विचार

प्रदर्शन होईन मानवता प्रकट गरौं

पुस महिनाको शीतलहरले कठ्यांग्रिएर बर्दियामा १३ दिनकी सुत्केरीको बच्चासहित मृत्यु भयो । अझै पनि न्यानो कपडाको कमीले कतिपय वृद्धवृद्धा र बच्चा बिरामी परेका छन् । यस्ता मौसमअनुसारका दु:खद् समाचार सामाजिक सञ्जाल, पत्रपत्रिका,  रेडियो एवं टेलिभिजनमार्फत आइरहेका हुन्छ्रन् । दुु:खद् समाचारले सबैको मन भक्कानिन्छ । साथै मनमा सहानुभूति पैदा हुन्छ  । त्यसका साथमा सहयोगको भावना पनि उजाग्रित भएर आउँछ । कोही कसैका सहयोगी हातहरू तुरुन्त सहयोगका लागि पुग्छन् त  कसैले सहयोग गर्ने भावना भएर पनि सहयोग गर्ने माध्यम पाइरहेका हुँदैनन् भने कसैले यो काम सरकारको हो भनेर कानमा तेल हालेर पनि बस्छन् । एकै देशका नागरिक हामी सबै एकै स्तरका छैनौ आर्थिक रूपले कोही धेरै सम्पन्न छौं त कोही मध्यम वर्गीय छौं त कोही पुस–माघ महिनाको जाडो छल्न भनेजति लुगा नहुने अवस्थाका पनि छौं । हामीमा जबसम्म आर्थिक रूपमा समानता हुँदैन तबसम्म एकले अर्कालाई सहयोग गर्नु हाम्रो मानवता हो । हामीमा सेवाको भावना भए पनि सबै आर्थिक रूपले सम्पन्न त छैनौं जो हरेक ठाउँमा पैसाले सहयोग गर्ने तर कतिपय यस्ता ठाउँ छन् जहाँ हामीले पैसाले मात्र होइन पवित्र भावनाले सहयोग गर्न सक्छौं ।                        जो मध्यम वर्गीय छौं हामीसँग बढ्दो छोराछोरीका केही दिन लगाउँदै साना भएका लुगा त्यसै दराजमा थन्किएका छन् । अझ धेरै भए ट्यांकरमा थन्क्याएका हुन्छौं हाम्रा लुगा पनि धेरै भएर दराजमा अटाइराखेका हुन्छौं अनि हामी भन्छौं हिँड्ने बेला के लाऊँ–लाऊँ हुन्छ तर राख्ने बेलामा दराजमा ठाउँ हुँदैन । यस्तो भनाइ प्राय: गृहिणीको मुखबाट सुनिरहेका हुन्छौं । अझ उच्च वर्गका छौँ  भने त बढ्दो सामाजिक सञ्जालमा तस्बिर पोस्ट गर्न पनि बढी मात्रामा लुगा खरिद भएका हुन्छन् । एकपटक लगाएको लुगा अर्को पटक प्रयोग हुँदैन ती लुगा यसै  थन्किएर बसेका हुन्छन् ।  तर, सहयोग गर्ने भनेर यसै आफूले प्रयोग गरेका लुगा अरूलाई दिन अप्ठ्यारो पनि लाग्छ त्यसरी पनि लुगा धेरै भएर थपिँदै बढी भएका हुन्छन्  ।  तर जोसँग जाडो छल्ने कपडा हुँदैन उनका लागि नयाँ होइन न्यानो कपडाको आवश्यकता पर्छ । त्यसैले सकिन्छ भने नयाँ नै दिने तर सकिँदैन भने ती थन्किएर बसेका सफा र सग्ला लुगा दिएर पनि सहयोग गर्न सकिन्छ । मनबाट गरेको सेवामै भगवान् पनि प्रसन्न हुनुहुन्छ चाहे ठूलो होस् वा सानो भगवान् कृष्णलाई सबरीले मीठो बयर मात्र अर्पण गर्छु भनेर सबै बयर चाखेर चढाएकी थिइन् । बयर जूठो थियो तर त्यसभित्रको भगवान्प्रतिको भक्ति, भावना एवं प्रेम चोखो थियो ।  हामीले सेवाको नाममा चाउचाउ, फ्रुटी बाँडेका तस्बिर सामाजिक सञ्जालमा छ्यापछ्याप्ती बिछाउनुभन्दा पुस–माघको जाडोमा न्यानो लुगा लगाउन नपाएर कठ्यांग्रिएका ती शरीरले हाम्रा दराजमा थन्किएर रहेका सफा र सग्ला लुगा लगाउन पाए तिनको आशीर्वाद प्राप्त हुन्थ्यो र हाम्रो आत्मा पनि सन्तोष हुन्थ्यो, समाज भत्कनुअघि नै सोचौं ।

कविता शर्मा, मंसिर १८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

यौन तथा प्रजनन् अधिकार 

सरकारले महिला कर्मचारीलाई दुई महिना प्रसूति बिदा दिने गरेको छ । निजामती सेवा ऐनले महिला कर्मचारीलाई सेवा अवधिमा दुई पटकसम्म अगाडि वा पछाडि गरी दुई महिना प्रसूति बिदा दिने व्यवस्था मिलाएको छ । प्रसूतिका बेला अगाडि वा पछाडि दिने दुई महिनाको बिदा पर्याप्त नभए पनि यसले महिला कर्मचारीहरुलाई केही भए पनि राहत प्रदान गरेको छ । 

पदमराज जोशी, मंसिर १६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मंसिरजस्तै मान्छे 

विवाहको महिना उमेर पुगेका छोराछोरी घरमा छन् भने सबैले जिस्काउन थाल्छन् । दसैं–तिहारमा आशीर्वाद दिँदा पनि यो मंसिर चाहिँ नकटाउने है अर्को साल आशीर्वाद जोडीलाई नै दिन पाइयोस्– आफन्त तथा इष्टमित्रहरूबाट सुन्न पाइन्छ्र । विवाह बन्धनमा बाँधिएर धेरै मन एक हुन्छन् । 

कविता शर्मा, मंसिर १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिलालाई  सफल बनाउने गुण

भनिन्छ पनि संसारमा त्यो व्यक्ति धनी हो जसका धेरै शुभचिन्तक मित्रहरू हुन्छन् तर धेरै हुनुभन्दा पनि गुणात्मक र अप्ठ्यारो पर्दा वास्तवमै सहयोग गर्ने मित्रको पहिचान गर्न सक्नुपर्छ । आफू पनि तिनैमध्ये आफ्ना मित्रलाई दु:ख, आपत् परेका बेलामा सहयोग गर्न तत्पर छु भन्ने संकल्पसहित प्रस्तुत हुन सक्नुपर्छ । 

डा. नम्रता पाण्डे, कार्तिक २०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बुवाको मुहारमा खुसी हेर्ने दिन

वर्षभरि व्यक्त हुन नसकेका हाम्रा भावना त्यस दिन बुवाका नाममा कविता बनेर निस्कन्छन् । सबैको हृदयबाट प्रेमरूपी, श्रद्धारूपी र भक्तिरूपी उद्गारहरू व्यक्त हुन्छन् । बुवा सधैं हाम्रा लागि खुल्ला आकाश भए जहाँ उनले आफ्ना सन्तानलाई पन्छीसरह खुल्ला, स्वतन्त्र, आनन्दित एवं सुखी जीवनको कामना गरे । 

डा. नम्रता पाण्डे, भाद्र १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कुन मन्दिरमा जान्छौं यात्री ?

व्रत धार्मिक दृष्टिकोणले राम्रो त छँदैछ वैज्ञानिक दृष्टिकोणले पनि राम्रो मानिन्छ । विभिन्न बार वा तिथिअनुसार विभिन्न भगवान्को आराधना गरी व्रत बसिन्छ ।  

कविता शर्मा, भाद्र ६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

तीज र पार्टी प्यालेसको दर

आर्थिक रुपमा पनि सक्षम बन्दै गएका दिदीबहिनीहरुलाई आफ्नो रहर र आवश्यकता पुरा गर्न श्रीमान र सासु/ससुराको आश गरिरहनु पर्दैन । अबका छोरीचेलीले माइत गएर पीडा पोख्नु पर्ने अवस्था छैन ।  यस्तो जमानामा पनि हामी संस्कृति  मौलिकता भनेर त्यही रुन्चे गीतको चाहाना राख्ने ?

उर्मिला त्रिपाठी, श्रावण २६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सौन्दर्य प्रतियोगिता अवसर होइन्

विभिन्न सौन्दर्य प्रतियोगिताहरुले नारीको परिचयमा प्रश्न चिन्ह खडा गरेका छन् । मानिसहरु यसलाई अवसर भन्छन्, म बिकृति भन्छु । कतिलाई यो कुराले चित्त नबुझ्ला पनि । तर नकाप निकालेर र वास्तविकतालाई चिरेर हेर्ने हो भने सबै छर्लङ्ग हुन्छ ।

सुर्य चन्द , श्रावण ८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

समानताका लागि आरक्षण 

पछि परेका वर्ग समुदाय झन्–झन् पछि परेका छन् भने अर्कातिर सुविधासम्पन्न वर्ग मात्र अघि बढिरहेको छ । सुविधाबाट वञ्चित समुदाय तथा वर्गलाई मूलधारमा ल्याउन के उनीहरूलाई केही थप बल लगाएर अघि बढाउन मिल्दैन ?

मीना गुप्ता, श्रावण १, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नागरिकता र अवैध सन्तान

९ महिनासम्म गर्भमा राखेर सन्तान जन्माउने तथा हुर्काउने काम प्रकृतिले नै आमालाई दिएको छ । यसमा केही क्षणको गर्भाधान कर्मबाहेक बाबुको खासै भूमिका हुँदैन । सन्तानको पहिचान बाबुकै नामबाट हुने, आमाको खासै भूमिका नहुने अवस्था अहिले पनि विद्यमान छ । आमाको नामबाट नागरिकता प्रमाणपत्र प्राप्त गर्न सक्ने व्यवस्था कानुनले गरे पनि कार्यान्वयन प्रक्रियामा निकै ठूलो झन्झट छ ।

अञ्जु कार्की , असार ११, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नारीलाई आरक्षण दिने मात्र होइन, सक्षम बनाऔं

महिला आरक्षण दिँदैमा नारीलाई मूल प्रवाहमा समावेश गर्न सकिँदैन । केहीलाई सकिएला तर सम्पूर्णलाई कदापी होइन । महिलालाई आरक्षण होइन, अवसर चाहिन्छ । महिलाहरू पुरुषको तुलनामा कम क्षमतावान् हुँदैनन् । महिलालाई आरक्षणमा मात्र सीमित गर्नु भनेको महिलामा अन्तरनीहित क्षमता उजागर नगर्नु हो ।

मीना गुप्ता, जेष्ठ २४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --