फूल बारी

मनमोहक एजेलिया

सिर्जना याता श्रेष्ठएजेलियालाई ‘रोयल्टी अफ द गार्डन’ भनिन्छ । यसको फूल लामो समयसम्म रहने र धेरै सेडमा फुल्ने भएकाले यो धेरैको रोजाइमा पर्छ । तर, यो फूलको उचित स्याहार–सुसारबारे थाहा नपाउँदा राम्रोसँग फुल्न सक्दैन । पात झर्ने, पहेंलो हुने र कोपिला सुक्ने समस्या देखिन थाल्छ । त्यसैले यसको हेरचाह बढी नै गर्नुपर्छ ।अहिले यो फूल फुल्ने मौसम हो । हुन त यो वर्षायाममा पनि फुल्छ । यो फूल पातै नदेखिनेगरी फुल्छ । यसको सौन्दर्यले सबैलाई मोहित बनाउँछ । यो विभिन्न रंगमा मात्र फुल्दैन यो फूलको पत्र पनि भिन्न प्रकारमा पाइन्छ ।जिनस रोडोडेड्रोन प्रजातिमा पर्ने एजेलियाको पात गुराँसको भन्दा अलिक साइजमा सानो र तिखो हुन्छ । विश्वमा १० हजारभन्दा बढी भेराइटीको एजेलिया पाइन्छ । यसको पात जनावर र बालबालिकाका लागि भने हानिकारक मानिन्छ ।कसरी रोप्ने ?नर्सरीमा राखिएको बिरुवा जुनसुकै सिजनमा पनि सार्न सकिन्छ । एउटा गमलाका लागि दुई मुठ्ठी कोकोपिट, दुई मुठ्ठी सुकेको पातको मल, आधा मुठ्ठी बालुवा मिक्स गर्ने र त्यसपछि गमलामा राखेर फूल रोप्नुपर्छ । धेरै ठूलो गमलामा रोप्नुहुँदैन । बिरुवाको जराको साइजभन्दा दुई वा तीन इन्चमात्र ठूलो गमलामा रोप्नुपर्छ । जसकारण माटोमा धेरै पानी जम्न पाउँदैन ।स्याहार–सुसारपानी धेरै हुनुहुँदैन तर जरा भने ओसिलो हुनुपर्छ । जरा सुख्खा नहोस् भन्ने कुरामा ध्यान दिनुपर्छ । एजेलियालाई सीधा घामको किरणबाट बचाउनुपर्छ । नत्र बिरुवा मर्ने खतरा बढ्छ । पात झर्छ । कोपिला लागिसकेको पनि सुख्खा भएर मर्छ । साथै बिरुवा अस्वस्थ देखिन्छ । तर, ४०–४५ डिग्रीको तापक्रममा पनि यसको फूल फुलाउन सकिन्छ ।जब एजेलिया फुलिसक्छ, फूल फुलेको डाँठ (एन्थर) लाई भाँचेर फाल्नुपर्छ । त्यसपछि त्यहीँबाट नयाँ मुना पलाउँछ । एउटा एन्थर बराबर दुईवटा मुना पलाउँछन् । दुईवटा मुना बराबर चारवटा फूल फुल्छन् । बेलाबेलामा सुकेका पातलाई निकालिरहनुपर्छ । २०–२० दिनको फरकमा फर्टिलाइजर (एचपी हन्ड्रेड) हाल्नुपर्छ । जसले फूल राम्रोसँग फुल्छ र बोट पनि स्वस्थ देखिन्छ । बेलाबेला माथिबाट कोकोपिट, बदामको खोस्टा कुटेर हालिरहनुपर्छ । त्यसैगरी कोइला कुटेर माथिबाट छर्कन पनि सकिन्छ । यसले फर्टिलाइजरको काम गर्छ र बिरुवामा प्रोटिन पनि पुग्छ ।एजेलियालाई बोन्साई पनि गर्न मिल्छ । जून–जुलाईमा यसको कटिङ गर्नुपर्छ । जमिनमा रोपेर ठूलो बोट बनाउँदा आकर्षक देखिन्छ । एजेलियालाई रोप्न प्लास्टिकको भन्दा माटोको गमला उत्तम मानिन्छ । माटोको गमलामा हावा ओहोरदोहोर हुने भएकाले यस्तो गमलामा फूल सप्रिन्छ । एजेलियाको पात र कोपिला सुक्यो भने घाम नपर्ने शीतल ठाउँमा राखिदिनुपर्छ । धेरै पानी पनि हाल्नुहुँदैन । जरामात्र भिज्ने गरी पानी हाल्नुपर्छ । यसको जरा निकै संवेदनशील हुन्छ ।रोगबाट कसरी बचाउने ?एजेलियामा फंगस लाग्न सक्छ । त्यसका लागि बजारमा सजिलै फंगस हटाउने कीटनाशक औषधि पाइन्छ । अर्गानिक औषधि पनि पाइन्छ । त्यसलाई १५–१५ दिनको फरक पारेर लगाउन सकिन्छ । नत्र फंगस लागेको हाँगा नै काटेर फाल्न पनि सकिन्छ । त्यस्तै एजेलियामा ‘लेस बग्स’ सबैभन्दा बढी लाग्ने कीरा हो । जसले पातमुनिको हिस्सामा कालो कीराको झुन्ड बनाएर बस्छ र पात पहेंलो र सेतो देखिन थाल्छ । यसलाई नियन्त्रण गर्नका लागि किटनाशक औषधिको प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

नारी संवाददाता , वैशाख ८, २०७८

-- पुरै पढ्नुहोस् --

अर्किडको सौन्दर्य

अर्किड औषधीय गुणले भरिपूर्ण छ । नेपालमा पाइने १२ प्रजातिमा जडीबुटीको गुण पाइन्छ ।

नारी संवाददाता , चैत्र १२, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ढकमक्क ‘साकुरा’

अंग्रेजीमा ‘चेरी ब्लसम’ ले चिनिने एक प्रकारको रुख, जसमा फूल फुल्ने बेलाको सौन्दर्यले वातावरण, मानव अनि जीवलाई मन्त्रमुग्ध पार्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन ५, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

जाडोमा बिरुवाको स्याहार

बिरुवाका लागि माटो, मल, पानी एवं घाम मात्र भएर पुग्दैन, बिरुवाको उचित स्याहार–सुसार गर्नु पनि जरुरी हुन्छ । जाडो मौसम सुरु भइसक्यो । जाडो मौसममा बोटबिरुवालाई गर्मीमा जस्तो हेरचाह गर्नुपर्दैन ।

नारी संवाददाता , मंसिर १०, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

ओसीबाना अर्थात् फ्लावर अरेन्जमेन्ट कसरी गर्ने ?

जापानी भाषामा ‘ओसु’ भन्नाले थिच्नु हो र ‘बाना’ ‘हाना’ भनेको ‘फुल’ हो । तसर्थ ओसीबाना भनेको नै (थिचेर, सुकाएर तयार पारिएको फुलहरुको कला हो । तसर्थ यी सुकाएका फुल पातहरुलाई लिएर हामीले जस्तो पनि फुलका आकृति देखि लिएर एउटा सुन्दर दृश्यको आकृति समेत बनाउन सक्छौं ।

लक्ष्मी खड्का, आर्किटेक्टवैशाख १९, २०७७

-- पुरै पढ्नुहोस् --

कौसीमा फूलबारी 

घरमा खेर जाने सिमेन्टका बोरा, पानीका जारदेखि पानीका बोतललाई गमलाका रूपमा प्रयोग गर्न सकिन्छ । छत र कौसीमा रोपिने फूलहरू धेरै झाँगिने खालका हुँदैनन् । त्यसकारण गमलामा रोप्ने फूलहरूको छनोट गर्न उपयुक्त हुन्छ । 

नारी संवाददाता , फाल्गुन २०, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

यसरी गर्नुहोस् फूलको हेरचाह 

    फूल रोपेको गमला वा भाँडोको प्वाल टाल्नु हुँदैन ।     पर्याप्त अक्सिजन आउने ठाउँमा फूल रोप्नुपर्छ । अक्सिजन कम भएमा फूल कुहिने र मर्ने हुन्छ ।

नारी संवाददाता , फाल्गुन १२, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गमलाको बगैंचा

आजभोलि गमलामा बोटबिरुवा हुर्काउने प्रचलन बढ्दो छ । समय र मेहनत खर्चिनु नपर्ने, चाहेअनुसारका बोटबिरुवा आफूले चाहेको ठाउँमा हुर्काउन सकिने, प्रयोगमा नआएका अप्ठ्यारा ठाउँ तथा कुना काप्चाहरूलाई समेत प्रयोगमा ल्याउन सकिने हुँदा पनि गमलामा फूलबगैंचा लगाउने प्रचलन बढ्दै गएको हो ।

नारी संवाददाता , पुस २३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

गार्डेनिङमा विविधता

संस्कार–संस्कृति र परम्पराअनुसार गठेमंगलमा काँडेबिरुवा ढोकामा हाल्ने प्रचलन छ । काँडेबिरुवा अशुभ हुँदैनन्, तर बालबालिकाको सुरक्षाका लागि त्यसको प्रयोग नगरेकै राम्रो वा गरिहाले पनि बालबालिकाले नभेट्ने ठाउँमा राख्नुपर्छ । इंग्ल्यान्डमा आविष्कार भएको विन्डोबक्सेस अहिले नेपालमा पनि विस्तार हुँदैछ ।

लक्ष्मी खड्का, आर्किटक्ट भाद्र ३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

बोन्साई कला

बोन्साई, शब्द सुन्नेबित्तिकै चिटिक्क परेको सानो रुख अथवा बोट–बिरुवाको प्रतिबिम्ब हाम्रो मनमा आउँछ । समय परिवर्तनसँगै घरभित्रको आन्तरिक सजावटमा मात्र नभएर घरको बाह्य सजावटमा पनि त्यत्तिकै रुचि बढेको पाइन्छ । घरको बाह्य सजावटमा परिवर्तन गर्नु भनेकै घरको बनावटमा परिमार्जन गर्नुका अतिरिक्त घरको बाहिरी भागमा रहेको बगैंचाको रूप परिवर्तन गर्नु पनि हो ।

लक्ष्मी खड्का, आर्किटेक्टअसार २९, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --

पुष्प मेला 

काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा चैतको पहिलो हप्ता तीन दिने पुष्प मेला आयोजित गरियो । ‘स्वच्छ वातावरण तथा आर्थिक समृद्धिका लागि पुष्प व्यवसाय’ भन्ने नाराका साथ संचालित उक्त मेलाको आयोजना नेपाल फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन अफ नेपाल तथा प्रदेश नम्बर–३ को कृषि, भूमि तथा सहकारी मन्क्रालयले संयुत्त रूपमा गरेका थिए ।

नारी संवाददाता , वैशाख १३, २०७६

-- पुरै पढ्नुहोस् --