि हुन्छ भनेर पहिला कोठामा गएँ । एक घण्टापछि सात फिट अग्लो मानिसले मेरो कोठा नक गरे र मेरो लगेज ल्याए । म पश्चिमा शैलीकी महिला हुन खोजे पनि त्यो संस्कृतिमा नभिजेकी हुँदा अलि–अलि तर्सिएँ  ।भोलिपल्ट मलाई ओटावा जान एयरपोर्ट जानु थियो । अब मलाई क्यानाडेलीजस्तो देखिएर नहुने रहेछ भन्ने लाग्यो । अनि नेपाली सारी लगाएँ । लबीमा ट्याक्सी कुरिरहेकी थिएँ । समय ढिला हुन लाग्यो । मसँगै एक अर्को जोडी पनि एयरपोर्ट जान लागेको देखेँ र ती महिलासँग ‘राइड’ मागेँ । यी महिला त नेपाली  रहिछन्, हामीसँग ‘राइड’ मागिन् भनेर ती  महिलाले उनका श्रीमान्लाई सोधिन् ।  र, मलाई‘राइड’ दिए । म जे हुँ त्यही रूपमा प्रस्तुत हुँदा मैलै सहयोग पाएर यात्रा सहज भयो । 

प्रतिभा सुवेदी , जेष्ठ ३, २०७९

-- पुरै पढ्नुहोस् --

डर भगाउन बन्जी !

कोरोना महामारीपछि मलाई मानसिक विचलन भैरहेको थियो, सन्त्रास थपिएको थियो । कुनै काममा ध्यान केन्द्रित गर्न सकेको थिइन । बन्जी गरिसकेपछि नयाँ जीवन पाएको महसुस भैरहेको छ । आत्मबल र ऊर्जा थपिएको छ । 

विद्या राई, कार्तिक १४, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

यो कस्तो हिंसा ?

उसको कुराले मलाई गम्भीर बनायो । यस्तो लाग्यो, कहिलेकाहीं कानून पनि फिक्का हुँदोरहेछ । यो कस्तो हिंसा ? ऐया पनि भन्न नपाउने । 

श्रीजना माली प्रधान , जेष्ठ २५, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोना जितेकी वृद्धा भन्छिन्, औषधिभन्दा ठूलो आत्मबल रहेछ

नेपालमा छैटौं कोरोना सङ्क्रमितका रुपमा देखिएकी मनकुमारी नेपालमा कोरोना संक्रमणलाई जित्ने तेस्रो व्यक्तिका भएकिछिन् । उनले कोरोना भाइरसको संक्रमण हुदैमा नआत्तिन अन्य सङ्क्रमितलाई समेत सुझाब दिइन् ।

नारी संवाददाता , वैशाख ७, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कोरोना पीडितको उपचारमा खटिएकी नर्सको दर्दनाक डायरी

जति पनि अस्पतालमा बिरामीहरु आउनु भएको छ, उहाँहरु सुरक्षित हुनुहुन्छ । वीआर गिभिङ आवर बेस्ट । हाम्रो काम नै त्यहीहो, रातदिन हाम्रो ज्यानदिएर हामी बिरामी बचाउन लाग्छौँ  । तपाईंहरुले पनि आफ्नो ठाउँबाट हामीलाई सक्दो सहयोग गर्नुहोस् । 

नारी संवाददाता , चैत्र १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आमा बन्ने रहर

आमा बन्नका लागि मन्दिर धाउने, ब्रत बस्ने, भाकल गर्ने मात्र होईन लाखौ खर्च गरेर उपचार गर्ने तथा टेष्टट्युव वेवी समेत राख्ने गरेका प्रसस्त उदाहरणहरु हाम्रो समाजमा छ । तर आमा बन्नका लागि ३–३ महिनासम्म जुम्लिहा गर्भको एउटा बच्चा सकुशल जन्माउने आशामा अर्को मृत बच्चा गर्भमा राखिरहने सहाष (हिम्मत) कमै महिलाले गर्न सक्छन् ।

डा. बालकृष्ण साह, आश्विन २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बलात्कार  जीवनको अन्त्य होइन

जब म पेट पाल्न काम खोज्दै थिएँ । त्यतिबेला अछूत भएकै कारण मैले काम पाइन तर मेरो शरीर भोग गर्न र जूठो खान मेरो जात सोधिएन, यस्तो छ हाम्रो समाज । मुनाको प्रश्न छ–बलात्कारमा पर्नेले किन पश्चाताप गर्ने ? बलात्कारी पो दोषी त ? अरूले गरेको नराम्रो कामको प्रतिफल आफूले किन भोग्ने ? 

लक्ष्मी भण्डारी थापा, चैत्र १९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दसैं योजना

मानिसहरू विभिन्न काममा व्यस्त हुने भएकाले आफन्त एवं परिवारजनसँग निरन्तर भेट हुँदैन । दसैं सबैसँग भेटघाट गराउने माध्यम बन्छ । सबैसँग भेट हुनु तथा मान्यजनबाट आशीर्वाद थाप्न पाउनु दसैंको सबैभन्दा सुन्दर पक्ष हो । अहिले दसैंको नाममा विभिन्न विकृतिसमेत देखा पर्न थालेका छन् । यस्तो देख्दा चाहिँ केही नरमाइलो लाग्छ ।

नारी संवाददाता , आश्विन २६, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मिडियामा लाग्न घरमा संघर्ष नै गर्नुपर्‍यो

टेलिभिजनबाट टाढिएको वा छोडिहालेको चाहिँ होइन तर चलचित्रमा व्यस्त हुनुपर्ने र अर्काे मनोरञ्जक कार्यक्रम चलाउन व्यस्त हुनुपरेका कारण केही समयका लागि ब्रेक लिएकी हुँ ।

नारी संवाददाता , माघ ७, २०७३

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भूकम्पको तीतो अनुभव

शुक्रबार बलम्बुमा भोज भएकाले म शनिबार पनि उतै थिएँ। शनिबार बहिनी, बहिनीकी साथी र म घर नजिकै फुपूको घर गएका थियौं।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, जेष्ठ ६, २०७२

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अनुभवहरूमा दसैं

हरेक दिन मेसिनजस्तै व्यस्त हुनुपर्ने यो जीवनमा वर्षमा एकपटक आउने दसैंले नयाँ ऊर्जा थपेको महसुस हुन्छ ।

आश्विन १, २०७१

-- पुरै पढ्नुहोस् --