अर्थतन्त्र

अनुष्काको ‘माक्कुसे’

कुनै बेला काठमाडौंको न्यूरोड र नरदेवी गल्लीमा घरैपिच्छे रैथाने परिकार पुष्टकारी र गुँदपाक बेच्ने पसल भेटिन्थे । अहिले हरेक पसलमा फरक–फरक स्वादमा यी परिकार पाइन्छन् । त्यसमा पनि आफ्नै उत्पादन बेच्ने पसल कमै छन् । तर, पसलेहरूले आफ्नो मौलिक स्वादको भन्दै बेचिरहेका छन् । कुन चाहिँ पुष्टकारी र गुँदपाक मौलिक स्वादको भनेर ठम्याउन उपभोक्तालाई हम्मे–हम्मे पर्छ । मिस नेपाल–२०१९ की विजेता अनुष्का श्रेष्ठले उपभोक्ताको यो समस्या समाधान गर्ने प्रयास गरिन् । उनले यसको प्याकेजिङ र ब्रान्डिङतर्फ ध्यान दिइन् । आफ्नो छुट्टै ब्रान्ड ‘माक्कुसे’ बजारमा ल्याइन् । उनी भन्छिन्, ‘प्याकेजिङ राम्रो नहुँदा अरूलाई कोसेलीका रूपमा दिन पनि हिचकिचाउने भएकाले मैले मौलिक स्वादसँगै प्याकेजिङ र ब्रान्डिङतर्फ विशेष ध्यान दिएकी हुँ ।’मिस नेपालको कार्यक्रममा स्टेजमा प्रस्तुति दिँदा बाहिरी स्वरूपलाई विशेष ध्यान दिने भएकाले त्यसको प्रभाव ‘माक्कुसे’ का परिकारमा पनि पोखिएको उनले बताइन् । ‘पहिले खानेकुरा मुखको स्वादका लागि अथवा भोक मेटाउन मात्र हुन्थ्यो,’ उनले भनिन्, ‘अहिले हेर्न र अनबक्सिङ अनि मात्र खान र स्वादतर्फ केन्द्रित हुने जमात छन् ।’ ‘माक्कुसे’का परिकारमा फ्यान्सी देखाउन सजाइएका हरेक सामग्रीमा आफ्नो छुट्टै कारण समेत रहेको उनको भनाइ छ ।‘नेपाली लोक्ताबाट बनेको बट्टा, तामाको चम्चा, सिसाको जार प्रयोग गरेका छौं,’ उनले भनिन्, ‘हरेक सामान पुनः प्रयोग गर्न मिल्छ, हाम्रो समाजमा तामाका भाँडा पूजाका लागि प्रयोग गरिन्छ, त्यसैले हामीले तामाको चम्चा राखेका छौं ।’उनका अनुसार पछिल्लो समय मानिस क्षणिक समयका लागि मात्र बाहिरी वा अन्य परिकारमा आकर्षित हुने गरेका छन् । उपत्यकामा मात्र नभई अन्य जिल्लामा पनि स्थानीय परिकार खोज्नेहरू धेरै भेटिने गरेको उनी बताउँछिन् । ‘खानेकुराको स्वाद, गुणस्तर र बाहिरको प्रस्तुतिको संयोजन बराबर हुनुपर्छ’ उनी भन्छिन्, ‘त्यसैले मौलिक स्वादका पुष्टकारीलाई सुनौलो पेपरमा र्‍याप गरी लोक्ताबाट बनेको डब्बामा प्याकिङपछि बजार पठाइन्छ । गुँदपाक पनि ग्लास जारमा राखेर कागजको डब्बामा सजाएका छौं ।’अनुष्काका अनुसार ‘माक्कुसे’ का परिकार बनाउन मुख्य त खुवा चाहिन्छ । यसका लागि काभ्रेको हिमाली क्षेत्रका गाईवस्तुको मात्र दूध ल्याउने गरेको उनले बताइन् । ‘त्यहाँको दूधबाट मीठो खुवा बन्ने भएकाले एक ठाउँको मात्र दूध प्रयोग गर्छौं,’ ‘माक्कुसे’की संस्थापक तथा सिइओ समेत रहेकी अनुष्काले भनिन्, ‘माक्कुसेको परिकार बनाउन थोरै मात्र कच्चापदार्थ आवश्यक पर्छ ।’मौलिक स्वादलाई यथावत् राख्दै अन्य कच्चापदार्थ प्रयोग गरी यसलाई प्रवर्धन गर्ने गरेको उनले बताइन् । सात महिनाअघि बजारमा पुगेको ‘माक्कुसे’ को परिकारले स्वादसँगै हरेक क्षेत्रमा सकारात्मक प्रतिक्रिया पाएको छ । कसैले नरम त कसैले कडा पुष्टकारी खान रुचाउने भएकाले दुवै थरी उत्पादन गर्नेतर्फकम्पनीले ध्यान दिएको उनले बताइन् । गुँदपाक नखानेका लागि कुकिजका माध्यमबाट त्यसको स्वाद चखाउने गरेको अनुष्काको भनाइ छ ।‘माक्कुसे’ ब्रान्डको पुष्टकारी, गुलाबजल र पिस्तासहितको गुँदपाक, मोका कफी मिश्रित गुँदपाक, चकलेट र गुँदपाकबाट बनेका कुकिज, ओटमिल र पम्किन सिडबाट बनेका कुकिज बजारमा छन् ।२५ लाख रुपैयाँको लगानीमा सुरु गरेको ‘माक्कुसे’ ले प्रत्यक्ष रूपमा सात जना र अप्रत्यक्ष रूपमा ४० भन्दा बढीलाई रोजगारी दिएको छ । ‘माक्कुसे’ का परिकार ‘माक्कुसे’ कै सामाजिक सञ्जाल फेसबुक, इन्स्ट्राग्राम र ग्यापु मार्केटप्लेसबाट खरिद गर्न सकिन्छ । माक्कुसेलाई विस्तारै अन्य मार्केटप्लेस र विश्व बजारमा लैजाने योजना उनको छ ।अस्ट्रेलियादेखि मिस नेपाल हुँदै माक्कुसेसम्मअस्ट्रेलियामा काम गर्ने ठाउँमा र आफन्तले सोध्ने प्रश्नमा उनले सधै स्वदेश फर्केर काम गर्ने बताउँदै आएकी थिइन् । तर ‘के गर्छु’ भन्ने अनुष्कालाई थाहा थिएन । अन्यले सुरुमा यस्तै भन्छन् भन्दै उडाउँथे । तर ‘मिस नेपाल–२०१९’ उनका लागि नेपाल फर्कने सही अवसर साबित भएको छ । पछिल्लो समय उनको परिचय पनि फेरिएको छ । उनी नेपाली उद्यमी बन्न सफल भएकी छन् । ‘मिस नेपाल’ विजेता भएपछिको एक वर्षमा अनुष्काले आफैलाई चिन्ने मौका पाइन् । उनलाई आफ्नो काम, इच्छा, लगावसँगै नेपालबारे थप जान्ने अवसर प्रदान गर्‍यो । सिर्जनात्मक काम गर्न सधै तयार अनुष्का खानामा पनि सौखिन छिन् । परिवारका सदस्यले ‘हाम्रो डेजर्ट गुँदपाक र पुष्टकारी हराउँदै छ’ भनेपछि त्यसलाई जोगाउन उनी लागिपरेकी हुन् ।

सीमा तामाङ, असार १३, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लुगा पुराना, झोला नयाँ

उनकी आमा सिलाइ कटाइमा पोख्त छन् । उनको यो सोचलाई मन पराए साथी राजनले पनि । उनीहरूले पुराना कपडा प्रयोगमा पनि आउने र उद्यमी पनि बन्न सकिने सोच प्रतियोगितामा प्रस्तुत गरे । उनीहरूको उक्त सोच प्रतियोगितामा उत्कृष्ट ठहरियो । उनीहरूले पुरस्कारस्वरूप एक लाख रुपैयाँ प्राप्त गरे

प्रकृति दाहाल , माघ २, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बचत–कर्जा

महिलालाई लक्षित गर्दै बैंक तथा वित्तीय संस्थाले विभिन्न नामका बचत खाता सञ्चालनमा ल्याउने क्रम बढ्दो छ । महिला आर्थिक क्रियाकलापमा सक्रिय हुँदै गएकाले बैंकहरूले प्रतिस्पर्धात्मक ब्याजदरमा खाता खोल्न प्रोत्साहन गरिरहेका छन् ।

प्रकृति दाहाल , मंसिर २५, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बालबालिकाका लागि  अर्थ व्यवस्थापन

काल्पनिक पसल बनाई बालबालिकाहरूलाई सपिङ गर्न सिकाउन सकिन्छ । यसबाट बालबालिकालाई विभिन्न आवश्यकताका सामानका बारेमा जानकारी हुन्छ भने उनीहरूको ज्ञानको दायरा पनि फराकिलो हुँदै जान्छ । त्यसका अतिरिक्त उनीहरूलाई धेरै र थोरै पैसाबीचको भिन्नता पनि थाहा हुँदै जान्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन ११, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

क्रेज कौसी खेतीको

कौसी खेती भनेको घरको छतमा गमलामा तरकारी तथा फलफूल रोपेर गरिने खेती हो । बढ्दो सहरीकरणका कारण कृषि क्षेत्र विस्थापित हुँदै गएको अवस्था छ । कृषि योग्य जमिनको कमीले पनि घरको छतदेखि खाली ठाउँमा आवश्यकतानुसार खेती गर्ने चलन बढ्दै गएको छ ।

नारी संवाददाता , माघ ९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अनलाइन  सपिङ

डेक्सटप र ल्यापटप कम्प्युटरद्वारा हुने सबै काम मोबाइल फोनबाटै सम्भव छ तर स्मार्टफोनलगायतका हरेक मोबाइल सेट एन्टी भाइरसमुक्त हुँदैनन् ।

नारी संवाददाता , पुस १२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मौसमको तरकारी खाए विषादीबाट जोगिन सकिन्छ

बेमौसमी तरकारी तथा फलफूल खानु हुँदैन । त्यसमा विषादीको मात्रा अत्यधिक हुन्छ । मौसमी तरकारी खाँदा विषादीबाट धेरै हदसम्म जोगिन सकिन्छ । भान्सामा आएका तरकारीलाई नुनपानीमा डुबाउँदा त्यसमा भएको विषादी कम गर्न सकिन्छ । तरकारी फ्रिजमा राखी पखालेर खाँदा पनि त्यसमा भएको विषादीको प्रभाव कम हुन्छ । सबैभन्दा राम्रो उपाय अर्गानिक तरकारी उत्पादन गर्नु हो । 

नारी संवाददाता , मंसिर १, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

विषादी प्रयोग गर्दा ख्याल राख्नुहोस्

प्रयोग भएका ९५ प्रतिशतभन्दा बढी विषादीले मानव स्वास्थ्य र वातावरणमा विभिन्न समस्या सिर्जना गरेको छ । मौरीको संख्यामा कमी ल्याउन खेत–बारीमा प्रयोग गरिएका विषादी प्रमुख कारक रहेको प्रमाणित भैसकेको छ जसका कारण बाली–बिरुवामा हने परागसेचन प्रक्रियामा कमी आएर कृषि उत्पादनमा कमी हुन्छ ।

सुवर्णप्रभा गुरागाई, कार्तिक २८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बवन्डर विषादीको

नेपालका विभिन्न स्थानमा खपत हुने विषादीमध्ये ९२ प्रतिशत तरकारीमा मात्र प्रयोग हुने गरेको तथ्य हालसालै सार्वजनिक भएको छ । त्यसले उपभोक्ताको स्वास्थ्य कतिसम्म जोखिममा छ भन्ने कुरा देखाउँछ । नेपालमा खपत हुने विषादीमध्ये ८ प्रतिशत मात्र खाद्यान्न बालीमा उपयोग हुन्छ । बाँकी ९२ प्रतिशत गोलभेंडा, काउली, भान्टा, खरबुजा आदि दैनिक उपभोग्य तरकारी उत्पादनमा प्रयोग हुने कृषि विकास मन्त्रालय मातहतको बाली संरक्षण निर्देशनालयले जनाएको छ ।

लक्ष्मी भण्डारी थापा, कार्तिक २६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अर्थ बजारमा महिला

अर्थ बजारमा महिला नेपालका बैंक, फाइनान्स, सहकारी, सेयर, बीमा, लघुवित्त आदि क्षेत्रमा महिला उपस्थिति बढिरहेको तथ्यांकहरूले देखाउँछन् । त्यति मात्र होइन ग्रामीण क्षेत्रमा समेत स–साना आमा समूह गठन गरी लघुवित्तीय कारोबार बढाउने क्रम पनि तीव्र हुँदै गएको छ ।

नारी संवाददाता , कार्तिक २५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बिमामा महिला

बिमाले जीवनरक्षा र सवारी साधनको सुरक्षा मात्र होइन मृत्युपर्यन्त परिवारजनलाई रकम उपलब्ध गराउनुका साथै अन्य सेवा पनि उपलब्ध गराउँछ तर त्यो पोलिसीको प्रकारमा निर्भर रहन्छ । बिमाका लागि आयस्रोत प्रमुख विषय हो भने इच्छाशक्ति र आँट अर्को महत्वपूर्ण कुरा हो । 

लक्ष्मी भण्डारी थापा, जेष्ठ ३२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --