दम्पती

सन्न्यासीको भ्यालेन्टाइन

सत्य, त्रेता र द्वापर युगमा प्रेमभन्दा पर माया, मोह, लोभ, वासना, सांसारिक सुख र भौतिक सुविधालाई शतप्रतिशत बिर्सिएर आध्यात्मिकतामा लीन हुनुलाई सन्न्यास भनिन्थ्यो । तर, कलियुगमा त्यो सम्भव हुन नसक्ने र भइहाले पनि पूर्ण नहुने हुँदा ओशोले यसैमा नयाँ सिद्धान्त ‘नव–सन्न्यास’ को प्रतिपादन गरे । त्यही नवसन्न्यासी जोडी हुन्–लेखक तथा कलाकार सोविता सिंखडा र सञ्चारकर्मी नीराजन भण्डारी । सोविता भन्छिन्, ‘नवसन्न्यासमा आफ्ना हरेक काम तथा गृहस्थ जीवनलाई यथावत् राख्दै अन्तस्करणबाट बुद्धत्वको खोजी गरिन्छ । जसलाई जोर्वादी बुद्ध (सांसारिक र आध्यात्मिक दुवैको फ्युजन) भनिन्छ ।’यी जोडीको आत्मकथा आममानिसको तुलनामा नितान्त फरक छ । उनीहरूको कथा रमाइलो र पृथक् छ । हरेक जोडीलाई विवाहपछि आफ्नो अंशका रूपमा सन्तानलाई यस धर्तीमा छोडेर जाने चाहना हुन्छ । तर यी दुईको भने हेर्ने र सोच्ने तरिकै फरक छ । बच्चाको सवालमा नीराजन भन्छन्, ‘हामी एक–अर्कालाई अगाध प्रेम गर्छौं । जब प्रेम उत्कर्षमा पुग्छ तब प्रेमी या प्रेमिकाले एक–अर्कामा सन्तान र जन्मदाताको रूप देख्न थाल्छन् । तर, त्यो प्रेम आत्मिक हुनुपर्छ जुन शरीरबाट पार गरेको हुनुपर्छ । जोकोहीले भने यो महसुस गर्न सक्दैनन् ।’ उनीहरूले एक–अर्कामा सन्तानको रूप देख्ने बताउँछन् । त्यसबाहेक आफू हिँडेको बाटोबाट प्राप्त हुने बुद्धत्वले २१ कुल तार्छ भनिएकोले पनि यो जोडीले सन्तान नजन्माउने निर्णय गर्‍यो । उनीहरूले विवाहलगत्तै ऋषिमुनिहरूको दीक्षा फलो गरेपछि सन्तान जन्माउने कुरामा सरसल्लाह नगरेका पनि होइनन् तर अहिले रोजेको मार्ग भनेको जन्म–मृत्युको चक्रबाट मुक्त भएर जानु हो । सन्तानको भविष्यका लागि काम–क्रोध, लोभ–मोहमा जानुपर्ने र २४ घण्टामा १० घण्टा ध्यान बस्नुपर्ने यी सन्न्यासीलाई सन्तान प्राप्त गरेपछि आफ्नो जीवनसँग मेल नखाने भएरै सन्तान नजन्माउने निष्कर्षमा पुगे । यी दुई आफूलाई संसारकै खुसी र भाग्यमानी जोडी भएको बताउँछन् ।कुनै समय ग्ल्यामरस क्षेत्रमा तहल्का मच्चाएकी सोविता उतिबेला टेलिभिजनमा नमस्ते कलिउड नामक कार्यक्रम चलाउँथिन् । नीराजन भने रेडियोमा समाचार प्रस्तोता थिए । यही सिलसिलामा दुवैको भेट भयो । पहिलो भेटघाट अत्यन्तै सामान्य थियो । पछि नमस्ते कलिउड कार्यक्रममा नीराजन निर्देशक भएपछि दुवैको भेटघाट बाक्लियो । ‘कतिखेर प्रेम बस्यो थाहै भएन’ सोविता भन्छिन्, ‘प्रेम गर्छु भनेर हुने कुरा होइन रहेछ, आफैं हुँदो रहेछ । हाम्रो प्रेम विवाहमा परिणत भएपछि झन् बलियो, प्रगाढ र अटल बनेको छ । अहिले हामी पूर्णरूपमा एक–आपसमा समर्पित प्रेमी–प्रेमिका भएका छौं ।’ नीराजनलाई आफूभित्रको आध्यात्मिकता जगाउन भगवान्ले सोवितालाई आफूसम्म पठाएजस्तो लाग्छ । विवाहअघि उनीहरूको भेटघाट र घुमघाम स्थल पनि मन्दिर, आश्रम, तपोवन नै हुन्थे भने वार्तालापको विषय पनि आध्यात्मिक नै हुन्थ्यो । यो जोडीका लागि ‘भ्यालेन्टाइन डे’ विशेष दिन हो । यही दिन नीराजनको जन्मदिन पर्छ । आफूहरूले मनाएको पहिलो भ्यालेन्टाइन सम्झिँदै नीराजन भन्छन्, ‘मलाई सबैभन्दा मनपर्ने रंग हरियो हो किनभने यसलाई म प्रकृतिसँग दाँजेर विविध तरिकाले व्याख्या गर्छु । पहिलो भ्यालेन्टाइनमा त्यही रंगको स्वेटर उनीबाट सरप्राइज उपहार प्राप्त गर्दा साँच्चिकै सरप्राइज भएको थिएँ । जुन मेरो मानसपटलमा प्रायः घुमिरहन्छ ।’ विवाहपछि करियरको उचाइ चुलिएको दुवैको स्वीकारोक्ति छ । ‘विवाह भइसकेपछि सबैभन्दा ठूलो कुरा त म संसारकै खुसी र स्वतन्त्र नारी हुन पाएकी छु’ सोविता भन्छिन्, ‘एक समय टेलिभिजनमा समाचार पढ्ने मेरो सपना उहाँले पूरा गरिदिनुभएको छ त्यसबाट म सन्तुष्ट छु । म मेरो मनको राजा हुन पाएकी छु ।’ विवाहपछि नीराजनको करियर, व्यावसायिक जीवन, आर्थिक अवस्था र सामाजिक प्रतिष्ठासमेत उँचो भएको छ जसको श्रेय उनी श्रीमतीलाई दिन्छन् । भन्छन्, ‘ज्योतिषले हात हेराउँदा पनि विवाहपछि भाग्य खुल्छ भन्थे नभन्दै त्यस्तै भयो । सही समयमा उनले दिने उपयुक्त सल्लाह, सुझाव र साथले मलाई यो स्थानमा पुर्‍याएको हो ।’दैनिक आठदेखि १० घण्टा ध्यानमा लीन हुने यी ओशोभक्त सन्न्यासी जोडीको स्थायी बसोबास नै ओशो तपोवन हो ।‘वीराङ्गना’ पुस्तककी लेखिका सोविता पछिल्लो समय लेखनसँगै अध्यात्ममा सक्रिय छिन् । नीराजन भने एउटा निजी टेलिभिजनमा समाचारवाचकका रूपमा कार्यरत छन् । यसबाहेक उनीहरूले ओशो तपोवन र धादिङस्थित वेनुवनको निश्चित कार्यभार सम्हालिरहेका छन् । दाम्पत्यलाई मजबुत बनाउने सूत्र सुझाउँदै दुवै भन्छन्,‘स्वार्थरहित प्रेम, विश्वास, एक–अर्काको अस्तित्वलाई स्वीकार गर्नसक्ने क्षमता भयो भने सम्बन्ध धमिलिन पाउँदैन । दुवैले आ–आफ्नो कमजोरीलाई स्वीकार गर्न सके प्रेम अझै प्रगाढ हुन्छ ।’ तीव्र महत्वाकांक्षाका कारण अहिलेको कतिपय सम्बन्ध टुटेकोमा यी दुईलाई दुःख लाग्छ । वर्तमानमा खुसी भएर जिउनका लागि दैनिक एक–दुई घण्टा योग–ध्यान आवश्यक हुने उनीहरूको सुझाव छ ।सोविताको नजरमा नीराजन- मेरो असल साथी, श्रीमान् अनि सबथोक । - बलियो आवाजको धनी ।- कम बोल्ने बानी सुधारिदिए हुन्थ्यो ।- पीडामा भएकाहरूलाई आध्यात्मिक मार्गद्वारा उद्धार गरिदिए हुन्थ्यो ।नीराजनको नजरमा सोविता- उनी मेरा लागि सबथोक हुन् ।- मेरो खुसीलाई आफ्नो खुसी ठान्ने उनको स्वभाव अत्यन्त मनपर्छ ।- उदाहरणीय नारी भएको देख्न चाहन्छु ।- निर्णय क्षमता अझ बढाउनुपर्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन २, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

स्मार्ट चिकित्सक जोडी

कहिलेकाहीँ त म चौबीसै घण्टा काममा खटिइरहेको हुन्छु । खाने, हिँड्ने, घर आउने–जाने कुनै टुंगो हुँदैन । ६ महिने सानी छोरीलाई हप्तौं भेट्न पाउँदिन र पनि मेरी श्रीमती मसँग कहिल्यै कुनै गुनासो गर्दिनन् ।’ यो भनाइ हो डाक्टर वीरेन्द्र यादवको । युवा उमेरमै गहन जिम्मेवार पदमा पुग्न सफल क्यान्सर रोग विशेषज्ञ उनी सही दाम्पत्यले जीवन मात्र होइन करियर र पेसा–व्यवसायलाई नै सही मार्गमा लैजाने बताउँछन् ।

नारी संवाददाता , माघ ५, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

दाम्पत्यमा सामाजिक सञ्जालको असर

दाम्पत्य सम्बन्धलाई दिगो, विश्वसनीय, मधुर, कसिलो र रसिलो बनाउन आपसी संवाद र सम्बन्धको खाँचो हुन्छ । तर सामाजिक सञ्जालले उनीहरूबीचको संवादको वातावरण नै बिथोलिदिएको छ । घर–व्यवहार चलाउन, घरको आर्थिक स्थितिदेखि बालबच्चाको पढाइ, आर्थिक लेनदेका लागि दम्पतीबीच अन्तरसंवाद भैरहनुपर्छ ।

सुजाता मुखिया, फाल्गुन १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

परिस्थितिलाई ह्यान्डल गर्न सक्ने क्षमता भए परिवार सुन्दर हुन्छ

करुणा भन्छिन्, ‘परिस्थितिलाई ह्यान्डल गर्न सक्ने क्षमता छ भने दाम्पत्य जीवन मात्र होइन, सबै काम सफल हुन्छन् । उहाँ मिहीनेतबाट आफैं बनेको मान्छे, हरेक परिस्थितिमा आफूलाई ढाल्न सक्ने गुण मैले उहाँबाट सिकें । 

नारी संवाददाता , माघ २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

खुशी दाम्पत्य जीवनका लागि परिपक्व श्रीमती

‘उमेरान्तरकै कारण यति खुसी दाम्पत्य जीवन हुन्छ भने म त सबैलाई परिपक्व श्रीमती रोज्न सल्लाह दिन्छु,’ फिल्ममेकर संगीता श्रेष्ठले कुराकानीको सुरुवातमै भनिन्, ‘हामीले देख्नेबित्तिकै प्रेममा परेर भोलिपल्टै विवाह गरेका होइनौं, लामो संगतमा एक–अर्कालाई राम्ररी चिनेपछि विवाहको निर्णयमा पुगेका हौं ।

नारी संवाददाता , माघ २१, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

महिला मनका बलिया हुन्छन्

आफूभन्दा पाको उमेरकी प्रतिमालाई दुलही बनाउन सुजोयले धार्मिक रूपमै ठूलो क्रान्ति गर्नुपरेको थियो । रोमन क्याथोलिक सुजोयले हिन्दू प्रतिमालाई विवाह गर्दा चर्चले बहिष्कार गर्‍यो । 

नारी संवाददाता , माघ १९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

प्रेममा सबै कुरा गौण हुन्छ

३४ वर्षअघि नेपाली समाज अहिलेजस्तो फराकिलो थिएन । त्यस्तो बेलामा पनि उषाले आफूभन्दा कान्छा श्रीमान् राजीवलाई रोजिन् । प्रेममा सबै कुरा गौण हुने बताउने उनीहरू मुख्यत: व्यक्ति असल र एक–अर्कालाई बुझ्ने भएमा वैवाहिक जीवन सार्थक हुनेमा विश्वास गर्छन् ।

नारी संवाददाता , माघ १५, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

परिपक्व साथ

अहिलेका युवाहरू उमेरान्तर बिहेमा उदार देखिँदै गएको पारिवारिक परामर्शदाता रमा कार्की बताउँछिन् । ‘महिला शिक्षित, सचेत, आत्मनिर्भर र सशक्त हुँदै गएका छन् । पुरुष नै अगाडि हुनुपर्छ भन्ने मान्यता घट्दै गएको समाजशास्त्री निर्मला ढकालको बुझाइ छ । आजका युवाहरू करियर निर्माणका लागि उमेरभन्दा पनि बलियो र दरिलो साथ खोजिरहेका हुन्छन् । 

लक्ष्मी भण्डारी, माघ १४, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

एउटै सिक्काका दुई पाटा : नरेन्द्रबहादुर र निरु श्रेष्ठ

साहित्यिक कार्यक्रम, कला प्रदर्शनी तथा व्यावसायिक जमघटहरूमा धेरैजसो सँगै पुग्छन्–श्रेष्ठ दम्पती । निरु श्रीमान्का हरेक क्रियाकलापमा उत्तिकै चासो राख्छिन् र राम्रो कला एवं कृतिका लागि प्रोत्साहन पनि दिन्छिन् । अहिलेसम्म परिवारसँगै बसेर राति टिभी हेर्दै दिनभरिका घटनाहरू सुन्ने, सुनाउने बानी छ उनीहरूको । हरेक पुरुषको सफलतामा महिलाको हात हुने कुरामा नरेन्द्रबहादुर पूर्णरूपमा सहमत छन् ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, कार्तिक १७, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नदीजस्तै असीम र दीपाञ्जलीको यात्रा

मंगोल परिवारमा जन्मिएकी दीपाञ्जली लामा तथा इस्लामिक समुदायका असीम शाह वैवाहिक सम्बन्धमा बाँधिएको १२ वर्ष पूरा भैसकेको छ । उनीहरूको विवाहको समयतिर धेरैले जात, धर्म केही नमिल्ने, त्यसमाथि मुस्लिमसँगको यो विवाह असफल हुने अनुमान गरेका थिए ।

सिर्जना दुवाल श्रेष्ठ, पुस १९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

नगरपिताको प्रेमकहानी

दुई भारतीय राजघरानाकी नातिनी प्रतिमा त्यसरी भागेको माइती पक्षलाई पटक्कै मन परेको थिएन । सबैभन्दा धेरै कान्छी आमा विभुकुमारी रिसाएकी थिइन्, तर जति रिसाए पनि पाँच वर्षपछि भने माइतीको मन पग्लियो अनि बल्ल धवल–प्रतिमा त्रिपुरा खान्दानमा भित्र्याइए ।

जनक नेपाल, श्रावण ३१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --