फूल बारी

गमलाको बगैंचा

पहिले जस्तो फूलबारी, ठूल्ठूला कौसी भएका घर अहिले निकै कम छन् । तैपनि ती साना ठाउँलाई उपयोग गरी प्राकृतिक, सुन्दर एवं हरियो वातावरण कसरी बनाउने भनेर लागिपरेका छन् प्रकृतिप्रेमीहरू । त्यसैले आजभोलि गमलामा बोटबिरुवा हुर्काउने प्रचलन बढ्दो छ ।समय र मेहनत खर्चिनु नपर्ने, चाहेअनुसारका बोटबिरुवा आफूले चाहेको ठाउँमा हुर्काउन सकिने, प्रयोगमा नआएका अप्ठ्यारा ठाउँ तथा कुना काप्चाहरूलाई समेत प्रयोगमा ल्याउन सकिने हुँदा पनि गमलामा फूलबगैंचा लगाउने प्रचलन बढ्दै गएको हो । थोरै जमिन भएका वा जमिन नै नभएका, सानो बजेट भएका तथा फुर्सद कम हुने फूलबिरुवा प्रेमीहरूका लागि पनि गमला वरदान नै साबित भएको छ । चिसो मौसममा गेट, आँगन, कोठा तथा बरन्डामा गमलै ढाक्ने गरी ढकमक्क फुलेका जिरेनियुम, पिटुनिया, भरबेना हुन् वा न्यानो ग्रीष्ममा बोटका पातै ढाक्ने गरी फुलेका इम्पासियन, जालपा, पोर्टुलाका हुन् गमलामा रोपिएका बोटबिरुवाले उक्त स्थानको शोभा बढाउनुका साथै वातावरण नै रमणीय बनाउँछ । खुसी र रमणीयता घरभित्र र मनभित्रसम्म ल्याउने काम गमलाका फूलबिरुवाले गरिदिएका छन् । कलरफूल गमलाबजारमा विभिन्न किसिमका आकर्षक रंगका साना–ठूला, हलुका, गरुंगा, गुणस्तरीय, सस्ता, महँगा गमला खरिद गर्न सकिन्छ । माटो र प्लास्टिकका गमला बढी प्रयोग गरिने भए पनि काठ, ढुंगा, बाँस, सिमेन्ट आदिबाट तयार पारिएका गमला पनि उत्तिकै प्रचलित छन् । यस्ता गमला माटो तथा प्लास्टिकका गमलाको तुलनामा आकर्षकसमेत देखिन्छन् ।सिमेन्टका गमलासिमेन्टका गमलाहरू टिकाउ तथा गरुंगा हुनुका साथै महँगासमेत हुन्छन् । प्राय: गमला बोटबिरुवा रोपेपछि राखिने स्थानलाई ध्यानमा राखेर तयार पारिएका हुन्छन् । उक्त स्थानमा हुने प्रतिकूल वातावरण (घाम, पानी, तातो, चिसो, वर्षा हिउँ आदि) ले हानि गर्न नसकोस् भन्ने कुरा अर्थात् वातावरणीय अवस्था विचार गरी प्रयोगमा ल्याइएका गमलालाई सामान्य हेरविचार गरेर लामो समयसम्म टिकाउन सकिन्छ ।घरमै आर्ट गरी आकर्षक गमलाबिरुवा रोपेपछि राख्ने ठाउँ, रोप्ने बिरुवाको किसिम आदि विचार गरी उपयुक्त किसिमका गमला किन्नुपर्छ । फूलबिरुवा लगाउन र फूलबारी आकर्षक देखाउन रंगीन, ठूला तथा महँगा गमला नै किन्नुपर्छ भन्ने छैन । यसका लागि आफ्नो घरमा उपलब्ध हुने खाली टिन, काठ तथा माटाका भाँडासमेत प्रयोग गर्न पनि सकिन्छ । बोटबिरुवा हुर्काउन घरमै उपलब्ध भाँडा तथा गमला आदि प्रयोग गर्न सकिन्छ भने ती बोतल तथा भाँडालाई विभिन्न आकारमा काटेर, कलर लगाई, कार्टुनहरू पेन्ट गरेर आकर्षक बनाउन सकिन्छ । हेरचाहको आवश्यकताकम माटो, पानीलगायत अन्य पौष्टिक तत्वहरूसमेत कम पाउने हुनाले बगैंचामा हुर्काइने बोटबिरुवाको तुलनामा गमलामा हुर्काइएका बोटबिरुवाको हेरविचार अलि बढी गर्नुपर्छ । कम माटोका कारण गमलामा हुर्काइएका बोटबिरुवामा प्राय: पानी छिट्टै सुकेर माटो सुख्खा हुने, मल पनि छिट्टै रित्तिने हुनाले पानी र मलको प्रयोगमा विशेष ध्यान पुर्‍याउनुपर्छ । जरा गहिरो जाने र अग्लो हुने तथा फैलिने, पातला र लामा वा चुच्चा पात हुने बोटबिरुवाको हेरचाह बढी गर्नुपर्छ भने त्यसलाई पानी पनि बढी चाहिन्छ । यस्ता बोटबिरुवा कसिलो तथा हल्का चिम्ट्याइलो माटो भरी गहिरो गमलामा रोप्नुपर्छ । गमलाको छनोटचाहेका बिरुवा हुर्काउन गमलाको आकार तथा अन्य स्थिति उपयुक्त छ कि छैन विचार गर्नुपर्छ । बोटबिरुवाका किसिममा व्यापक विविधता छ । केही बोटबिरुवा गहिरो जरा गाडिने, अग्लो तथा फराकिलो हुने खालका हुन्छन् भने केही अति कम जरा गाड्ने र साना तथा तेर्सो बढ्ने किसिमका हुन्छन् । बोटबिरुवाका विभिन्न प्रकृति विचार गरी गमलाको गहिराइ, फराकिलोपन, गोलाइ एवं आकार–प्रकार निर्धारण गर्नुपर्छ । यसका अतिरिक्त गमलामा हुर्काइने बोटबिरुवा साँघुरो ठाउँका कारण आवश्यकता भन्दा कमै हुर्किएको पाइन्छ । लहरे, अग्ला, ठूला तथा मझौला आकारका बोटबिरुवाका लागि गहिरा र बाक्ला भित्ता भएका गमला प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ । जरा गहिरो नजाने, कम पानी र खुकुलो माटो रुचाउने, माटोमा तेर्सो बढ्ने तथा बाक्ला पात भएका बोटबिरुवाहरूका लागि होचा, थेप्चा तथा फराकिला र पातलो भित्ता भएका गमला प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ ।

नारी संवाददाता , पुस २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गार्डेनिङमा विविधता

संस्कार–संस्कृति र परम्पराअनुसार गठेमंगलमा काँडेबिरुवा ढोकामा हाल्ने प्रचलन छ । काँडेबिरुवा अशुभ हुँदैनन्, तर बालबालिकाको सुरक्षाका लागि त्यसको प्रयोग नगरेकै राम्रो वा गरिहाले पनि बालबालिकाले नभेट्ने ठाउँमा राख्नुपर्छ । इंग्ल्यान्डमा आविष्कार भएको विन्डोबक्सेस अहिले नेपालमा पनि विस्तार हुँदैछ ।

लक्ष्मी खड्का, आर्किटक्ट भाद्र ३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बोन्साई कला

बोन्साई, शब्द सुन्नेबित्तिकै चिटिक्क परेको सानो रुख अथवा बोट–बिरुवाको प्रतिबिम्ब हाम्रो मनमा आउँछ । समय परिवर्तनसँगै घरभित्रको आन्तरिक सजावटमा मात्र नभएर घरको बाह्य सजावटमा पनि त्यत्तिकै रुचि बढेको पाइन्छ । घरको बाह्य सजावटमा परिवर्तन गर्नु भनेकै घरको बनावटमा परिमार्जन गर्नुका अतिरिक्त घरको बाहिरी भागमा रहेको बगैंचाको रूप परिवर्तन गर्नु पनि हो ।

लक्ष्मी खड्का, आर्किटेक्टअसार २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुष्प मेला 

काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा चैतको पहिलो हप्ता तीन दिने पुष्प मेला आयोजित गरियो । ‘स्वच्छ वातावरण तथा आर्थिक समृद्धिका लागि पुष्प व्यवसाय’ भन्ने नाराका साथ संचालित उक्त मेलाको आयोजना नेपाल फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन अफ नेपाल तथा प्रदेश नम्बर–३ को कृषि, भूमि तथा सहकारी मन्क्रालयले संयुत्त रूपमा गरेका थिए ।

नारी संवाददाता , वैशाख १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

आकर्षक बगैंचाका लागि

सूर्यको किरण कुन ठाउँबाट आउँछ, त्यसमा ध्यान दिई आवश्यक जानकारी लिएर मात्र बिरुवा रोप्नु उचित हुन्छ । विशेषगरी बगैंचा निर्माणका लागि पहिले नै योजना तयार गर्नुपर्छ । योजना बनाउनुपूर्व बगैंचा निर्माण गर्ने खाली स्थान कति छ जानकारी राख्नुपर्छ । हरियालीले मनमा शान्तिको अनुभूति गराउँछ । 

आस्था विष्ट, सिम्प्ली जोयचैत्र २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

चिटिक्क सकुलेन्ट प्लान्ट

प्रकृतिसँग मानवीय सम्बन्ध टाढिँदै गएको छ । यद्यपि मानव शरीरका लागि बोट–बिरुवा, रुखहरू अत्यावश्यक छन् । सिमेन्टको बस्तीमा हराउँदै गएको अहिलेको पुस्ता चाहेर पनि ठूलो बगैंचा बनाएर बस्न सक्दैन । त्यसैले घरभित्र र बाहिर भएका खाली ठाउँहरूमा सकुलेन्ट प्लान्टहरू राखेर प्राकृतिक आनन्द लिन सकिन्छ ।

आस्था विष्ट, फाल्गुन ३०, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बहुवर्षीय फूल एजेलिया

एजेलिया मुख्यत: दुई प्रकारको हुन्छ । पहिलो सदाबहार र अर्को पतझर वर्गमा पर्ने एजेलिया । अमेरिकन एजेलिया पतझर र एसियन एजेलिया सदाबहार हरियो प्रकृतिको हुन्छ्र । नेपालमा पट तथा गार्डेन प्रजातिको एजेलिया पाइन्छ तर पतझर वर्गको एजेलिया भने पाइँदैन ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विज्ञपुस १४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूल व्यवसाय र आत्मानिर्भरता

अहिले पनि करोडौँ रुपैयाँका फूल विदेशबाट आयात हुने गरेको छ । नेपालमा अहिले १ सय ४१ हेक्टर क्षेत्रफलमा फूल खेती हुन्छ । फूल खेती तथा व्यवसायमा ४१ हजारभन्दा बढी व्यक्ति प्रत्यक्ष तथा अप्रत्यक्ष रूपमा आश्रित छन् ।

नारी संवाददाता , पुस ८, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जाडो मौसम र फूल

यो मौसममा पिटुनिया, सुइट पी, विन्टर ज्यासमिन, क्यालेन्डुला, क्यामेलिया, असर्फी फूल, डेफोडिल, टुलिप आदि सप्रन्छन् । यी फूलले जाडो मौसमको वातावरणलाई रमणीय बनाउँछन् ।

नारी संवाददाता , मंसिर ९, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

फूलको मौसम

फूलका लागि जाडो तथा गर्मी मौसम दुवै उपयुक्त छन् । मौसमअनुसारका फूलका बिरुवा छनोट गर्नुपर्छ । कतिपय फूलका बीउ नेपालमै पाइन्छन् भने कतिपय बीउ भारतलगायत अन्य देशबाट आयात गरिन्छ । नेपालमा करिब ६ सय किसिमका फूल पाइने भए पनि चाडपर्वमा सयपत्री, गोदावरी तथा मखमली फूलको माग बढी हुन्छ ।

मीनबहादुर तामाङ, कार्तिक २१, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --

भर्टिकल प्लान्टर

वातावरणमैत्री यो भर्टिकल प्लान्टर दिगो र टिकाउ पनि हुन्छ जसले घरको इन्टेरियर, बाहिरी भाग तथा बगैंचालाई अझ आकर्षक बनाउँछ । सानो घर, अपार्टमेन्ट वा हाउजिङमा बस्नेहरूका लागि ह्यनगिङ प्लान्टर एकदमै उपयुक्त मानिन्छ ।

राजेन्द्र देवकोटा, कृषि विशेषज्ञभाद्र १४, २०७५

-- पुरै पढ्नुहोस् --