खेलकुद

एक अपराजित धाविका, जसले १३ औँ साग खेल्न पाइनन्

एक अपराजित धाविका, जसले अधिकांश प्रतियोगिताको नतिजा आफ्नो पक्षमा बनाएकी छिन् । ‘हार्न नजान्ने खेलाडी’ उनले पाएको उपमा हो । तर, उनै खेलाडीले घरेलु मैदानमा भएको महत्वपूर्ण खेलकुद प्रतियोगिता खेल्न पाइनन् । उनले खेल्न पाएको भए सायद स्वर्ण पदक पक्का गर्थें । उनको खेल–जीवनको हिसाब किताब गर्ने हो भने यस्तै ठोकुुवा गर्न सकिन्छ । आठौं राष्ट्रिय खेलकुद सुरु हुने बेला कान्छीमाया कोजुका बुवा विते । त्यही कारण उनी प्रतियोगितामा सहभागी हुन पाइनन् । आठौं राष्ट्रिय खेलकुदमा सहभागी हुनेलेमात्र  सागको लागि छनौट हुने भनिएकाले उनका लागि यो मौका पनि गुम्यो । ‘पछि फेरी सागमा छनौटका लागि प्रतियोगिता भएको थियो’ उनले सम्झिइन्, ‘तर, मैले आफुलाई मैदानमा फर्काउन सकिन ।’ बुवा वितेको पीडामा उनले खेल्न सकिनन् । ‘मैले खेल्न नपाएपनि एथलेटिक्समा नेपालकै सन्तोषी क्षेष्ठले स्वर्ण पदक जितिन्’ उनले सुनाइन्, ‘त्यसले मलाई ढुक्क बनायो । उनले इतिहास बनाएकी थिइन् र त्यो सवैले गर्व गर्ने कुरा थियो ।’ सन्तोषीले एथलेटिक्सको १० हजार मिटर दौडमा अरु प्रतिस्पर्धीलाई उछिनेकी थिइन् । कान्छीको दौड पहिलो पटक दौड प्रतियोगितामा भाग लिँदा उनी जम्माजम्मी १३ बर्षकी थिइन् । खेल जीवनको यो लामो दौडमा उनले १९ वटा त अन्तराष्ट्रिय प्रतियोगिता खेलेकी छिन्, ४ पटक एशियन गेम र २ पटक साग गेम खेलिसकेकी छिन् । सन् २००४ मा उनले एथेन्स ओलम्पिकमा समेत भाग लिएकी थिइन् । ‘हरेक खेलाडीको सपना हो ओलम्पिक’ कान्छीमाया भन्छिन्, ‘आफु जन्मिएको देशको झन्डा ओडेर ओलम्पिकसम्म पुग्दा गर्व महसुष हुँदोरहेछ ।’२०५३ सालमा जिल्लास्तरिय प्रतियोगिताबाट उनी क्षेत्रिय प्रतियोगिताका लागि छनौट भइन् । त्यही बर्ष चन्द्रगढीमा आयोजित राष्ट्रियस्तरको प्रतियोगितामा तेस्रो स्थान हासिल गरिन् । २०५४ सालमा एशियन क्रस कन्ट्रीमा सहभागी हुँदै उनले अन्तराष्ट्रिय मैदान प्रवेश गरिन् । २०५५ सालमा नेपालगञ्जमा भएको राष्ट्रिय खेलकुदमा स्वर्ण पदक हासिल गर्दै उनको खेल जीवनले स्वर्णिम ढोको खोलेको थियो । कान्छीको किर्तिमानचौथो राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा कान्छीले पाँच हजार मिटरमा स्वर्ण पदक जितिन । त्यसपछिको दुई वटा संस्करणमा उनी सहभागी भइनन् । पूर्वाञ्चलमा भएको सातौ राष्ट्रिय खेलकुदमा उनले स्वर्ण पदक जितिन् । उक्त खेलकुदमा ५ र १० हजार मिटर दौडमा स्वर्ण जितेकी थिइन् । श्रीलंकामा भएको १० औं सागको १० किलोमिटर दौडमा उनले दोस्रो स्थान हासिल गरिन् । सन् २००६ मा जर्मनीको बर्लिनमा भएको म्याराथनमा नेपालकी निर्मला भारतीले बनाएको कीर्तिमान भंग गरिन् । त्यसबेला कान्छीमायाले २० सकेन्ड अगाडि अर्थात १ घण्टा १८ मिनेट २८ सेकेन्डमा पुरा गरेकी थिइन् । कान्तिपुर हाफ म्याराथनको उपाधि जितेको एक हप्तामै कोजुले पिंकाथन म्याराथनमा एघार वर्षपछि रेकर्ड राष्ट्रिय कीर्तिमान भंग गरिन्, जबकी यो प्रतियोगिताका लागि उनले निकै छोटो समयमा तयारी गरेकी थिइन् । ‘त्यसबेला हतारमा तयारी गरिएको थियो, त्यसैले अघिल्लो रेकर्ड मात्र सुधार्ने लक्ष्य राखेकी थिएँ’ कान्छीमाया भन्छिन्, ‘तर, त्यो प्रतियोगितामा मैले नयाँ किर्तिमान बनाएँ ।’१३ औं संस्करणको काठमाडौं म्यारथनमा कान्छीले ह्याट्रीक गरिन् । त्यसैगरी २०७३ सालमा सम्पन्न हाफ म्यारथनमा पनि उनले पाँच वटा उपाधी आफ्नो पक्षमा पारेकी थिइन् । काठमाडौं म्यारथनमा कान्छीले २ घण्टा ५५ मिनेट ५७ सेकेन्डको राष्ट्रिय किर्तिमान बनाएकी थिइन् । उनले पिंकाथन हाफ म्याराथनमा पनि १ घण्टा १८ मिनेट २५ सेकेन्डको राष्ट्रिय कीर्तिमान रचेकी थिइन् । धनगढी, नेपालगन्ज, भारतको दार्जिलिङ र कान्तिपुर हाफ म्याराथनको उपाधिसमेत जितेकी थिइन् । दार्जिलिङमा भएको पुलिस हाफ म्यारथनको उपाधि जितेर आएपछि कान्छी घाइते भएकी थिइन् । उनलाई चिकित्सकले आराम गर्न सुझाएका थिए । तर, कान्छीको मन मानेन । सधै झै कान्तिपुर हाफ म्यारथनमा सहभागी भइन् र जित हासिल गरिन् । यो उनको लगातार चौथो जित थियो । यस क्रममा कान्छीले पाँच वटा राष्ट्रिय किर्तिमान बनाइन् ।२३ बर्षको दौड जीवन कान्छी सानैदेखि रौसे स्वभावकी थिइन् । नाच्न, गाउन भनेपछि हुरुक्कै हुने । चुलबुले र चकचके । केटीहरु भन्दा पनि केटाहरुसँग खेल खेल्ने । उनको जन्म २०३८ सालमा भयो, भक्तपुरको व्यासीमा । नेवार परिवारमा जन्मी, हुर्केकी कान्छीलाई पढाई भन्दा खेलकुद प्यारो लाग्न थाल्यो । यसमा परिवारले कुनै रोकटोक गरेनन् । ‘त्यसबेला त मलाई इनिस्पेक्टर बन्न मन थियो’ कान्छी भन्छिन्, ‘तर खेलकुदमा लागियो ।’ खेलकुदले नै उनलाई सशस्त्र प्रहरी बलमा पुर्‍यायो, खेलाडीको रुपमा । तर, त्यहाँसम्म आइपुग्नका लागि उनले लामो दौड पुरा गर्नुपर्‍यो ।विद्यालयबाटै कान्छीले दौड सुरु गरिन् । त्यसपछि क्षेत्रिय, राष्ट्रिय हुँदै अन्तराष्ट्रिय मैदानसम्म उनको अविछिन्न दौड जारी रह्यो । अहिले फर्केर हेर्दा कान्छी आफै दंग पर्छिन् कि, उनले दौडिएकै २३ बर्ष भएछ । ‘मेरो जीवनको लक्ष्य भनेकै दौड हो’ कान्छीमाया भन्छिन्, ‘सायद कहिल्यै थाक्नेछैन ।’

सुजाता मुखिया, पुस १०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सुधारिएको प्रदर्शन

भारतमा भएको पछिल्लो सागमा जितेका ३ स्वर्णमध्ये १ नेपालले उसुबाटै प्राप्त गरेको थियो । यी सबै पृष्ठभूमिमा नेपालले यसपल्ट उसुमा सुधारिएको प्रदर्शन गरेर पाँच स्वर्ण जित्न सफल रह्यो । त्यो अर्थमा उसुमा नेपालले अपेक्षित प्रदर्शन गर्न सफल नै रह्यो ।

नारी संवाददाता , मंसिर २८, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सागमा नेपाली महिला : स्वर्णिम खुसी

एकातिर घरपरिवारको अनुमति लिनुपर्ने, अर्कातिर खेल्नका लागि अतिरिक्त समय मिलाउनुपर्ने । त्यसैगरी आफ्नै शारीरिक जटिलताहरूले पनि उनीहरूलाई रोक्न सक्छन् । मासिक स्राव, गर्भावस्था, बच्चा हुर्काउने, स्तनपानको अवस्थामा महिला खेलाडीको साझा बाध्यता हो । तर यस्ता अनेकौं बाध्यतामाथि धावा बोल्दै उनीहरू खुला मैदानमा उत्रन्छन् र रोमाञ्चक जित हासिल गर्छन् ।

सुजाता मुखिया, मंसिर २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

सागमा महिला शान

१३ औँ  दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) उद्घाटन हुनु दुई दिनअघि नै महिला भलिबल खेलाडीहरूले नयाँ इतिहास रचे । पहिलो पटक सागको फाइनलमा पुगेको महिला भलिबल टोलीले कम्तीमा पनि रजत हात पार्ने सम्भावना देखिएपछि खेलाडीहरूको चर्चा चुलियो ।

प्रकृति दाहाल, मंसिर २६, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपाल महिला भलिबलको सेमिफाइनलमा

नेपालमा जारी १३ औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद प्रतियोगितामा नेपाली महिला भलिबल टोली सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको छ । शुक्रबार भएको समूह ‘ए’को अन्तिम खेलमा भारतले बंगलादेशलाई हराएसँगै नेपाल सेमिफाइनलमा प्रवेश गरेको हो । 

नारी संवाददाता , मंसिर १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

हङकङ स्नुकर च्याम्पियन कुमार

हङकङमा सम्पन्न नेप्लिज स्नुकर च्याम्पियनसिप प्रतियोगिता २०१९को उपाधि कुमार घलेले जितेका छन् । कुमारले बेस्ट अफ सेभेन अन्र्तगतको खेलमा ४/१ को फराकिलो अन्तरमा प्रतिद्धन्दी सुमन गुरुङलाई जितेका हुन । विजेता खेलाडीहरुलाई क्रमश १० हजार हङकङ डलर, ५ हजार हङकङ डलर र ट्रफि प्रदान गरियो ।

अनोज रोक्का, मंसिर १०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अनिताको कमाल

नेपालकी अनिता कार्कीले थाइल्यान्डको बैंककमा सम्पन्न सीयू ओपन फेन्सिङ च्याम्पियनसिपसमा कांस्य पदक जितेकी छिन् । नेपालले यो खेलमा जितेको यो नै पहिलो अन्तर्राष्ट्रिय पदक हो, तसर्थ यसको छुट्टै ऐतिहासिक महत्व छ । 

नारी संवाददाता , कार्तिक २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नेपाली मार्सल आर्ट्स प्रशिक्षकलाई अन्तर्राष्ट्रिय गोल्ड अवार्ड

अन्तर्राष्ट्रिय मार्सल आर्ट्स महासंघ, स्विट्जरल्याण्डद्वारा नेपालका फुल कन्ट्याक्ट विधाको नेपाल क्योकुशिन–सेईसिन काईकान कराँते संघका अध्यक्ष तथा नेपाल ब्रान्च चिफ सिहान अशोक कुमार श्रेष्ठलाई ‘सिनियर मास्टर अफ द इयर–२०१९’ तथा ‘एक्सेलेन्ट एजुकेशनल वक्र्स अफ मार्शल आर्ट्स–२०१९’ को गोल्ड अवार्डद्वारा पुरस्कृत भएका छन् ।

नारी संवाददाता , आश्विन १०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कार्टिन च्याम्पियन सुनिता

भारतको बैंग्लोरस्थित मेको कार्टोपिया रेसिङ ट्रयाकमा सम्पन्न जेके टायर एफएमएससीआई नेसनल कार्टिङ च्याम्पियनसिपअन्तर्गत गल्र्स सलालोम बाइकिङमा नेपालकी सुनिता देशार विजयी भएकी छिन् । देशारले बाइकिङतर्फ उक्त उपाधि हासिल गरेकी हुन् ।

नारी संवाददाता , भाद्र २७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

मनिकालाई  अन्तर्राष्ट्रिय  पदक

तङ्ग–इल मो–दो संघ नेपालकी खेलाडी मनिका सुनारले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा स्वर्ण पदक जितेकी छिन् । १ सय ६ राष्ट्रको सहभागिता रहेको उक्त प्रतियोगितामा ३ हजार ५ सय ६५ खेलाडी प्रतिस्पर्धामा थिए ।

नारी संवाददाता , भाद्र २५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

राष्ट्रिय महिला भलिबलको उपाधि पुलिसलाई 

राष्ट्रिय महिला भलिबल प्रतियोगिताको उपाधि विभागीय टोली नेपाल पुलिस क्लबले जितेको छ । नव आदर्श सामुदायिक विकास समाजको आयोजनामा पोखराको लामाचौरमा सम्पन्न प्रतियोगिताको फाइनलमा पुलिसले न्यू डाइमन्ड एकेडेमी काठमाडौंलाई सोझो ३ सेटमा पराजित गर्दै उपाधि जितेको हो । 

नारी संवाददाता , भाद्र २१, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --