पेट केयर

घरपालुवामा छारे रोग

डा.शरद सिंह यादवएड्भान्स पेट हस्पिटल, बालुवाटारघरपालुवा जनावरमा विभिन्न किसिमका रोगको प्रकोप बढ्दो छ । अव्यवस्थित रूपमा हुने कुकुरको प्रजनन्ले गर्दा पनि केही गम्भीर स्वास्थ्य समस्या देखा पर्न थालेका छन् । तीमध्ये छारे रोग पनि एक हो । यो रोगले तत्काल ज्यानै नलिए पनि घरपालुवालाई दीर्घ रोगी बनाउँछ । अहिले यो रोगको प्रकोप धेरै बढेको पाइएको छ ।छारे रोगका लक्षणसामान्य अवस्थामा यो रोगको लक्षण थाहा न हुन पनि सक्छ । सुरुमा शरीर काम्ने, र्‍याल निकाल्ने, उठ्न नसक्ने, ढल्ने, आँखा नदेख्ने जस्तो हुन्छ । कतिपयले त्यस्तो बेला दिसा–पिसाब पनि गर्छन् । एकछिनमा फेरि सामान्य अवस्थामा फर्किने हुन्छ । रोग पुरानो र घरपालुवाको शारीरिक अवस्था कमजोर छ वा उमेर बढी छ भने उठे पनि फेरि ढल्न सक्छ ।किन हुन्छ छारे रोग ?नसासम्बन्धी यो रोग लाग्नुका धेरै कारण छन् । हामीकहाँ भने प्रायः वंशानुगत कारणले यो रोग भएको पाइन्छ । एउटै परिवारका सदस्यहरूमा प्रजनन् गराउनु प्रमुख कारणमध्ये एक हो । घरपालुवालाई स्वस्थ र खुसी राख्न जरुरी हुन्छ । खानामा हुनुपर्ने पौष्टिक कुराहरू हामीले पकाएर दिने खानामा पूर्णरूपमा नहुने भएकाले बेलाबेलामा चिकित्सकको सल्लाहमा भिटामिन मिनरल्सका खुराक सामेल गर्नुपर्छ । त्यसबाट उनीहरूले सन्तुलित खानाको मात्रा पाउँछन् ।कसरी गर्ने रोगको व्यवस्थापन ?आफ्नो घरपालुवामा यो रोगका कुनै लक्षण देखिए पशुचिकित्सकको सल्लाहबमोजिम उपचारमा लाग्नुपर्ने हुन्छ । आफ्नो घरपालुवाको बन्ध्याकरण गराउनु राम्रो मानिन्छ । केही हर्मोनका कारणले पनि यो रोगलाई बढाउँछ । सन्तुलित भोजन तथा तौलमा पनि ध्यान दिनु आवश्यक हुन्छ। कहिलेकाहीँ मात्र छारे रोगको लक्षण देखिए औषधि प्रयोग नगरे पनि हुन्छ । किनकि प्रायः यो औषधि प्रयोग गरेपछि जीवनभरि खुवाउनुपर्ने हुन्छ । यो रोगमा प्रयोग हुने औषधिले कलेजोलाई कहिलेकाहीँ नोक्सान पुर्‍याउने हुँदा बेलाबेलामा रगतको परीक्षण पनि जरुरी हुन्छ ।उपचारयो रोगमा घरपालुवामा छिटो–छिटो मूर्च्छा पर्ने देखिए, जतिसक्दो छिटो पशु चिकित्सकको सल्लाहमा उपचार गर्नुपर्छ । यो रोगमा मानिसमा प्रयोग हुने फिनोबार्बिटोन भन्ने औषधि प्रयोग गरिन्छ । चिकित्सकको सल्लाहमा उपचार गरी घरपालुवालाई अकालमा मर्नबाट जोगाउन सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , मंसिर १४, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गर्मीमा घरपालुवाको स्याहार कसरी गर्ने ?

गर्मीमा हामीले घरपालुवालाई हप्तै पिच्छे नुहाइदिने गर्छौं, यो कार्य ठिक होइन । घरपालुवालाई महिनामा एक वा दुई पटकभन्दा बढी नुहाइदिनु हुँदैन । यस्ता जनावरहरुलाई छोटो समयको अन्तरमा नुहाईदिदाँ छालामा विभिन्न किसिमका समस्या आउने गर्छ ।

डा.शरद सिंह यादव, असार १, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

लकडाउनमा घरपालुवाको हेरचाह 

धेरैको घरमा घरपालुवा जनावर पालिएको हुन्छ । लकडाउनको बेलामा आफ्नो घरपालुवालाई कसरी स्वस्थ राख्ने र केही समस्या परेमा कसरी जोगाउने होला भन्ने डर हुन सक्छ । त्यसैले यस्तो अवस्थामा घरपालुवालाई जोगाउनका लागि केही जानकारी भने हुनु पर्छ ।

डा.शरद सिंह यादव , वैशाख ५, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवा  खरायोको हेरचाह

खरायो एउटा आकर्षक जनावर हो । खरायोलाई खासगरी बालबालिकासँग एकदमै मिल्ने साथीका रूपमा लिइन्छ र प्राय: घरमा बालबालिकाहरूकै आग्रहमा खरायो पालिएको हुन्छ । यसरी बालबालिकाहरूका लागि पालिएको खरायोलाई कसरी स्वस्थ राख्न सकिन्छ र यसबाट हामीलाई के–कस्ता स्वास्थ्य समस्या हुन सक्छन्, सचेत हुनु आवश्यक छ । 

नारी संवाददाता , पुस ११, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवा खरायोको हेरचाह

प्रायः खरायो ६ देखि ८ वर्ष बाँच्छन् भने ६ महिनामा उनीहरू वयस्क हुन्छन् र २८ दिनमै बच्चा जन्माउँछन् । खरायोले एकपटकमा सरदर ४ देखि १४ वटासम्म बच्चा जन्माउँछ । यही नै घरपालुवा खरायोको प्रमुख समस्या हो । छिटोछिटो र थुप्रै सन्तान उत्पादनले अनेकौं समस्या निम्त्याउँछ ।

डा. शरद सिंह यादव, भाद्र १, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कुकुरका लागि ग्रुमिङ सामग्री

कुकुरका लागि बडी बेल्ट, हार्डनेस बडी बेल्टहरू पनि उपलब्ध हुन्छन् । कुकुर्नीका लागि विभिन्न रंग तथा डिजाइनका हेड ब्यान्ड, क्लिप तथा रबरहरू पनि बजारमा आएका छन् भने कुकुरका लागि थुप्रै किसिमका खेलौना उपलब्ध छन् । उनीहरूको मुड फ्रेस बनाउन, एक्सरसाइज गराउन तथा एक्लै बस्दा नियास्रो नलागोस् भनेर खेलौना दिन सकिन्छ ।

प्रवीन बज्राचार्य, असार २६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवा कछुवाको रेखदेख

घरपालुवाका रूपमा अहिले कछुवा पाल्ने चलन निकै बढेको छ । अरूभन्दा फरक प्रकारको घरपालुवा हो कछुवा । कछुवा पृथ्वीमा करिब १० करोड वर्षदेखि अस्तित्वमा रहेको अनुमान छ । यो सबैभन्दा बढी बाँच्ने जनावर पनि हो ।

डा. शरद सिंह यादव, फाल्गुन २९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एक्वेरियमका माछाको रेखदेख

एक्वेरियमको पानी दिनहुँ फेर्नुु हुँदैन । यस गर्दा माछा मर्न सक्छन्, यदि एक्वेरियममा फिल्टर सिस्टम छैन भने दिनहुँ १०–२० प्रतिशत पानी मात्र फेर्नुपर्छ भने फिल्टरमा एकपटकमा ३०–३५ प्रतिशत पानी फेर्नुपर्ने हुन्छ । पानीमा भएका ब्याक्टेरियाले माछा बचाउन सहयोग गर्छ ।

डा. शरद सिंह यादव, पुस २, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

घरपालुवाले धेरै खाने समस्या

प्राय:जसो कुकुर खानाको मामिलामा लोभी नै मानिन्छन् । अनुसन्धानले पनि के देखाएको छ भने जसरी जंगलबाट यिनीहरू घरपालुवाका रूपमा मानिसको विश्वासिलो साथी बन्न पुगे त्यसैगरी यिनीहरू आफ्ना घर धनीसँग खाना माग्न र धेरै खानाको आशा गर्न सिपालु भए । यद्यपि समस्या तब सिर्जना हुन्छ जब हाम्रो घरपालुवाले सामान्यभन्दा बढी खान थाल्छ अथवा जति दिए पनि नपुग्ने हुन्छ ।

डा. शरद सिंह यादव, श्रावण १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

किन झर्छ घरपालुवाको रौं ?

घरपालुवामा रौं झर्ने समस्याको दोस्रो ठूलो कारण एलर्जी हो । खासगरी किर्ना, उपियाँ, खानेकुरा तथा औषधिबाट एलर्जी हुनसक्छ ।मानिसको साबुन तथा स्याम्पुको प्रयोग घरपालुवाको छालाको बनावट एवं प्रकृति मानिसको छालाभन्दा धेरै फरक हुने भएकाले मानिसको साबुन, स्याम्पुले घरपालुवाको छालालाई हानि पुर्‍याउँछ ।

डा. शरद सिंह यादव, असार २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

किन झर्छ घरपालुवाको रौं ?

घरपालुवामा रौं झर्ने समस्याको दोस्रो ठूलो कारण एलर्जी हो । खासगरी किर्ना, उपियाँ, खानेकुरा तथा औषधिबाट एलर्जी हुनसक्छ ।मानिसको साबुन तथा स्याम्पुको प्रयोग घरपालुवाको छालाको बनावट एवं प्रकृति मानिसको छालाभन्दा धेरै फरक हुने भएकाले मानिसको साबुन, स्याम्पुले घरपालुवाको छालालाई हानि पुर्‍याउँछ ।

डा. शरद सिंह यादव, असार १३, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --